BIAŁORUŚ
Republika Białorusi
Prezydent: Aleksander Łukaszenka
Premier: Sergiei Sidorskiy
Kara śmierci: utrzymana
Ludność: 9,6 mln
Przeciętna długość życia: 68,7 lat
Rząd nie zaprzestał nakładania ograniczeń na ludność cywilną. Jakiekolwiek przejawy aktywności publicznej nie uznawanej przez państwo, łącznie z kultywowaniem wiary, podlegały sankcjom karnym. Nie uznawano także takich praw człowieka jak prawo do wolności wyrażania poglądów, wolności zrzeszania się i zgromadzeń. Działacze opozycji za pokojowe wyrażanie swoich poglądów byli skazywani na długie pobyty w więzieniach, nagabywani i oskarżani, zgodnie z regulacjami kodeksu administracyjnego, za mniejsze wykroczenia, skazywani na karę grzywny lub zatrzymanie w areszcie na krótki okres czasu. Organizacje praw człowieka i organizacje opozycyjne napotykały na poważne trudności podczas prób rejestrowania się, a aktywiści byli oskarżani o działanie w niezarejestrowanych organizacjach. Białoruś jest jedynym krajem w Europie, która ciągle stosuje karę śmierci.
Analiza międzynarodowa
W grudniu Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło rezolucję, w której skrytykowano naruszanie praw człowieka, jakie ma miejsce na Białorusi. Równocześnie apelowano m.in. o uwolnienie więźniów zatrzymanych z powodów politycznych, zaprzestanie oskarżania i prześladowania przeciwników politycznych i obrońców praw człowieka, poszanowanie prawa do wolności wypowiadania się, wolności zrzeszania się i zgromadzeń, wolności wyznania i przekonań.
Wolność wyrażania poglądów
Krytycy poczynań rządu skazywani byli na długie wyroki więzienia. Aleksander Kazulin, kandydat w wyborach prezydenckich z marca 2006 roku, od 2006 roku odsiadywał wyrok pięciu i pół roku pozbawienia wolności za „chuliganizm” i „organizowanie grup aktywistycznych zakłócających porządek publiczny”. Aleksander Kazulin podważył prawdziwość wyników wyborów prezydenckich, które wg opinii OBWE były sfałszowane.
25 marca 2007 roku w całym kraju zatrzymano od 50 do 60 osób podczas pokojowych manifestacji w związku z obchodami Dnia Wolności – rocznicy założenia Białoruskiej Republiki Ludowej w 1918 roku, świętem obchodzonym przez opozycjonistów, ale nie uznawanym przez władze. Większość z zatrzymanych zostało później skazanych na karę 15 dni aresztu. Z doniesień wynika, iż podczas zatrzymania policja użyła pięści i pałek przeciwko demonstrantom, w celu powstrzymania gromadzących się tłumów na Placu Październikowym w samym centrum stolicy – Mińsku. Dwóch organizatorów manifestacji Vintsuka Vyachorke i Vyacheslava Siuchyka zatrzymano 13 marca. Pierwszego z nich oskarżono o używanie nieprzyzwoitego języka, drugiego natomiast zatrzymano pod zarzutem utrzymywania kontaktów z kryminalistą, a potem oskarżono o oddawanie moczu na ulicy. Obydwaj nie przyznali się do stawianych im zarzutów. 4 kwietnia 2007, podczas dwóch osobnych rozpraw sądowych oskarżonych uznano winnymi drobnego chuliganizmu, jednak sędzia nie nałożył kary grzywny czy pozostania w areszcie, ponieważ uznał te wykroczenia za „niewielkie”.
Wolność zrzeszania się
Grupy obrońców praw człowieka i organizacje opozycyjne napotkały poważne przeszkody ze strony państwa podczas prób zarejestrowania się, oraz nadmiernie surowe kontrole ich działalności. Wiele osób zostało zatrzymanych na podstawie Artykułu 1931 Kodeksu Karnego, który zakazuje jakichkolwiek działań w imieniu organizacji, które zostały zlikwidowane lub nie są zarejestrowane, bez względu na charakter i naturę danego działania. Artykuł ten dodano do Kodeksu Karnego w 2005 roku. W 2007 roku użyto tego artykułu wyłącznie przeciwko członkom młodzieżowego ruchu opozycyjnego Malady Front (Młody Front). Młody Front aż cztery razy składał wniosek o zarejestrowanie, jednak odrzucano go za każdym razem.
