Przekaż
1%

podatku
PRZEKAŻ 1% NA OCHRONĘ PRAW CZŁOWIEKA W POLSCE!

# Mam prawo uczestniczyć w pokojowych zgromadzeniach.
# Chcę niezależnego sądownictwa.
# Walczę o prawa kobiet.

Dowiedz się więcej

Białoruś: Coraz ostrzejsza walka z opozycją

Przed wyborami prezydenckimi na Białorusi zaplanowanymi na 19 marca, znów widoczne są wielokrotne przypadki łamania praw człowieka w tym kraju. Działacze opozycji są zatrzymywani i otrzymują wyroki za legalne wyrażanie poglądów politycznych, podczas gdy władze zaostrzają przepisy w celu ograniczenia swobód społeczeństwa obywatelskiego, łamiąc przy okazji prawa człowieka.
Amnesty International rozpoczęła akcję mającą na celu zamanifestowanie solidarności z ofiarami ostatnich ataków na organizacje społeczne i opozycyjne. AI wzywa także opinię publiczną do włączenia się w tę akcję i pisania listów do władz białoruskich domagając się poszanowania wolności wypowiedzi w tym ważnym dla Białorusi momencie.
W styczniu 2005 r., prezydent Łukaszenko zapowiedział, że na Białorusi nie będzie powtórki scenariusza ukraińskiego i gruzińskiego – -kolorowych rewolucji- [Pomarańczowej Rewolucji na Ukrainie i Rewolucji Róż w Gruzji – przyp. tłum.], które przyniosły zmiany w rządach obu krajów. Od końca 2005 roku, rząd białoruski wprowadzał zmiany do kodeksu karnego i kodeksu postępowania karnego, aby umożliwić władzom dalsze ograniczenia działań opozycji politycznej i wszystkich grup społecznych.
Jedną z wielu nowych zmian legislacyjnych jest ustawa, według której na każdego, kto organizuje lub uczestniczy w działaniach zawieszonej lub zlikwidowanej organizacji może zostać nałożona kara pozbawienia wolności od sześciu miesięcy do trzech lat. Wcześniej w 2005 r., parlament zaadoptował wiele poprawek do ustaw dotyczących zgromadzeń publicznych i zakładania partii politycznych, co dodatkowo wzmocniło kontrolę państwa nad organizacjami pozarządowymi. Amnesty International obawia się, iż w ten sposób na Białorusi niszczone są ostatnie bastiony wolności wypowiedzi i zgromadzania się.
Prześladowania członków opozycji 
W przededniu wyborów wzrosła na Białorusi ilość przypadków prześladowania i naruszenia wolności wypowiedzi w stosunku do opozycji.
9 marca br., Winczuk Wiachora, członek ekipy wyborczej opozycyjnego kandydata na prezydenta Aleksandra Milinkiewicza, został zatrzymany na 15 dni za -organizowanie niesankcjonowanych spotkań- opozycyjnego kandydata na prezydenta z wyborcami w Mińsku, pomimo faktu, iż prawo wyborcze zezwala na organizowanie takich spotkań. Dziewięciu innych członków opozycji: Aleksander Pawłowski, Piotr Barbarenko, Aleksander Zełko, Dimitri Kudryjastew, Piotr Topar, Władimir Grabin, Aleksiej Makowicz, Siergiej Piansewicz i Artem Litwinko również zostali zatrzymani na 15 dni za dokonanie tego samego -wykroczenia-.
2 marca 2006 r. Aleksander Kazulin, kandydat na prezydenta partii socjaldemokratycznej Narodnaja Gromada został pobity i zatrzymany, kiedy próbował dostać się wraz z grupą swoich zwolenników na III Ogólnobiałoruski Zjazd Ludowy w Mińsku. Świadkowie zeznali, że kiedy Kazulin i jego zwolennicy próbowali zbliżyć się do punktu rejestracyjnego, zostali pobici przez grupę 30-40 ubranych po cywilnemu funkcjonariuszy oddziału szybkiego reagowania MSW. Aleksander Kazulin był przetrzymywany na komisariacie milicji przez osiem godzin zanim został zwolniony i poinformowany, iż grozi mu zarzut popełnienia dwóch przestępstw kryminalnych. Dwunastu zwolenników Kazulina, którzy udali się w jego sprawie na posterunek milicji, również zostali pobici i zatrzymani. Milicja strzelała również do samochodu, w którym jechali zwolennicy Kazulina próbujący sfilmować zatrzymania.
