Stany Zjednoczone: W ciągu pierwszych 100 dni Prezydent Obama wysyłał sprzeczne sygnały w kontekście wojny z terroryzmem. Amnesty International w opublikowanym dziś raporcie przedstawiła pierwsze 100 dni prezydentury Baracka Obamy w kontekście polityki prowadzonej w ramach “walki z terroryzmem” jako “obietnice zmian z ograniczonym działaniem”.

“Decyzje podjęte przez prezydenta Baracka Obamę w ciągu 48 godzin od objęcia urzędu, takie jak: zamknięcie Guantanamo w ciągu roku, zakończenie programu tajnych zatrzymań CIA oraz zerwanie z tajnością otaczającą działania administracji Bush’a zostały przyjęte z wielkim zadowoleniem,” powiedziała Irene Khan, Sekretarz Generalny Amnesty International.

“Zamknięcie sprawy i ujawnienie tajemnic będzie jednak możliwe dopiero wtedy, gdy rząd Stanów Zjednoczonych zakończy praktykę bezprawnych zatrzymań i postawi przed wymiarem sprawiedliwości osoby odpowiedzialne za stosowanie tortur i winne wszelkich innych naruszeń praw człowieka przeprowadzonych za czasów administracji Bush’a oraz zaoferuje ofiarom rzeczywiste zadośćuczynienie.”

“Odnotowaliśmy serię ważnych i pozytywnych działań podjętych w czasie pierwszych 100 dni, jednakże wciąż pozostają sprawy, które zostały niedokończone lub zaniechano ich rozstrzygnięcia, jak na przykład tajne więzienie w Bagram, gdzie nadal przetrzymywane są setki osób,” powiedziała Irene Khan.

Amnesty International opublikowało dziś raport przedstawiający analizę działań podjętych przez nową administrację w kontekście polityki “wojny z terroryzmem”.

Dokument przedstawia liczne przykłady pozytywnych działań podjętych przez prezydenta Baracka Obamę w ciągu trzech pierwszych dni urzędowania, takie jak: decyzja o zamknięciu Guantanamo; zakończenie programu długoterminowych tajnych zatrzymań przez CIA; wprowadzenie nowych, standardów przesłuchań, które wyłączają techniki “wzmocnionego przesłuchania”.

Amnesty International odnotowało również liczne sprzeczne sygnały wysyłane przez Prezydenta Baracka Obamę i jego administrację:

• Ujawnienie czterech memorandów dających CIA prawne podstawy do użycia technik przesłuchań zakładających tortury i inne formy znęcania się wobec zatrzymanych w tajnych więzieniach CIA. Prezydent Obama potępił stosowanie tortur, jednakże oświadczył również, że winni użycia tych praktyk nie zostaną postawieni przed sądem jeśli wykonywali rozkazy zgodnie z opinią prawną Ministerstwa Sprawiedliwości. Podkreślił również, iż woli patrzeć w przyszłość, niż wracać do dawnych spraw. Oświadczył, iż to w gestii Prokuratora Generalnego leży decyzja o rozpoczęciu śledztwa “z zachowaniem szacunku dla tych, którzy przedstawili takie decyzje prawne”. Dodał również, że nie chce “z góry przesądzać sprawy”.

• Wydanie decyzji o zamknięciu centrum zatrzymań w Guantanamo, lecz brak dezycji o zwolnieniu zatrzymanych lub postawieniu ich przed sądem cywilnym, tym samym pytanie o przyszłość 240 przetrzymywanych tam osób pozostaje wciąż bez odpowiedzi.

• Obietnica ponownego rozpatrzenia przypadków zatrzymanych w Guantanamo “jak najszybciej i w trybie natychmiastowym”, w celu podjęcia decyzji kogo należy przenieść, a kogo zwolnić. Jednak po latach przetrzymywania, w tym kilku miesiącach już za czasów nowej administracji, tylko jedna osoba została zwolniona od stycznia br., a nikomu nie przedstawiono żadnych zarzutów. W rzeczywistości zatrzymani wciąż są tam bezterminowo przetrzymywani, mimo że od wydania decyzji przez sędziów federalnych o natychmiastowym zwolnieniu minęło już kilka miesięcy.

