Sakineh Mohammadi Ashtiani, czterdziestotrzyletnia matka dwojga dzieci, przetrzymywana jest w celi śmierci w więzieniu w Tabrizie w północno-zachodnim Iranie. Wyrok na Ashtiani może zostać wykonany w każdej chwili. W wyniku głośnych protestów międzynarodowych, około 7 lipca urzędnicy w Tabrizie zwrócili się z prośbą do szefa irańskiego sądownictwa, aby ten zezwolił na zmianę wyroku śmierci Ashtiani z ukamienowania na powieszenie.

W maju 2006 Sakineh Mohammadi Ashtiani otrzymała wyrok skazujący z powodu pozostawania w 'nielegalnym związku' z dwoma mężczyznami. Za to została na niej wykonana kara 99 batów. Pomimo wykonania kary, Ashtiani otrzymała później także wyrok śmierci przez ukamienowanie za 'cudzołóstwo w trakcie pozostawania w związku małżeńskim', któremu to oskarżeniu kobieta zaprzeczyła.

W ciągu ostatnich paru tygodni światowa fala protestów przeciwko wyrokowi spowodowała, że 8 lipca irańska ambasada w Londynie zakomunikowała iż: 'Sakineh Mohammadi Ashtiani nie zostanie stracona poprzez ukamienowanie'; nie wspomniano jednak o innych możliwościach wykonania wyroku. 10 lipca naczelnik irańskiej Wysokiej Rady d\s Praw Człowieka stwierdził, że sprawa Ashtiani zostanie ponownie rozpatrzona, potwierdzając jednak, że irańskie prawo zezwala na wykonanie wyroku śmierci przez ukamienowanie. Mimo tego, 11 lipca Malek Ezhder Sharifi, naczelnik sądowy prowincji Wschodni Azerbejdżan potwierdził, iż wyrok na Sakineh Mohammadi Ashtiani jest wciąż prawomocny i decyzja Naczelnika Sądownictwa, Ayatollaha Sadegha Larijaniego może w każdej chwili spowodować jego wykonanie. Malek Ezhder Sharifi stwierdził również, że kobieta została skazana na śmierć w związku z morderstwem jej męża. Powyższe oskarżenie zostało zakwestionowane przez jednego z prawników Ashtiani który podkreślił, że kobieta została ułaskawiona przez rodzinę męża ale skazano ją na 10 lat więzienia jako 'współwinną' zbrodni.

14 lipca Sajjad Qaderzadeh, syn Sakineh Mohammadi Ashtiani, został wezwany do centralnego więzienia Tabriz. Powszechnie uważa się, że urzędnicy Ministerstwa Wywiadu przesłuchali Qaderzadeha, prawdopodobnie zmuszając go groźbami do nieudzielania wywiadów dotyczących procesu matki.

Prosimy o bezzwłoczne pisanie listów języku perskim, arabskim, angielskim, francuskim lub własnym a w nich:

- wezwać władze Iranu by te nie wykonywały wyroku śmierci na Sakineh Mohammadi Ashtiani, czy to przez ukamienowanie czy w inny sposób

- domagać się od irańskich władz wyjaśnienia obecnego statusu prawnego Ashtiani jej prawnikom i synowi

- wezwać władze do uchwalenia ustawy zakazującej wykonywania kamienowań jako prawomocnych kar i zabraniającej innych form egzekucji lub chłosty oraz kar więzienia dla skazanych za 'cudzołóstwo' i inne przestępstwa

- wezwać do zagwarantowania, iż Sajjad Qaderzadeh nie będzie prześladowany z powodu wyrażenia troski o życie matki

Prosimy o wysyłanie apeli do 26 sierpnia 2010 na następujące adresy:

Przywódca Republiki Islamskiej

Leader of the Islamic Republic

Ayatollah Sayed ‘Ali Khamenei,

Islamic Republic Street - End of Shahid Keshvar Doust Street

Tehran, Islamic Republic of Iran

Email: info_leader@leader.ir

Za pośrednictwem strony internetowej: ww.leader.ir/langs/en/index.php?p=letter (angielski); www.leader.ir/langs/fa/index.php?p=letter ( perski)

Nagłówek: Your Excellency\Wasza Ekscelencjo

Naczelnik Sądownictwa

Head of the Judiciary

Ayatollah Sadegh Larijani

Office of the Head of the Judiciary

Pasteur St.Vali Asr Ave. south of Serah-e Jomhouri,Tehran 1316814737

Islamic Republic of Iran

Email: przez witrynę: ttp://www.dadiran.ir/tabid/81/Default.aspx

W pierwszym oknie z gwiazdką: imię, w drugim: nazwisko, w trzecim: adres e-mail

Nagłówek: Your Excellency\Wasza Ekscelencjo

Kopie na adres:

