Chorwacja: Bezkarność za zbrodnie wojenne musi się skończyć – Amnesty International

Chorwacja: Bezkarność za zbrodnie wojenne musi się skończyć

EUR 64/001/2005
Rada Unii Europejskiej zdecydowała, że negocjacje nie rozpoczną się 17 marca, jak planowano. Zostaną one otwarte dopiero wówczas, gdy Chorwacja będzie współpracować z Międzynarodowym Trybunałem do spraw Badania Zbrodni Wojennych w byłej Jugosławii.

-Władze Chorwacji muszą w pełni i bezwarunkowo współpracować z Trybunałem. Muszą aresztować i postawić przed Trybunałem byłego chorwackiego generała Ante Gotovina, którego oskarża się o zbrodnie przeciwko ludzkości i zbrodnie wojenne popełnione w roku 1995- powiedział Omer Fisher, ekspert Amnesty International do spraw Chorwacji.

Zbrodnie o które oskarżony jest generał Gotovina zostały popełnione w trakcie operacji -Burza-. Dotyczą bezprawnego zabicia co najmniej 150 Serbów chorwackich, obrabowanie i niszczenie mienia, co miało na celu zniechęcenie lub powstrzymanie Serbów chorwackich od powrotu do ich domów. Ante Gotovina przebywa obecnie na wolności, najprawdopodobniej w Chorwacji.

-Zadanie uporania się z bezkarnością za zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości, których popełnienie zarzuca się członkom Armii Chorwackiej oraz policji, nie powinno spoczywać jedynie na Trybunale. Chorwackie władze muszą przeprowadzić szczegółowe i bezstronne dochodzenia w tych sprawach, cofając się aż do roku 1991, kiedy rozpoczął się konflikt zbrojny- powiedział Omer Fisher.

Próby postawienia sprawców zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkości na Serbach chorwackich przed wymiarem sprawiedliwości są jak na razie nieskuteczne. Postępowania przed sądami krajowymi zakończyły się jedynie kilkoma wyrokami, a problem bezkarności wciąż pozostaje nierozwiązany.

Poniższy przypadek to jedynie przykład możliwej porażki w doprowadzeniu przed wymiar sprawiedliwości wszystkich sprawców pogwałceń praw człowieka w trakcie wojny. W nocy, z 3 na 4 października 1991 roku, sześciu pojmanych rezerwistów Armii Jugosłowiańskiej  zostało, według relacji, przeniesionych przez mężczyzn w mundurach chorwackiej policji specjalnej z miejsca ich zatrzymania ( Komisariat Policji w Bjelovar) do lasu niedaleko Malo Korenovo. Zostali tam zastrzeleni. Upłynęło prawie 15 lat od czasu tej zbrodni, a wciąż pozostaje ona niewyjaśniona. Podejrzewani o udział w tej zbrodni trzej byli chorwaccy policjanci oraz jeden wciąż pełniący służbę w policji stanęli przed sądem i w 2001 roku zostali uniewinnieni przez Sąd Okręgowy w Bjelovar. W maju 2004 roku chorwacki Sąd Najwyższy uchylił ten wyrok i zarządził ponowny proces. Kolejne postępowanie, które rozpoczęło się w listopadzie 2004 roku w Sądzie Okręgowym Varazdin, zakończyło się uniewinnieniem w lutym 2005 roku, z powodu braku dowodów.

Kryteria kopenhaskie Unii Europejskiej wymagają, by instytucje kraju kandydującego gwarantowały demokrację, rządy prawa, przestrzeganie praw człowieka oraz poszanowanie i ochronę mniejszości.

-Nieudolność chorwackich władz w poruszaniu tematu łamania praw człowieka w czasie wojny jest poważną przeszkodą w realizacji rządów prawa i poważnie osłabia powojenne pojednanie- stwierdza Omer Fisher.

Tło wydarzeń

Deklaracja niepodległości Chorwacji od Socjalistycznej Federacji Republik Jugosławii z czerwca 1991 roku pociągnęła za sobą konflikt zbrojny pomiędzy Armią Chorwacji a siłami zbrojnymi Serbów chorwackich, wspomaganych przez Jugosłowiańską Armię Ludową, który zakończył się w 1995 roku. W trakcie trwania konfliktu, w latach 1991-1995, masowych i poważnych pogwałceń praw człowieka dopuściły się wszystkie strony konfliktu – siły zbrojne Chorwacji, Serbii i Jugosławii. Były to między innymi samowolne zabójstwa, tortury, gwałty, -zaginięcia-, samowolne więzienie i bezprawne wygnania z kraju; setki tysięcy ludzi stało się uchodźcami lub uchodźcami wewnętrznymi.

Około 300,000 Serbów chorwackich opuściło Chorwację w trakcie konfliktu. Szacuje się, że ponad 200,000 chorwackich uchodźców, w większości Serbów chorwackich, przebywa w państwach sąsiedzkich lub innych. Serbowie chorwaccy, którzy wrócili, są dyskryminowani przy zatrudnianiu, przyznawaniu mieszkań, a także w dostępie do ich praw socjalnych czy ekonomicznych.

Rząd chorwacki złożył oficjalny wniosek o członkostwo w Unii Europejskiej w lutym 2003 roku, w czerwcu 2004 roku Chorwacji oficjalnie przyznano status państwa kandydującego. Rada Unii Europejskiej zdecydowała, że negocjacje członkowskie z Chorwacją rozpoczną się 17 marca 2005 roku, pod warunkiem, że Chorwacja będzie w pełni współpracowała z Trybunałem. Amnesty International nie zajmuje stanowiska w sprawie członkostwa Chorwacji w Unii Europejskiej.

Więcej informacji na temat zaniepokojenia Amnesty International związanego z bezkarnością za zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości w Chorwacji: A shadow on
Croatia’s future: Continuing impunity for war crimes and crimes against humanity (AI Index: EUR 64/005/2004) na stronie :
http://web.amnesty.org/library/index/engeur640052004

Tłumaczenie  Natalia  Mielech

Podoba Ci się to co robimy? Nasze działania są możliwe dzięki regularnym darowiznom od osób prywatnych. Włącz się! Możesz zmienić lub uratować ludzkie życie!
Pomagaj prowadzić działania edukacyjne
Pomagaj wpływać na zmianę prawa
Pomagaj wysyłać badaczy do stref kryzysu

Pomóż teraz!

Kwota może składać się jedynie z cyfr. Wartość musi być dodatnia
4449