ABY PRAWA CZŁOWIEKA BYŁY W CENTRUM MILENIJNYCH CELÓW ROZWOJU

„Nie będziemy szczędzić wysiłków, aby uwolnić naszych braci - mężczyzn, kobiety i dzieci – od przygnębiających i nieludzkich warunków skrajnego ubóstwa… W związku z tym postanawiamy (…) dążyć do zapewnienia pełnej ochrony i wsparcia we wszystkich krajach dla praw obywatelskich, politycznych, gospodarczych, społecznych i kulturalnym, jakie przysługują wszystkim ludziom”.

Deklaracja Milenijna ONZ, wrzesień 2000, paragrafy 11 i 25

Milenijne Cele Rozwoju (z jęz. angielskiego MDG – Millenium Development Goals) są najważniejszą światową inicjatywą na rzecz zwalczania ubóstwa. Zostały one spisane 10 lat temu na podstawie przyjętej przez wszystkie państwa członkowskie ONZ Deklaracji Milenijnej. MDG zostały przyjęte przez najwyższe czynniki polityczne i stanowią przełożenie nadziei i ambicji zawartych w Deklaracji Milenijnej na określenie rzeczywistych wskaźników poprawy poziomu życia ludzi żyjących w ubóstwie. Jednakże w obliczu zbliżającego się roku 2015, który został określony jako termin realizacji MDG, istnieje realne zagrożenie, że nie zostaną one w pewnych obszarach zrealizowane. Amnesty International uważa, że dla spełnienia obietnic z Deklaracji Milenijnej konieczne jest postawienie praw człowieka w centrum wysiłków na rzecz realizacji Milenijnych Celów Rozwoju.

Milenijne Cele Rozwoju skupiają się na ośmiu obszarach:

• (1) wyeliminowaniu skrajnego ubóstwa i głodu
• (2) zapewnieniu powszechnego nauczania na poziomie podstawowym
• (3) promowaniu równości płci i awansu społecznego kobiet
• (4) ograniczeniu umieralności dzieci
• (5) poprawie opieki zdrowotnej nad matkami
• (6) ograniczeniu rozprzestrzeniania się HIV/AIDS, malarii i innych chorób
• (7) stosowania zrównoważonych metod gospodarowania zasobami naturalnymi oraz
• (8) stworzeniu globalnego partnerskiego porozumienia na rzecz rozwoju.

Siedem spośród tych celów ma określone wskaźniki realizacji. Cel ósmy powierza społeczności międzynarodowej odpowiedzialność za niesienie pomocy.

Milenijne Cele Rozwoju odgrywają zasadniczą rolę w koncentrowaniu międzynarodowej uwagi na sprawach rozwoju i redukcji ubóstwa. Są również głównym punktem odniesienia dla społeczeństwa obywatelskiego, które mobilizuje się na poziomie krajowym i międzynarodowym w celu zwalczania ubóstwa i wykluczenia. Większość międzynarodowych agencji rozwojowych popiera i traktuje Milenijne Cele Rozwoju priorytetowo.

„Naszym wyzwaniem jest dzisiaj uzgodnienie planu działań na rzecz osiągnięcia Milenijnych Celów Rozwoju. W obliczu pięciu lat, jakie pozostały do 2015 roku, perspektywa niezrealizowania Celów z powodu braku zaangażowania jest bardzo realna. Byłaby to porażka nie do zaakceptowania z punktu widzenia tak moralnego jak i praktycznego”.

Dotrzymanie obietnicy: raport na rzecz promocji planu osiągnięcia Milenijnych Celów Rozwoju do 2015 roku, raport Sekretarza Generalnego ONZ, luty 2010 rok.

