Świat wolny od kary śmierci

 Zobacz archiwum

Kara śmierci

Kara śmierci jest pogwałceniem prawa do życia. To najokrutniejsza, nieludzka i upokarzająca kara. Nie ma na nią miejsca we współczesnym systemie sprawiedliwości.

Egzekucja, tak jak tortury, pociąga za sobą świadome naruszenie nietykalności osobistej więźnia. Nawet tak zwane metody „humanitarne” takie jak śmiertelny zastrzyk mogą powodować potworne cierpienie.

Kara śmierci jest nieodwracalna. Wszystkie systemy sprawiedliwości popełniają błędy, i tak długo jak kara śmierci będzie stosowana wyroki śmierci wykonywane będą na niewinnych.

Kara śmierci jest ponadto dyskryminacyjna i często jest stosowana nieproporcjonalnie w stosunku do biednych, słabych i odrzuconych na margines, jak również wobec tych, których represyjne rządy chcą się pozbyć.

Kara śmierci nie odstrasza od popełnienia przestępstwa bardziej niż inne kary. W Kanadzie liczba zabójstw spadła o 40% w stosunku do roku 1975, co ciekawe kara śmierci została zniesiona w tym kraju w roku 1976.

Międzynarodowe traktaty dotyczące praw człowieka zakazują skazywania osób poniżej 18 roku życia na karę śmierci lub wykonywania takich wyroków. Jednak kilka  państw nie zaprzestaje wykonywania kary śmierci na osobach małoletnich, gwałcąc swoje zobowiązania w stosunku do norm międzynarodowych.

Istotne dane:

• 137 krajów zniosło karę śmierci w prawie lub w praktyce
• 60 krajów utrzymuje i stosuje karę śmierci, najczęściej w stosunku do skazanych za morderstwo
• Oficjalnie wiadomo o co najmniej 1252 osobach, które zostały stracone w 24 krajach w 2007 roku. Prawdziwe dane są z pewnością wyższe.
• 88% wszystkich egzekucji miało miejsce w 2007 roku tylko w następujących krajach: Chinach, Iranie, Arabii Saudyjskiej, Pakistanie i USA.

Co robi Amnesty International

Amnesty International działa na rzecz zaprzestania wykonywania wyroków oraz zniesienia kary śmierci na całym świecie.

Tendencja spadkowa

Wkrótce po powołaniu do życia Amnesty International rozpoczęła rozsyłanie apeli w celu zapobieżenia egzekucjom więźniów sumienia. Z biegiem czasu, walka z karą śmierci objęła również innych więźniów, bez względu na rodzaj przestępstw, za który zostali skazani.

Postęp w ciągu ostatnich kilku dekad jest ogromny. Tylko w 1977 roku 16 państw zniosło karę śmierci w stosunku do wszystkich przestępstw. W ciągu 30 lat liczba ta wzrosła do 90 państw.

Wspólne działanie

Amnesty International prowadzi stały program wspólnego działania na rzecz zniesienia kary śmierci, obejmujący także kampanie w poszczególnych krajach, działające na zasadzie współdziałania ze społeczeństwem obywatelskim.

Amnesty International jest jednym z założycieli Światowej Koalicji Przeciw Karze Śmierci (WCADP) – koalicji ponad 40 organizacji praw człowieka, izb adwokackich, zrzeszeń handlowych oraz władz lokalnych i regionalnych, które zjednoczyły się w wysiłku na rzecz wyeliminowania kary śmierci na świecie.

Amnesty International koordynuje Azjatycką Sieć Przeciwko Karze Śmierci (ADPAN). Została ona założona w 2006 roku i składa się z prawników, polityków i aktywistów z wielu krajów między innymi z Australii, Hong Kongu, Indii, Indonezji, Japonii, Korei Południowej, Malezji, Mongolii, Pakistanu, Papui Nowej Gwinei, Singapuru, Tajwanu i Tajlandii.

Gromadzenie informacji

Amnesty International monitoruje rozwój tematu na całym świecie. Nie jest to proste. Na przykład znaczna większość dokonywanych egzekucji ma miejsce w Chinach, jednak rząd chiński nie publikuje statystyk dotyczących kary śmierci.

Śledząc dostępne raporty Amnesty International oszacowało, że co najmniej 470 osób zostało straconych w Chinach w 2007 roku. Liczba ta jest z pewnością zaniżona. Bardziej prawdopodobna ilość to 6000.

Kampania na rzecz zniesienia kary śmierci

18 grudnia, Zgromadzenie Generalne Organizacji Narodów Zjednoczonych zatwierdziło przytłaczającą większością 104 głosów za, w stosunku do 54 głosów przeciw i 29 wstrzymujących się rezolucję wzywającą do „moratorium na stosowanie kary śmierci”. To wzrost o 5 głosów od momentu, gdy Trzeci Komitet Zgromadzenia Generalnego przyjął rezolucję 15 listopada. Kongo, Kiribati, Madagaskar, Nauru, Palau podążyły przykładem 99 państw, które poparły rezolucję z połowy listopada. Rezolucja cieszy się szerokim międzyregionalnym poparciem.

Rezolucja niesie ze sobie istotną wagę moralną i polityczną, mimo że nie jest wiążąca prawnie dla państw sygnatariuszy. Ustanowienie moratorium na wykonywanie kary śmierci jest znaczącym narzędziem służącym do wpływania na państwa w dalszym ciągu stosujące karę śmierci, by zachęcić je do zaangażowania się w międzynarodową debatę i do rewizji wewnętrznego prawodawstwa dotyczącego kary śmierci. W momencie dokonywania rewizji właściwych norm prawnych państwa zawsze uznają, że jedyną słuszną drogą jest zaprzestanie wykonywania kary śmierci.

Amnesty International wzywa:

• Do moratorium na wykonywanie kary śmierci na całym świecie
• Do zniesienia kary śmierci dla wszystkich przestępstw
• Do powszechnej ratyfikacji traktatów zapewniających zniesienie kary śmierci, włączając w to Drugi Protokół Fakultatywny do Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych
• Wszystkie kraje stosujące karę śmierci do działania zgodnie ze zobowiązaniami międzynarodowymi i niestosowania kary śmierci w stosunku do osób poniżej 18 roku życia

Historia sukcesu

Uzbekistan stał się pierwszym państwem, które zniosło karę śmierci w roku 2008, stało się to dokładnie dnia 1 stycznia. W ten sposób Uzbekistan został 137 krajem na świecie, które zniosło karę śmierci w ustawodawstwie lub praktyce.

Kara śmierci została zastąpiona w tym przypadku przez karę długoletniego więzienia.

8 sierpnia 2008 parlament Argentyny zniósł karę śmierci w stosunku do wszystkich przestępstw poprzez uchylenie Wojskowego Kodeksu Sprawiedliwości z 1951 roku.

Decyzja uchyla przepisy o stosowaniu kary śmierci za przestępstwa popełnione w okresie konfliktu zbrojnego lub w czasach pokoju przez członków sił wojskowych oraz usuwa sądy wojskowe.