Obserwatorzy Unii Europejskiej rozpoczynają swoją pracę w Gruzji, w której wciąż istnieją obawy o bezpieczeństwo. W efekcie konfliktu rosyjsko-gruzińskiego, który miał miejsce między 7 a 13 sierpnia dziesiątki tysięcy ludzi nie mogą wrócić do swoich domów, ponieważ w niektórych częściach kraju, gdzie toczyły się walki pozostały niewybuchy, a zniszczenia spowodowane działaniami zbrojnymi są ogromne.

Według Nicoli Duckworth, Dyrektor Programowej Amnesty International ds. Europy i Azji Centralnej: „Strzelaniny, rabunki i ataki na tle etnicznym w Południowej Osetii oraz sąsiedztwo kontrolowanej przez siły rosyjskie „strefy buforowej” odbierają poczucie bezpieczeństwa mieszkających tam ludzi a tym Gruzinom, którzy zdecydowali się na ucieczkę nie pozwalają na powrót do domów.”

„Zarówno władze rosyjskie, gruzińskie jak i władze Południowej Osetii powinny uczynić wszystko, co w ich mocy by zapewnić bezpieczeństwo i pomoc wszystkim, bez względu na pochodzenie. Tym, którzy zostali zmuszeni do ucieczki ze swoich domów powinno się umożliwić bezpieczny powrót, a tym, którzy nie mogą lub nie chcą wracać powinno się pomóc w znalezieniu bezpiecznego schronienia” powiedziała Nicola Duckworth.

Niewybuchy powinny zostać bezzwłocznie usunięte, tak by nie zagrażać ludności cywilnej. Amnesty International wzywa wszystkie strony konfliktu do ujawnienia danych na temat broni użytej w trakcie konfliktu.

Osetia Południowa powinna zostać włączona w rejon działań międzynarodowych obserwatorów. Monitoring sytuacji praw człowieka oraz upublicznienie danych na ten temat powinny dotyczyć wszystkich obszarów dotkniętych konfliktem.

W trakcie konfliktu oraz po jego zakończeniu setki cywilów straciło życie a znacznie więcej zostało rannych. Własność cywilów, głównie Gruzinów została zniszczona bądź rozgrabiona.

Według wiadomości zdobytych przez wysłanników Amnesty International, którzy odwiedzali rejon konfliktu w sierpniu 2008 roku, oraz z doniesień z innych źródeł wynika że zarówno podczas konfliktu jak i po jego zakończeniu wszystkie uczestniczące w nim strony dopuszczały się poważnych naruszeń międzynarodowego prawa humanitarnego oraz naruszeń praw człowieka. 

Jak powiedziała Nicola Duckworth: „Osoby odpowiedzialne za poważne naruszenia międzynarodowego prawa humanitarnego oraz praw człowieka musza stanąć przed sądem. Wymaga tego prawo międzynarodowe i jest to warunkiem długotrwałego pokoju i stabilizacji w regionie.”

Amnesty International wzywa strony konfliktu do zgody na zorganizowanie i rozmieszczenie w rejonie konfliktu misji międzynarodowej, której zadaniem będzie gruntowne zbadanie wszystkich zarzutów dotyczących popełnienia w trakcie konfliktu poważnych naruszeń praw człowieka oraz naruszeń prawa humanitarnego.

„Nie można pozwolić by aktualne potrzeby przesłoniły odpowiedzialność za przeszłe działania” powiedziała Nicola Duckworth.

Tło wydarzeń

Według szacunków UNHCR (Urząd Wysokiego Komisarza Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców) 163 000 osób zostało zmuszonych do opuszczenia swoich domów, z czego 127 000 zostało przesiedlonych wewnątrz Gruzji, a 35 000 osób przesiedlono do Federacji Rosyjskiej. 

Rzekomo od momentu zakończenia konfliktu umożliwiono powrót do domów większości z mieszkańców Południowej Osetii, którzy uciekli do Federacji Rosyjskiej.

Z szacowanych 127 000 osób przesiedlonych wewnątrz Gruzji tylko około 68 000 mogło wrócić do domów, a 5 000 osób wróci jeszcze w tym roku. Kolejne 23 000 osób powinno wrócić do końca 2009 roku.

Jednak UNHCR ostrzega, że termin powrotu 31 000 uchodźców jest trudny do przewidzenia. Około 22 000 z nich zostało przesiedlonych z Południowej Osetii, 8 000 z niedostępnych rejonów „strefy buforowej”, a 1 000 z Abchazji.

Oświadczenie w sprawie konfliktu rosyjsko - gruzińskiego - wersja angielska

Tłumaczyła Gabrysia Cichowicz