W liście do ministra spraw wewnętrznych z dnia 3 marca br. dotyczącym zatrzymania Aleksandra Kazulina, Amnesty International wzywa do wszczęcia śledztwa w sprawie pobić. Organizacja przypomniała ministrowi spraw wewnętrznych o zobowiązaniach Białorusi wynikających z Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych. Gwarantują one wszystkim obywatelom przebywającym na jej terytorium wolność wypowiedzi i prawo do pokojowych zgromadzeń, szczególnie w okresie poprzedzającym wybory prezydenckie.
Wielu wybitnych działaczy opozycji odsiaduje obecnie wyroki w więzieniu lub odbywa karę ograniczenia wolności z powodu działalności politycznej. Siergiej Skrebec, były deputowany do parlamentu i lider opozycyjnej frakcji parlamentarnej -Republika- został aresztowany w maju 2005 r., i obecnie jest oskarżonym w procesie o trzy przestępstwa gospodarcze. Obserwatorzy twierdzą, że zarzuty mają podłoże polityczne a rzeczywistym powodem zatrzymania Skrebeca jest jego publiczna krytyka prezydenta Łukaszenki.
W ostatnich miesiącach nasiliły się prześladowania członków młodzieżowego ruchu oporu -Żubr-. Od września 2005 r. organizacja odnotowała 339 przypadków prześladowań swoich członków., w tym wydaleń z uczelni, usiłowania wcieleń młodych ludzi do Państwowej Służby Bezpieczeństwa (KGB) jako informatorów, kar administracyjnych oraz upomnień za roznoszenie ulotek i malowania graffiti.
Amnesty International wyraża swoje zaniepokojenie sprawą Artura Finkiewicza i Aleksieja Januszewskiego, którzy zostali zatrzymani 30 stycznia za malownie graffiti. zostali oskarżeni na podstawie kodeksu karnego za -brutalny huliganizm- za co może spotkać ich kara do sześciu lat pozbawienia wolności. Członkowie organizacji -Żubr- prowadzili kampanię politycznego graffiti slogan -dostał-, czyli -mamy dość- pojawiał się na murach w całym kraju. Działacze -Żubra-, na mocy kodeksu administracyjnego zostali oskarżeni o malowanie graffiti i skazani na krótkoterminowe wyroki pozbawienia wolności. Amnesty International obawia się, iż władze mogą nadużywać kodeksu karnego z pobudek politycznych w celu zastraszania pozostałych członków -Żubra-.
Zagrożenie dla społeczeństwa obywatelskiego 
Jedyna legalnie działająca na Białorusi organizacja praw człowieka, Białoruski Komitet Helsiński (BKH) jest zagrożony likwidacją. 1 marca Br., Tatiana Protko, przewodnicząca BKH została oskarżona o uchylanie się od płacenia podatków a organizacji grozi kara wysokości 70 tyś. dolarów i najprawdopodobniej zamknięcie.
