Czechy: Systemowa dyskryminacja dzieci romskich w szkołach

Dzieci romskie na co dzień spotykają się z dyskryminacją i segregacją w szkołach. Jest to spowodowane długotrwałą porażką rządu czeskiego w odpowiedzi na głęboko zakorzenione uprzedzenia w systemie edukacji, powiedziała Amnesty International w opublikowanym dzisiaj raporcie.

Muszą się bardziej starać: Dyskryminacja etniczna dzieci romskich w czeskich szkołach dokumentuje, w jaki sposób władze czeskie naruszają prawa dzieci romskich w szkołach w całym kraju. Dyskryminacja przejawia się w tworzeniu oddzielnych klas przeznaczonych tylko dla Romów, oddzielnych budynków i szkół, czy nawet w umieszczaniu dzieci w szkołach dla uczniów z „lekkim upośledzeniem umysłowym”. Dzieci w ogólnodostępnych szkołach mieszanych doświadczają zastraszania i prześladowania.

– Powszechna segregacja dzieci romskich jest przerażającym przykładem systematycznych uprzedzeń. Szkoły zapoznają dzieci z  gorzkim smakiem dyskryminacji już w bardzo młodym wieku – powiedziała Weronika Rokicka, Koordynatorka Kampanii Amnesty International.

– Brak skutecznej odpowiedzi rządu czeskiego na te problemy, nie tylko łamie prawo Unii Europejskiej i prawa człowieka, ale także wpływa na ograniczenie szans życiowych dziesiątek tysięcy obywateli. Nazwijmy rzecz po imieniu: to rasizm w czystej postaci.

Raport jest publikowany w związku z planami Komisji Europejskiej, by sprawdzić, w jaki sposób Czechy radzą sobie z problemem dyskryminacji. We wrześniu 2014 roku Komisja Europejska wszczęła bezprecedensowe postępowanie przeciwko Czechom za złamanie prawa antydyskryminacyjnego UE. Jeśli rząd nie podejmie niezbędnych działań i środków, Komisja może skierować wniosek przeciwko Czechom do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.

 

Segregacja
Według informacji uzyskanych przez Amnesty International, dzieci romskie rutynowo umieszcza się w szkołach dla dzieci z „lekkim upośledzeniem umysłowym”, gdzie mają ograniczone możliwości nauki.

Prawie jedna trzecia uczniów i uczennic w tak zwanych „szkołach praktycznych” to Romowie, mimo że Romowie stanowią mniej niż 3% mieszkańców Czech.

Andrej został wysłany do „szkoły praktycznej” kiedy był w 5 klasie. Teraz ma 15 lat i powiedział Amnesty International, że nie rozumie, dlaczego przeniesiono go do szkoły dla dzieci z upośledzeniem umysłowym: „W szkołach praktycznych robi się z nas idiotów. To jest naprawdę proste. Uczą wolniej i nie sądzę, żebym później mógł pójść do dobrej szkoły średniej”, powiedział.

Dzieci romskie cierpią z powodu segregacji w systemie edukacji, często trafiają do szkół przeznaczonych tylko dla Romów, a w szkołach mieszanych mają osobne budynki albo klasy.

Porażka we wsparciu edukacji i w zapobieganiu znęcania się

Dzieci romskie, które znajdują się w mieszanych szkołach, często same widzą, że są inaczej traktowane ze strony kolegów i koleżanek, a także nauczycieli.

Dla wielu z nich czeski nie jest pierwszym językiem, jednak nie mogą liczyć na wsparcie w tej kwestii.

Petr, chłopiec w 5 klasie w mieszanej szkole w Diein powiedział Amnesty International, że często spotyka się z nękaniem:  „Wołają mnie, bo jestem Romem. Nauczycielka nie reaguje, a kiedy zgłaszam jej, co się dzieje, twierdzi, że to ja zacząłem. Traktuje nas w różny sposób”.

– By pomóc dzieciom, które doświadczają problemów w szkole należy wspierać je w sposób kompleksowy, żeby mogły w równym stopniu korzystać z prawa do edukacji. To nie jest „luksus”, ale wymóg prawny i moralny obowiązek, powiedziała Weronika Rokicka.

Trzeba się mocniej starać

W lutym 2015 roku rząd ogłosił, że pozbędzie się „szkół praktycznych” i dokonana przeglądu polityki finansowania edukacji. Jednak do tej pory nie ma planu, jak i kiedy będą wdrożone te działania.

– Premier Bohuslav Sobotka i jego rząd wykazali więcej chęci by zająć się tym problemem niż poprzednicy, ale przed nami ciągle długa droga. Mieliśmy już do czynienia z pustymi obietnicami zreformowania systemu edukacji.

Dyskryminacja dzieci romskich trwa jednak od dziesięcioleci. To czas, by ją zakończyć, powiedziała Weronika Rokicka.   

Amnesty International wzywa rząd Czech do stworzenia systemu monitorowania i wdrażania obiecanych zmian, gdzie inspektorzy szkolni będą odpowiadać za konkretne szkoły.

Segregacja w edukacji nie rozwiąże się przez eksperymentowanie z wadliwym systemem. Już tego próbowano i plan zawiódł. Dopóki rząd nie zajmie się uprzedzeniami etnicznymi, które są rdzeniem problemu, problem będzie trwał.

Tło sprawy

W 2007 roku Europejski Trybunał Praw Człowieka orzekł, że Czechy naruszyły prawo dzieci romskich do wolności od dyskryminacji w dostępie do edukacji i nakazał władzom zakończenie tego procederu.

Publikacja raportu wiąże się z nową kampanią nawołująco do pełnego dostępu do edukacji, wolnego od dyskryminacji, dla wszystkich dzieci romskich w Czechach.

Podoba Ci się to co robimy? Nasze działania są możliwe dzięki regularnym darowiznom od osób prywatnych. Włącz się! Możesz zmienić lub uratować ludzkie życie!
Pomagaj prowadzić działania edukacyjne
Pomagaj wpływać na zmianę prawa
Pomagaj wysyłać badaczy do stref kryzysu

Działaj teraz!

Oddaj głos na Polskę i Europę oparte na szacunku i równości!

Powiązane tematy

Powiązany temat

Amnesty International odstępuje od współpracy z firmami z branży paliw kopalnych

Powiązany temat

Jak hashtag rozpoczął ruch typu #MeToo wśród osób LGBTI w Polsce

1169