• Nakazanie CIA zamknięcia tajnych więzień i zakazanie Agencji prowadzenia podobnych miejsc w przyszłości, jednak pozostawienie furtki w postaci możliwości uprowadzenia i zatrzymania w ‘krótkoterminowych, czasowych” aresztach.

• Wydanie rozkazu potępiającego stosowanie tortur i innych form znęcania się nad zatrzymanymi, ale wydanie zgody na stosowanie podręcznika dla armii Stanów Zjednoczonych (US Army Field Manual), który pozwala na stosowanie techniki długotrwałego pozbawienia snu i izolacji oraz na wykorzystywanie lęku u zatrzymanych osób w sposób łamiący międzynarodowy zakaz tortur i znęcania się.

• Zasygnalizowanie odejścia od tajności, która otaczała administrację Bush’a, lecz z drugiej strony odwołanie sie do doktryny tajemnicy państwowej przec co skutecznie zablokowano środki zapobiegawcze dla przejawów łamania praw człowieka, oraz nieinformowanie opinii publicznej o losie około 500 mężczyzn przetrzymywanych w wojskowej bazie Bagram.

• Wyraźne zaprzestanie używania sformułowań “wojna z terroryzmem”(war on terror) czy “wrodzy wojownicy” (enemy combatant), przy jednoczesnym ciągłym odwoływaniu się do prawa wojennego niż do prawa karnego i praw człowieka, które powinny być stosowane w walce z terroryzmem. Raport Amnesty International informuje, iż prezydent Obama i jego administracja zawiedli w kwestii ochrony praw człowieka w momencie, gdy:

• oznajmili, że agenci CIA, którzy wykonywali swoje obowiązki zgodnie z opinia prawną Ministerstwa Sprawiedliwości, nawet wtedy gdy dopuścili się stosowania tortur (takich jak podtapianie, “waterboarding”) nie będą za to pociągnięci do odpwiedzialności karnej; takie postępowanie oznacza uwolnienie od odpowiedzialnosci winnych stosowania tortur i samo w sobie jest złamaniem międzynarodowego prawa.

• sprzeciwili się możliwości odwołania do sądów amerykańskich osób nie posiadających amerykańskiego obywatelstwa, a przetrzymywanych w bazie amerykańskiej Bagram w Afganistanie.

• nie podjęli istotnych działań które zapewniłyby , że osoby odpowiedzialne za łamanie praw człowieka podczas ”wojny z terroryzmem” zostaną pociagnięte do odpowiedzialności.

Zbliżając się do końca 100 dni prezydentury, Barack Obama wykazał pewien stopień wsparcia dla procesu zbadania działań uprzedniej administracji i jej praktyk. Od 2004 roku, Amnesty International nawołuje do powołania niezależnej komisji śledczej mającej zbadać kwestię amerykańskich tajnych więzień i metod przesłuchań prowadzonych przez administrację Busha w ramach “wojny z terroryzmem”.

“Nasze pytanie brzmi, czy obietnica zmian prezydenta Obamy i kroki podjęte początkowo przez jego administrację zwiastują istotny i trwały zwrot w kierunku przestrzegania praw człowieka przy zwalczaniu terroryzmu. Będziemy kontynuować naszą kampanię na rzecz takiej zmiany w ciągu nadchodzacych dni, miesięcy i lat,” powiedziała Irene Khan.

Kopia raportu Amnesty International “Sprzeczne sygnały: Walka z terroryzmem i prawa człowieka w ciągu pierwszych 100 dni prezydenta Obamy” dostępna na stronach www.amnesty.org od 00:01GMT w środę, 29 kwietnia.

KONIEC/

 

Dodatkowe informacje:

Aleksandra Minkiewicz

Rzeczniczka Prasowa Amnesty International Polska

tel/fax: (22) 827 60 00 wew. 204

tel. kom. +48 691 357 935

e-mail: aleksandra.minkiewicz@amnesty.org.pl