Samorząd Uczniowski

Szkolna Grupa AI powinna brać czynny udział w rozwijaniu szkolnej samorządności. Warto pamiętać o ważnej roli szkolnych samorządów w budowaniu społeczeństwa obywatelskiego. Członkowie Szkolnej Grupy AI powinni starać się uczestniczyć, przynajmniej w roli doradcy, w szkolnym procesie decyzyjnym.

SAMORZĄD UCZNIOWSKI

W polskiej szkole ogół uczniów danej szkoły tworzy jej samorząd. Według Ustawy o Systemie Oświaty „samorząd może przedstawiać radzie szkoły opinie we wszystkich sprawach szkoły (...) w szczególności dotyczących realizacji podstawowych praw uczniów, takich jak:

• prawo do zapoznawania się z programem nauczania, jego treścią, celem i stawianymi wymaganiami;
• prawo do jawnej i umotywowanej oceny postępów w nauce i zachowaniu;
• prawo do organizacji życia szkolnego, umożliwiające zachowanie właściwych proporcji między wysiłkiem szkolnym, a możliwością rozwijania własnych zainteresowań;
• prawo redagowania i wydawania własnej gazety szkolnej;
• prawo organizowania działalności kulturalnej, oświatowej, sportowej i rozrywkowej zgodnie z własnymi potrzebami i możliwościami organizacyjnymi, w porozumieniu z dyrektorem;
• prawo wyboru nauczyciela – opiekuna samorządu” (art. 55 u.1).”

Samorząd opiniuje szkolny program wychowawczy. Warto wiedzieć, że organy samorządu szkolnego są jedynym reprezentantem uczniów. Nie mogą być pozbawione swojej roli, czy marginalizowane. Praca samorządu powinna uczyć społeczność szkolną szacunku do demokracji, praw człowieka i podstawowych wolności, takich jak wolność słowa.

Szkolna Grupa AI powinna mieć przedstawiciela w organach samorządu szkolnego, mogącego poruszać kwestie szkolnej demokracji, łamania praw człowieka i mechanizmów ich obrony. 

RADA SZKOŁY 

W szkole może istnieć rada szkoły, licząca co najmniej sześciu członków. W liceach powinni w jej skład wchodzić uczniowie wybrani przez ogół uczniów, w gimnazjum ich udział nie jest obowiązkowy, ale możliwy. Rada szkoły rozwiązuje sprawy wewnętrzne szkoły, a także uchwala statut szkoły, występuje do organu sprawującego nadzór pedagogiczny nad szkołą z wnioskami o zbadanie i dokonanie oceny szkoły, jej dyrektora i innych nauczycieli oraz opiniuje plan pracy szkoły, a także projekty innowacji i eksperymentów pedagogicznych. Jeżeli w szkole gimnazjalnej i ponadgimnazjalnej nie ma rady szkoły, samorząd uczniowski wraz z radą rodziców może wystąpić o jej utworzenie.

Dwóch uczniów, przedstawicieli samorządu, może mieć duży wpływ na politykę szkoły, jeżeli zostaną zachęceni do wyrażania opinii ustalonej podczas zebrań samorządu. Zdarza się, że nauczyciele, dyrekcja, czy inni członkowie rady szkoły lekceważą przedstawicieli samorządu, nie udzielając im informacji, ignorując ich opinie, bądź nie zapraszając ich na zebrania. Często łamią w ten sposób Konwencję Praw Dziecka. Szkolna Grupa AI może pomóc w zachęcaniu do budowania szkolnej demokracji.

Każda klasa posiada zwykle własny samorząd klasowy. Działanie uczniów w Szkolnej Grupie AI zachęca do większej odpowiedzialności i troski o swoje prawa, co może znaleźć odbicie w regulaminie klasy, który powinien być opracowany wspólnie i demokratycznie. Warto także pamiętać, że w szkole „nie mogą być stosowane kary naruszające nietykalność i godność osobistą ucznia” (wg Statutu Ramowego Gimnazjum).