Misja i wizja Amnesty International

Wizją Amnesty International jest świat, w którym każdemu człowiekowi przysługują prawa zapisane w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka i innych uznanych międzynarodowych standardach praw człowieka.

Aby urzeczywistnić tę wizję, Amnesty International podejmuje działania zmierzające do przeciwstawiania się poważnym naruszeniom prawa każdego człowieka do fizycznej i psychicznej integralności, do wolności sumienia i wypowiedzi, oraz do traktowania wolnego od dyskryminacji. Działania te prowadzone są w szerszym kontekście promowania wszystkich praw człowieka.

Powszechna Deklaracja Praw Człowieka określa prawa człowieka, które mają zasadnicze znaczenie dla godności oraz rozwoju każdego człowieka. Są to prawa polityczne, takie jak wolność przekonań, słowa i zgromadzeń; prawa ekonomiczne, takie jak prawo do pracy i stosownego standardu życia; prawa obywatelskie, takie jak równość wobec prawa i prawo do małżeństwa; oraz prawa społeczne czy kulturalne, takie jak prawo do nauki i do udziału w życiu kulturalnym danej społeczności. Obowiązkiem każdego rządu na całym świecie jest respektowanie, obrona i zagwarantowanie przestrzegania praw człowieka wszystkich ludzi na ich terytorium. AI stara się wywierać na władze naciski, by obowiązek ten uznawały i wypełniały.

AI uważa, że wszystkie prawa człowieka są ze sobą nierozerwalnie związane i promuje wszystkie prawa zawarte w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka. Jednakże AI nie jest w stanie poświęcać tyle samo uwagi wszystkim naruszeniom praw człowieka, dlatego też koncentruje się na położeniu kresu najpoważniejszym przypadkom naruszania prawa do fizycznej i psychicznej integralności, prawa do wolności sumienia i słowa oraz prawa do wolności od dyskryminacji. Mandat, który uzgodnili członkowie AI, ustala dopuszczalne granice działalności i badań prowadzonych przez organizację.

Z historycznego punktu widzenia, główne cele działań AI wyglądają następująco:

• uwolnienie wszystkich więźniów sumienia;
• zapewnienie wszystkim więźniom politycznym bezzwłocznego i rzetelnego procesu sądowego;
• zniesienie kary śmierci, tortur oraz innych form okrutnego, nieludzkiego bądź poniżającego traktowania;
• położenie kresu pozasądowym egzekucjom oraz "zaginięciom";
• walka z bezkarnością poprzez pociągnięcie do odpowiedzialności sprawców naruszeń praw człowieka zgodnie ze standardami międzynarodowymi.

Z biegiem lat AI poszerzyła ten mandat o przypadki naruszeń praw człowieka popełnianych przez struktury pozarządowe oraz osoby prywatne (nie reprezentujące państwa). AI sprzeciwia się naruszaniu praw człowieka ze strony zbrojnych ugrupowań politycznych (sprawujących kontrolę nad danym terytorium bądź działających w opozycji do władz), takim jak branie zakładników, torturowanie czy bezprawne zabójstwa. AI sprzeciwia się naruszeniom praw człowieka wobec ludności cywilnej i osób nie biorących udziału w walkach, dokonywanym przez wszystkie strony konfliktów zbrojnych. AI zajmuje się także naruszeniami praw człowieka w miejscach prywatnych (takich jak domy prywatne) i społecznościach lokalnych, w przypadku gdy państwo jest im współwinne bądź nie podjęło skutecznych działań w celu zapobieżenia im lub ukaranie ich sprawców. Do tej kategorii należy okaleczanie żeńskich narządów płciowych, handel kobietami oraz przemoc wobec osób homoseksualnych, biseksualnych i transpłciowych, jeśli takie przypadki są tolerowane przez władze lub odbywają się za ich przyzwoleniem.

Podręcznik Amnesty International, AI Index: ORG 20/001/2002