Sekretarz Generalny ONZ podkreślił też dodatkowe wyzwania dla realizacji MDG, jakie pojawiły się wraz ze zmianami klimatycznymi oraz kryzysem żywnościowym i finansowym. Wszelkie starania mające na celu realizację Milenijnych Celów Rozwoju muszą odzwierciedlać obietnice Deklaracji Milenijnej ochrony i promowania praw obywatelskich, politycznych, gospodarczych, społecznych i kulturalnych dla wszystkich ludzi. Jest to niezbędne aby osiągnąć postęp w realizacji Milenijnych Celów Rozwoju. Jednakże zobowiązania państw do przestrzegania prawach człowieka nie są właściwie podkreślone w Milenijnych Celach Rozwoju. Zawierają one zobowiązanie państw do poszanowania zasad zrównoważonego rozwoju w polityce i programach państwowych, ale nie zawierają podobnego zobowiązania w zakresie poszanowania praw człowieka.

Milenijne Cele Rozwoju powstały 10 lat temu obiecując najbardziej ubogim i wykluczonym wspólnotom na świecie nowy start w nowe tysiąclecie. Od tamtego czasu dokonano pewnego postępu w walce z ubóstwem, jednak stało jasne, że był to proces nierówny i że bez wzmożonych wysiłków nie uda się osiągnąć standardów wyznaczonych na rok 2015. Wyzwanie jest pilne i jasne – należy stworzyć ramy skutecznego działania na rzecz miliardów osób próbujących wyzwolić się z ubóstwa i walczących o swoje prawa. Amnesty International wierzy, że poszanowanie i promocja wszystkich praw człowieka, w tym praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych, są kluczem do poprawy życia ludzi ubogich.

Amnesty International wzywa wszystkie państwa do postawienia praw człowieka w centrum działań na rzecz realizacji Milenijnych Celów Rozwoju. W tym celu AI zaleca wszystkim państwom:

1. Poprawę mechanizmów odpowiedzialności – państwa muszą zapewnić sprawne działanie krajowych i międzynarodowych mechanizmów pociągania państw do odpowiedzialności za naruszanie przez nie obowiązku poszanowania, ochrony i realizacji praw człowieka podczas działań na rzecz Milenijnych Celów Rozwoju.

2. Przegląd polityk rozwojowych pod kątem ich zgodności z prawami człowieka – państwa powinny ponownie zbadać wszelkie istniejące i planowane prawa, polityki i programy na rzecz realizacji Milenijnych Celów Rozwoju w celu zapewnienia ich zgodności z międzynarodowymi standardami praw człowieka. Taki przegląd powinien objąć także wysłuchanie i wzięcie pod uwagę opinii i doświadczeń ludzi objętych inicjatywami na rzecz realizacji Milenijnych Celów Rozwoju.

3. Włączenie wykluczonych – państwa muszą zapewnić, że ich działania na rzecz realizacji Milenijnych Celów Rozwoju będą włączać do społeczeństwa osoby wykluczone, i że będą one ukierunkowane na położenie kresu dyskryminacji, zagwarantowanie równości płci oraz, że będą priorytetowo traktować grupy defaworyzowane.

4. Wyznaczenia krajowych celów rozwoju – państwa muszą ustalić i wdrożyć krajowe cele realizacji praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych. Rządy powinny ustalić mierzalne cele w tym zakresie, biorąc pod uwagę zasoby lokalne i dostępne z pomocy międzynarodowej.

5. Zapewnienie uczestnictwa – państwa muszą zapewnić, że ludzie żyjący w ubóstwie będą mieli możliwość znaczącego uczestnictwa w planowaniu, wdrażaniu i monitorowaniu działań na rzecz realizacji Milenijnych Celów Rozwoju na każdym etapie. Państwa muszą zapewnić równe uczestnictwo kobiet i umożliwić pracę obrońcom praw człowieka, także poprzez zagwarantowanie prawa do informacji, wolności wypowiedzi oraz zgromadzeń.

6. Zapewnienie, że wszelka międzynarodowa współpraca i pomoc na rzecz realizacji Milenijnych Celów Rozwoju będzie zgodna ze standardami praw człowieka.

Więcej informacji na amnesty.org

Tłumaczenie: Magdalena Przedmojska