Zarzuty te zostały po raz pierwszy wysunięte w styczniu 2004 r., kiedy inspektor biura podatkowego Okręgu Moskiewskiego w Mińsku oskarżył BKH o wykorzystanie grantu z programu Unii Europejskiej bez uprzedniego zarejestrowania zagranicznej pomocy humanitarnej i nie zapłacenia z tego tytułu podatku wymaganego przez krajowe ustawodawstwo. Memorandum z 1994 r., podpisane przez władze białoruskie i Unię Europejską zwolniło ten program z podatku. Dwie decyzje sądu z 2004 r. potwierdzają, że działalność organizacji była zgodna z prawem i pozostaje w zgodzie z wszelkimi procedurami ustanowionymi przez białoruskie władze. Mimo to, śledztwo w sprawie domniemanego przestępstwa podatkowego trwało do grudnia 2004 r., kiedy to zarzuty zostały oddalone. Podniesiono je jednak ponownie w tym roku.
W styczniu 2006 r., Mikołaj Astriejka, Emira Branickaja, Aleksander Szalejka i Cimafij Frańczuk zostali zatrzymani w Mińsku przez funkcjonariuszy białoruskiego KGB. Wszyscy zatrzymani to członkowie niezarejestrowanej organizacji -Inicjatywa Partnerska-, która przeprowadziła niezależny monitoring wyborczy. Organizacja monitorowała przebieg wyborów i referendum w 2004 roku i przygotowywała się do monitorowania wyborów 19 marca. Funkcjonariusze KGB przeszukali biuro regionalne organizacji, po czym zatrzymali czterech jej członków w Mińsku.
Na mocy artykułu 193 ustęp 2 kodeksu karnego, który wszedł w życie w listopadzie 2005 r. wszystkim czterem członkom organizacji zostały postawione zarzuty działalności w imieniu niezarejestrowanej organizacji. Grozi im do trzech lat pozbawienia wolności. Członkowie organizacji ochrony praw człowieka obawiają się, że fakt iż członkowie -Inicjatywy Partnerskiej- zostali zatrzymani przez KGB a nie milicję może wskazywać na to, iż zostały im postawione o wiele poważniejsze zarzuty. KGB oskarżyło Inicjatywę Partnerską o organizowanie fałszywych sondaży oraz planowanie demonstracji i zamieszek po wyborach. Działaczom oficjalnie przedstawiono zarzuty 3 marca 2005 r. i od tamtej pory pozostają przetrzymywani. Jeżeli zostaną skazani, Amnesty International uzna ich za więźniów sumienia i zaapeluje o ich natychmiastowe uwolnienie.
Społeczność międzynarodową niepokoi ograniczanie swobód społeczeństwa obywatelskiego i swobody wypowiedzi na Białorusi. 9 marca 2005 r., Rene van Linden, przewodniczący Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy potępił -kampanię zastraszania opozycji- prowadzoną przez rząd białoruski. W styczniu 2005 r., przedstawiciel ds. wolności mediów Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, który przyjechał z wizytą do Białorusi skrytykował restrykcyjne legislacje odnośnie mediów, brak niezależnych mediów informacyjnych i ustawy, które kwalifikują zniesławienie jako czyn kryminalny i chronią przedstawicieli państwa przed legalną krytyką.
Amnesty International jest również zaniepokojona wieloma innymi kwestiami związanymi z łamaniem praw człowieka które nie zostały poruszone w niniejszym rozdziale.
-Zaginięcia- 
Przypadki zaginięć działaczy opozycji Juria Zacharenki i Wiktora Gonczara, biznesmena Anatolia Krasowskiego i dziennikarza śledczego Dimitrija Zawadzkiego, którzy -zaginęli- w latach 1999 – 2000 pozostają nadal niewyjaśnione. Istnieją wiarygodne dowody na udział rządu w -zaginięciach- tych osób.
Niewyjaśnione okoliczności śmierci dziennikarki i zatrzymanie jej syna
16 – letni Anton Filipow jest synem Weroniki Czerkasowej, dziennikarki krytykującej białoruski reżim, zamordowanej w 2004 r. Anton i jego dziadek zostali oskarżeni o jej zamordowanie. Postawiono im zarzuty, jednak wycofano je w kwietniu 2005 r.
