Przewodnik Amnesty o ograniczaniu użycia siły przez policję

Amnesty International publikuje nowy przewodnik, aby ograniczyć nadmierne użycie siły przez policję. Od ulic Ferguson w Missouri do faweli w Brazylii, użycie siły i broni palnej przez policję trafia na czołówki gazet za każdym razem, gdy są ofiary.

W niezliczonych innych przypadkach, w tym interwencji podczas demonstracji, policja zbyt szybko używa siły zamiast szukać pokojowych rozwiązań konfliktów. W wielu krajach policja stosuje gaz łzawiący, pociski gumowe i inną broń w sposób samowolny, nieuprawniony i nadmierny, co prowadzi do poważnych obrażeń i śmierci ludzi, często nie ponosząc przy tym żadnej odpowiedzialności.

Amnesty International w odpowiedzi na ten rażący brak egzekwowania prawa wydaje nowy obszerny przewodnik dla władz, aby policja w sposób priorytetowy respektowała i chroniła życie i nietykalność cielesną.

– Zbyt często w wielu krajach na całym świecie ludzie giną bądź są poważnie ranni, gdy policja używa siły z pogwałceniem międzynarodowych standardów lub istniejących praw krajowych – mówi autor raportu dr Anja Bienert z programu ds. policji i praw człowieka holenderskiej sekcji Amnesty International. – Nikt nie kwestionuje, że policja ma trudne i często niebezpieczne zadania. Jednak rządy i władze odpowiedzialne za egzekwowanie prawa często zawodzą i nie stwarzają struktur, w ramach których policja używa siły tylko w ostateczności , legalnie i zgodnie z prawami człowieka.

– Nowy przewodnik ma na celu zlikwidowanie tej luki i dostarczenie legalnych i praktycznych działań, które państwa muszą podjąć, aby zapewnić, że policja nie będzie używać siły w sposób nadmierny, niewłaściwy, samowolny czy nielegalny. Policja musi jednak być rozliczana z każdego użycia siły.

Amnesty International opublikowała przewodnik Użycie siły – wytyczne dla wdrożenia podstawowych zasad ONZ dotyczących użycia siły i broni palnej przez funkcjonariuszy organów ścigania w 25. rocznicę przyjęcia Podstawowych Zasad ONZ we wrześniu 1990 r. Podstawowe Zasady są uznawane za kluczowy instrument zapewnienia, że państwa wypełnią swoje obowiązki w zakresie utrzymania w mocy prawa do życia i nienaruszalności cielesnej.

Przewodnik nawiązuje do przykładów zaczerpniętych z krajowych przepisów prawnych, wewnętrznych regulacji  i dokumentów szkoleniowych z 58 krajów ze wszystkich regionów świata. Ich szczegółowe wnioski i zalecenia mają na celu wspomóc władze rządowe we wdrażaniu Podstawowych Zasad ONZ i zapewnić dobrą, skuteczną politykę, zgodną z prawami człowieka.

Prawo policji do użycia siły i broni palnej jest konieczne, by mogła ona wypełniać swoje obowiązki, ale to nie znaczy, że jest to nieuchronne – w rzeczywistości fundamentalną zasadą międzynarodowych standardów dla policji jest nieużywanie siły, chyba że jest to naprawdę konieczne. Obecnie w wielu krajach policja nie spełnia oczekiwań w tej kwestii i często ucieka się do użycia siły i broni palnej w sposób samowolny, nadmierny czy bezprawny.
We wszystkich regionach świata występują przykłady, gdzie śmierć i poważne obrażenia były wynikiem użycia przez policję siły i broni palnej.

Z ostatnich lat:
– zabójstwa dokonane prze policję w Brazylii, w większości dokonane na młodych czarnych mężczyznach;
– liczne strzelaniny w USA z udziałem policji, w wyniku których śmierć ponieśli nieuzbrojeni ludzie, podobnie w większości Afroamerykanie;
– bezwzględne operacje policyjne dokonywane przez siły specjalne policji w Bangladeszu z użyciem śmiercionośnej broni skutkowały śmiercią wielu ludzi;
– użycie gazu łzawiącego, pocisków gumowych  i innych narzędzi siły, czasem nawet broni palnej, podczas publicznych zgromadzeń, doprowadziło do wielu ofiar w Bahrajnie, Burundi, Kambodży, Grecji, Hiszpanii, Turcji, Wenezueli i Ukrainie.
Przyczyn tego jest wiele, w tym prawa krajowe, które zaprzeczają zobowiązaniom międzynarodowych praw człowieka, niewystarczające przepisy wewnętrzne, nieodpowiednie szkolenia i sprzęt, brak kontroli dowództwa i odpowiedzialności policji, która działa poza prawem.

Amnesty International  wzywa rządy do zastosowania wytycznych z przewodnika, by dostosować prawa krajowe do Podstawowymi Zasad ONZ.
– Podstawowe Zasady ONZ są potwierdzeniem, że w pewnych ograniczonych okolicznościach policja może i będzie potrzebować użyć siły, by zachować prawo i porządek. Ale musi to następować w zgodzie z międzynarodowymi prawami człowieka i w żadnym wypadku nie mogą one być traktowane jako prawo do zabijania, ani jako immunitet dla urzędników policji: nikt nie jest ponad prawem, zwłaszcza ci, których obowiązkiem jest stać na straży prawa – mówi Dr Anja Bienert.

Dodatkowe informacje:
Podstawowe Zasady ONZ zostały przygotowane przez różnych ekspertów egzekwowania prawa, w tym urzędników policji, i były omawiane podczas serii spotkań przygotowawczych i konsultacji zanim zostały przyjęte we wrześniu 1990 r. podczas konferencji ONZ w Hawanie na Kubie. W grudniu 1990 r. zostały uchwalone podczas Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych. Pełen tekst Zasad jest zamieszczony w aneksie przewodnika i można go znaleźć także tutaj.

Tłumaczyła: Barbara Kubitz

Podoba Ci się to co robimy? Nasze działania są możliwe dzięki regularnym darowiznom od osób prywatnych. Włącz się! Możesz zmienić lub uratować ludzkie życie!
Pomagaj prowadzić działania edukacyjne
Pomagaj wpływać na zmianę prawa
Pomagaj wysyłać badaczy do stref kryzysu

Pomóż teraz!

Kwota może składać się jedynie z cyfr. Wartość musi być dodatnia
1103