Sekretarz Generalny, Wysoka Rada d\s Praw Człowieka

Secretary General, High Council for Human Rights

Mohammad Javad Larijani

Howzeh Riassat-e Ghoveh Ghazaiyeh

Pasteur St, Vali Asr Ave., south of Serah-e Jomhuri

Tehran 1316814737

Islamic Republic of Iran

Fax: +98 21 3390 4986

Email: bia.judi@yahoo.com. W temacie: FAO Mohammad Javad Larijani

Prosimy o wysłanie kopii listów do irańskiej ambasady w Warszawie:

Ambasada Islamskiej Republiki Iranu

ul. Królowej Aldony 22

03-928 Warszawa

Adres e-mail: iranemb@iranemb.warsaw.pl

Niniejszy tekst jest drugim uzupełnieniem Pilnej Akcji: 211/09 Index: MDE 13/082/2009, 7 sierpnia 2009

Dalsze informacje: www.amnesty.org/en/library/info/MDE13/082/2009/en

Kontekst wydarzeń:

Podczas procesu Sakineh Mohammadi Ashtiani wycofała 'przyznanie się do winy' którego dokonała poczas przesłuchań wstępnych przed procesem. Stwierdziła, że została do tego przyznania przymuszona. Ashtiani zaprzeczyła także zarzutom popełnienia cudzołóstwa. Trzech spośród pięciu sędziów uznało jej niewinność, podkreślając, że kobieta została już poddana chłoście i że nie znaleziono niezbędnych dowodów cudzołóstwa w procesie. Jednakże trzej pozostali sędziowie a wraz z nimi przewodniczący kompletu sędziowskiego, uznali Ashtiani za winną na podstawie 'wiedzy sędziego'. 'Wiedza sędziego' to klauzula w irańskim prawie pozwalająca sędziom na wydawanie subiektywnych orzeczeń w sprawie winy oskarżonych, nawet w obliczu braku bezspornych lub przekonywających dowodów. Skazana przez większość z pięciu sędziów, Sakineh Mohammadi Ashtiani otrzymała wyrok śmierci przez ukamienowanie.

Kamienowanie zalecane jest w państwie irańskim jako sposób egzekucji obarczonych winą przestępstwa 'cudzołóstwa w trakcie pozostawania w związku małżeńskim'. W 2002 roku, Naczelnik Sądownictwa poinstruował sędziów, aby ogłosili moratorium w sprawie kamienowania. Pomimo tego, od 2002 roku ukamienowano na śmierć co najmniej pięciu mężczyzn i jedną kobietę. W styczniu 2009 roku, Rzecznik Sądowniczy Ali Reza Jamshidi potwierdził wykonanie dwóch ukamienowań w grudniu 2008 roku. Jamshidi zauważył także, iż instrukcja o moratorium w sprawie kamienowania nie posiada wagi urzędowej, co pozwala sędziom ją ignorować.

Uważa się, że siedmioro innych kobiet i trzech mężczyzn w Iranie wystawionych jest na groźbę ukamienowania. (patrz UA 10/09, MDE 13/005/2009, 16 styczeń 2009, UA 50/09, MDE 13/015/2009, 24 luty 2009 i uzupełnienia MDE 13/050/2009, 13 maja 2009 and MDE 13/110/2009, 21 październik 2009 UA 117/09, MDE 13/041/2009, 5 maja 2009. Doniesiono, że wyroki na Buali Janfashani and Sarimeh Sajjadi również zostały podtrzymane po apelacji w styczniu 2010.

Amnesty International bada raporty w sprawie innej oskarżonej, Maryam Ghorbanzadeh, którą skazano na ukamienowanie. Wyrok skazujący został podtrzymany po apelacji i w dniu 3 lub 4 lipca lub około tej daty bieżącego roku, zastępca Oskarżyciela Generalnego w prowincji wschodniego Azerbejdżanu wystąpił z prośbą do Naczelnika Sądownictwa, by wyrok Ghorbanzadeh zamieniono na powieszenie. Wyrok kolejnej skazanej, Azar Bagheri,według doniesień miał być zmniejszony do kary chłosty, jednak dokładne szczegóły sprawy nie są jeszcze znane.

W czerwcu 2009 Komisja Parlamentu (Madżlisu) irańskiego d\s Prawa i Sądownictwa zaleciła, aby z nowej, poprawionej wersji Kodeksu Karnego, nad którą obradował Parlament, usunięto klauzulę zezwalającą na kamienowanie. Według raportów, w nowej wersji dokumentu, poddanej pod akceptację Rady Strażników która analizuje akty prawne pod kątem zgodności z Konstytucją i prawem muzułmańskim, brakuje jakiejkolwiek wzmianki na o karze kamienowania. Rada Strażników może jednak w każdej chwili przywrócić tę klauzulę.

Data wydania: 15 lipiec 2010.

tłum. A.Kwiecień