Anton został zatrzymany 27 grudnia 2005 r. wraz z czterema innymi osobami za domniemane podrabianie białoruskich banknotów na domowym komputerze. 30 grudnia zwolniono czterech przetrzymywanych, jednak Anton pozostaje nadal w areszcie w Mińsku, gdzie przedstawiono mu zarzut falszowania pieniędzy. Jednak Anton był przesłuchiwany w sprawie morderstwa swojej matki, a nie fałszerwstwa. Powiedział, że funkcjonariusze milicji wywierali na niego presję, aby przyznał się do zamordowania matki. Anton ma problemy zdrowotne: choruje na nerki i serce. Jest obecnie pozbawiony niezbędnych mu leków.
W liście do białoruskich władz, Amnesty International prosi o zwolnienie Antona za odpowiednią kaucją ze względu na jego wiek i problemy zdrowotne.
Więźniowie sumienia
20 grudnia 2004 r., Michaił Marinicz, przywódca opozycji, został skazany na pięć lat pozbawienia wolności w oparciu o fałszywe zarzuty nadużycia swoich kompetencji jako urzędnika i kradzież. Jego zdrowie uległo od tego czasu poważnemu pogorszeniu. Jego wyrok został skrócony do trzech i pól roku.
31 maja 2005 r. Mikołaj Statkiewicz, przewodniczący partii socjaldemokratycznej Narodnaja Gramada oraz Paweł Sewriens, przywódca ruchu młodzieżowego Front Narodowy zostali skazani na trzy lata -prac poprawczych- przez miński sąd okręgowy. Zostali oskarżeni o organizowanie protestów w Mińsku przeciwko nieprawidłowościom w wyborach parlamentarnych przeprowadzonych w październiku 2004 r. i w referendum, dzięki któremu prezydent Łukaszenko zniósł ograniczenie możliwości sprawowania urzędu Prezydenta do dwóch następujących po sobie kadencji. Ich wyrok dzięki amnestii ogłoszonej w maju 2005 r. został natychmiast zmniejszony do dwóch lat.
10 czerwca 2005r. Andriej Klimow, były biznesmen i aktywny polityk opozycyjny, został skazany na półtora roku ograniczenia wolności po tym jak przedstawiono mu zarzuty naruszenia porządku publicznego związanego z organizowaniem protestów 25 marca. Klimow zaczął odsiadywać wyrok we wrześniu. Wielu protestujących zostało rannych podczas brutalnej likwidacji przez milicję marcowej demonstrację upamiętniająca dzień Wolności – rocznicę utworzenia Białoruskiej Republiki Ludowej w 1918 r.
Kara śmierci
W 2005 r. nie opublikowano żadnych statystyk dotyczących wykonywania kary śmierci. Według niezarejestrowanej organizacji ochrony praw człowieka -Wiasna-, w 2005 r. wykonano przynajmniej jedną karę śmierci. W czerwcu ubiegłego roku zastępca przewodniczącego administracji prezydenta powiedział, że kwestia zniesienia kary śmierci będzie mogła być rozpatrzona, gdy poprawią się warunki społeczno-gospodarcze na Białorusi. Pomimo stanowiska, jakie zajął rząd w tej sprawie, dotychczas nie podjęto żadnych kroków w celu zniesienia kary śmierci.

Zobacz także: kampania AI: http://web.amnesty.org/pages/blr-140306-action-eng

Podoba Ci się to co robimy? Nasze działania są możliwe dzięki regularnym darowiznom od osób prywatnych. Włącz się! Możesz zmienić lub uratować ludzkie życie!
Pomagaj prowadzić działania edukacyjne
20 zł miesięcznie
Pomagaj organizować akcje i kampanie
30 zł miesięcznie
Pomagaj wysyłać badaczy do stref kryzysu
50 zł miesięcznie

Działaj teraz!

Domagaj się uwolnienia pakistańskiej chrześcijanki Asi Bibi!