29 maja pięciu członków Młodego Frontu – Nasta Palazhanka, Boris Garetski, Oleg Korban, Zmitser Fedoruk i Aleksei Yanushevskii, zostało skazanych za „organizowanie lub uczestnictwo w działaniach z ramienia organizacji niezarejestrowanej”. Czworo oskarżonych skazano na karę grzywny, a piąty otrzymał jedynie oficjalne ostrzeżenie. 4 września 2007, w osobnych rozprawach, sąd uznał winnymi tych samych wykroczeń dwóch kolejnych członków organizacji – Ivana Shilo i Naste Azarke. Nasta została ukarana grzywną, jednak w przypadku Ivana sąd odstąpił od wymierzenia kary. Jeden z przywódców ruchu Młody Front Żmicier Daszkiewicz, który w 2006 roku, na podstawie Artykułu 1931, został skazany na 18 miesięcy więzienia, był sądzony podczas odsiadywania wyroku. Skazano go 9 listopada za odmowę dostarczenia materiału dowodowego i ukarano grzywną. Oskarżenia przeciwko Żmicierowi odnosiły się do dochodzeń policyjnych w sprawie Ivana Shilo.
24 lipca Komitet ds. Praw Człowieka ONZ orzekł, że rozwiązanie organizacji praw człowieka Viasna (Wiosna), które miało miejsce w 2003 roku, było jawnym naruszeniem wolności zrzeszania się, oraz że organizacja miała prawo do stosownego zadośćuczynienia, w tym także do zarejestrowania i odszkodowania. Członkowie organizacji Viasna złożyli 23 lipca wniosek o ponowną rejestrację, jednak z wielu przyczyn, także dlatego, że 20 z 69 założycieli Viasny miało na swoim koncie wyrok skazujący za wykroczenia administracyjne, 28 sierpnia wniosek został odrzucony. Wystosowane przez organizację odwołanie odrzucono 26 października.
Kara śmierci
Rząd Białorusi utrzymał karę śmierci za popełnienie„morderstwa z premedytacją” i za 12 innych przestępstw. Niestety nie udostępniono żadnych oficjalnych statystyk mówiących o liczbie wykonanych egzekucji w rozpatrywanym okresie. Egzekucję wykonuje się strzałem w tył głowy. Bliscy skazanego nie są oficjalnie powiadamiani o dacie egzekucji i miejscu pochowania ciała. Zgodnie z doniesieniami prasowymi 22 maja Sąd Najwyższy skazał Alyaksandra Syarheychyka na karę śmierci za popełnienie 6 morderstw i innych zbrodni. Egzekucję przeprowadzono prawdopodobnie w listopadzie, ale nie podano dokładnej daty ani miejsca pochówku. 9 października Syarhey Marozaw i Ihar Danachanka zostali skazani na śmierć za popełnienie serii morderstw w regionie Gomel. Był to drugi wyrok śmierci nałożony na tych dwóch mężczyzn, jako że pierwszy raz skazano ich razem z Valerym Harbatym w grudniu 2006 roku. Komentujący Rezolucję ONZ w sprawie Światowego Moratorium na wykonywanie kary śmierci, którą przyjęto poprzedniego dnia, Minister Spraw Wewnętrznych Białorusi powiedział dziennikarzom 16 listopada, że na wprowadzenie postanowień moratorium w jego kraju jest jeszcze zdecydowanie za wcześnie.
Dyskryminacja
Nie zniesiono ograniczeń nałożonych na społeczeństwa religijne. Zgodnie z restrykcyjnym Prawem o Religii (2002) jedynie zarejestrowane, ogólnonarodowe stowarzyszenia religijne mają prawo do zakładania klasztorów, misji i instytucji oświatowych. Mają również prawo do zapraszania gości z zagranicy w celu nauczania i propagowania innych działalności religijnych na Białorusi. Oficjalne pozwolenie od państwa jest wymagane aby móc odprawiać nabożeństwa religijne w budynkach pierwotnie do tego nie przeznaczonych. Mimo to, jednostki takie jak kościoły protestanckie mają ogromne problemy z wynajęciem jakiejkolwiek posesji.
Przemoc wobec kobiet
Główny kierunek handlu kobietami z Białorusi, także w celu wykorzystania seksualnego, to Europa Zachodnia, Bliski Wschód i Rosja. Zgodnie z doniesieniami raportu Departamentu Stanu USA - Raport o Handlu Ludźmi, opublikowanego w czerwcu, mimo iż rząd białoruski poczynił znaczny postęp w ściganiu i zaskarżaniu handlarzy ludźmi, nie zapewnił ofiarom ani odpowiedniej ochrony ani wsparcia, zrzucając ten obowiązek wyłącznie na organizacje pozarządowe. Nie poczyniono żadnych kroków w kierunku wprowadzenia ustawy o przemocy domowej.
Tłumaczyła Aleksandra Tarnowska