Amnesty International z radością przyjmuje informację o uwolnieniu w dniu 8 sierpnia syryjskiego więźnia sumienia Dr ‘Arefa Dalilaha. “Mamy nadzieję, że długo odkładane uwolnienie Dr Dalilaha będzie wstępem do wypuszczenia na wolność wszystkich innych syryjskich więźniów sumienia” - głosi oświadczenie Amnesty International.
Dr Dalilah został zwolniony na mocy amnestii prezydenta po odbyciu 7 z zasądzonych mu 10 lat pozbawienia wolności. Większość tego okresu spędził w pojedynczej celi. Powody zwolnienia nie są jasne, ale być może miało ono związek z pogarszającym się stanem zdrowia Dr Dalilaha. Nie został on poinformowany o jakichkolwiek warunkach lub ograniczeniach zwolnienia, ale nie ma pewności, czy będzie mu wolno podróżować za granicę.
Tysiące członków Amnesty International na całym świecie brało udział w kampanii na rzecz uwolnienia Dr Dalilaha odkąd został on aresztowany 9 września 2001 r. i uznany przez AI za więźnia sumienia. Wypowiadając się dziś dla Amnesty International Dr Dalilah powiedział: "Jestem wdzięczny za wszystkie wysiłki w mojej sprawie podejmowane przez Amnesty International i innych uczestników akcji. Jesteśmy zjednoczeni w walce o sprawiedliwość i demokrację. Ta walka wciąż trwa."
Dr Dalilah był jedną z 10 osób aresztowanych w czasie “Damasceńskiej Wiosny” – krótkiego okresu większej tolerancji władz dla swobody wypowiedzi i reform, który nastąpił po inauguracji prezydenta Bashara al-Assada w lipcu 2000 r. Spośród tych 10 osób Dr Dalilah otrzymał najdłuższy wyrok.
Amnesty International ogłosiło, że uwolnienie Dr Dalilaha nie zamyka sprawy zatrzymań uczestników “Damasceńskiej Wiosny”, gdyż dwóch z nich, poprzednio zwolnionych po odbyciu całych wyroków, zostało ponownie aresztowanych i przebywa obecnie w więzieniu. Kamal al-Labwani został skazany na dodatkowe 15 lat więzienia za swoją pro-demokratyczną działalność, a Habib Saleh jest obecnie sądzony za publikowanie politycznych artykułów w internecie.
Setki więźniów politycznych wciąż przebywają w syryjskich zakładach karnych. Wśród nich jest 14 osób przetrzymywanych od końca 2007 r. za udział w pro-demokratycznej koalicji Damasceńska Deklaracja na rzecz Demokratycznych Zmian w Kraju (Damascus Declaration for Democratic National Change).
Tło sprawy:
• Dr ‘Aref Dalilah był dziekanem Wydziału Ekonomicznego Uniwersytetu w Aleppo, ale został zdymisjonowany prawdopodobnie za krytykę rządowej korupcji i apele do rządu o wprowadzenie obok reform gospodarczych także swobody wypowiedzi.
• Jego aresztowanie w Damaszku nastąpiło po jego udziale w seminarium, na którym dyskutowano reformy polityczne. Była to część szerszej akcji władz syryjskich, wymierzonej w grupy społeczeństwa obywatelskiego, prowadzonej w sierpniu i wrześniu 2001 r. (aresztowano wówczas co najmniej 10 osób).
• Dr Dalilah został skazany 31 lipca 2002 r. przez Najwyższy Trybunał Bezpieczeństwa Państwowego (Supreme State Security Court - SSSC) na 10 lat pozbawienia wolności za „usiłowanie zmiany konstytucji bezprawnymi środkami”. Postępowanie przed wspomnianym trybunałem nie spełnia międzynarodowych standardów sprawiedliwego procesu. Dr Dalilah otrzymał najdłuższy wyrok spośród wszystkich aresztowanych za udział w „Damasceńskiej Wiośnie”.
• Istnieją doniesienia, że Dr Dalilah był bity w więzieniu ‘Adra przed procesem. Jego prawnik, ‘Anwar al-Bunni, który obecnie sam jest więźniem sumienia przetrzymywanym w więzieniu ‘Adra, zaprezentował na rozprawie przed SSSC w dniu 3 czerwca 2002 r. zakrwawioną chustkę jako dowód pobicia Dr Dalilaha. Przewodniczący trybunału usunął za to mec. al-Bunni z sali, a następnie w ogóle zakazał mu występowania przed trybunałem na czas nieokreślony.
• Dr Dalilah jest poważnie chory. Cierpi na cukrzycę i zakrzepicę żył głębokich, która powoduje utrudnienia lub nawet zatrzymanie krążenia w jego lewej nodze. W maju 2006 r. miał wylew, który częściowo pozbawił go czucia w lewej połowie ciała.