Wyrok wydany dzisiaj przez Międzynarodowy Trybunał Karny ds. byłej Jugosławii (ICTY), który uznał dwóch chorwackich generałów odpowiedzialnymi za zbrodnie przeciwko ludzkości, jest wielką wygraną ofiar chorwackiej wojny, powiedziała Amnesty International.

Trybunał skazał Ante Gotovine na 24 lata a Mladena Markaca na 18 lat więzienia. Trzeci generał, Ivan Cermak, został uniewinniony.

Ante Gotovina i Mladen Markac zostali uznani winnymi udziału w działaniach kryminalnych w trakcie i po wojskowej „Operacji Burza”, która została przeprowadzona w miesiącach sierpień–listopad 1995 roku. Miała na celu przymusowe i trwałe usunięcie ludności serbskiej z regionu Krajina w Chorwacji.

“Ten wyrok jest pierwszym krokiem w dążeniu do prawdy i sprawiedliwości dla wielu ofiar zbrodni popełnionych w czasie „Operacji Burza” w Chorwacji w 1995 roku.” powiedziała Nicola Duckworth, Dyrektorka Amnesty International ds. Europy i Azji Centralnej. “To pokazuje, że nawet sprawcy zbrodni piastujący najwyższe stanowiska, nie wymkną się sprawiedliwości.”

Według aktu oskarżenia, zbrodnie przeciwko ludzkości zostały popełnione w 1995 roku w czasie operacji wojskowej i obejmowały prześladowania, deportacje, morderstwa i nieludzkie traktowanie. Zarzuty obejmowały również zbrodnie wojenne, takie jak bezprawne zniszczenie cywilnej własności.

W ostatnim raporcie "Za ścianą milczenia: dochodzenie w sprawie zbrodni wojennych w Chorwacji" Amnesty International udokumentowała, że 15 lat po zakończeniu wojny w Chorwacji system sprawiedliwości jest powolny i selektywny, a brak woli politycznej uniemożliwia ofiarom dochodzenia sprawiedliwości, odkrywanie prawdy i otrzymanie zadośćuczynienia.

Średnio 18 przypadków jest rozpatrywanych każdego roku, a w kolejce czeka kolejnych 500. W obecnym trybie prowadzenia dochodzeń, niektóre ofiary domniemanych zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkości będą musiały czekać na sprawiedliwość kolejnych 30 lat.

Wysocy funkcjonariusze państwowi – tacy jak obecny Wicemarszałek Parlamentu Chorwacji Vladimir Szeks powinni spodziewać się procesów. Prowadzone dochodzenia dotyczą w większości przypadków chorwackich Serbów i innych mniejszości, podczas gdy zbrodnie popełnione przez Armię Chorwacji i policję wciąż są bezkarne. Lokalnym sądom brak wsparcia ze strony świadków i programów ochrony świadków.

Głośny przypadek zabójstwa w sierpniu 2000 roku Milana Levara, potencjalnego świadka przed ICTY, wciąż pozostaje niewyjaśniony.

“Społeczność międzynarodowa musi domagać się od Chorwacji przeprowadzenia śledztwa i dochodzenia w sprawie setek zaległych przypadków, aby zapewnić ofiarom dostęp do sprawiedliwości, prawdy i zadośćuczynienia,” powiedziała Nicola Duckworth. „Sprawiedliwość musi zostać zapewniona ofiarom wojny w Chorwacji.”

Tylko ograniczona liczba sprawców niskiego szczebla została postawiona przed wymiarem sprawiedliwości w Chorwacji za zbrodnie popełnione w czasie Operacji Burza.