Film “GITMO – NOWE PRAWA WOJNY” – Amnesty International

Film “GITMO – NOWE PRAWA WOJNY”

Reżyseria: Erik Gandini i Tarik Saleh
Zdjęcia: Carl Nilsson i Lukas Eisenhauer
Montaż: Mikkel E.G Nielsen i Thomas Lagerman
Muzyka: Krister Linder
Producent: Kristina Åberg
Koproducent: Mikael Olsen
Produkcja: Atmo Media Network, Szwecja 2005
Koprodukcja: Zentropa Entertainment
Współpraca produkcyjna: Swedish Television, Finnish YLEIS oraz Swedish Film Institute, Danish Film Institute, Nordic Film & TV fund
Czas projekcji: 80 minut
Dystrybucja w Polsce: Against Gravity

Premiera: marzec 2006

O FILMIE

-Guantanamo- staje się dziś niemal synonimem słowa -więzienie- Niechlubne praktyki, jakim poddawani są tamtejsi więźniowie, odbiły się echem w całym cywilizowanym świecie. Stały się też tematem najnowszego filmu ERIKA GANDINIEGO (-Nadprodukcja. Terror konsumpcji-), jednego z najczęściej nagradzanych współczesnych dokumentalistów. Współautorem -GITMO – NOWE PRAWA WOJNY- jest TARIK SALEH, który pracował już z Gandinim przy jego poprzednich filmach. Głównym koproducentem szwedzkiego dokumentu jest firma Larsa von Triera Zentropa Entertainment. Światowa premiera filmu odbyła się w listopadzie 2005 roku w Amsterdamie podczas jednego z najważniejszych festiwali poświęconych filmowi dokumentalnemu – IDFA. Polska jest trzecim krajem, na którego ekrany trafia -GITMO-
Historia GUANTANAMO sięga końca XVIII wieku, gdy stacjonował tu brytyjski garnizon. W 1819 roku francuscy kolonizatorzy założyli na południowym wschodzie Kuby miasto, a niemal 100 lat później kilkanaście kilometrów od niego Amerykanie zbudowali bazę wojskową. Od tej pory terytorium było elementem sporów między Kubą i Stanami Zjednoczonymi (USA dzierżawi teren od Kuby). Obecnie U.S. Naval Station Guantanamo Bay obejmuje obszar 116 km2. Wątpliwą popularność zyskało w ostatnich latach. Po ataku terrorystycznym z 11 września 2001 roku Amerykanie zorganizowali w bazie więzienie, w którym są przetrzymywani domniemani terroryści. Szacuje się, że obecnie jest ich przeszło pięciuset, a reprezentują niemal 40 narodowości. Ich niejasna sytuacja legislacyjna (na Kubie nie obowiązuje cywilne prawo USA) i tortury, jakim są poddawani powodują oburzenie międzynarodowej opinii publicznej.

-GITMO – NOWE PRAWA WOJNY- to perfekcyjnie zrealizowany dokument śledczy. Gandini z właściwą sobie dociekliwością szuka odpowiedzi na nurtujące go pytania. Kim są więźniowie przetrzymywani w Guantanamo- Czy nie obowiązuje ich konwencja genewska-
Pomysł filmu narodził się w kwietniu 2003 roku. Opinią publiczną Szwecji wstrząsnęła wtedy sprawa 24-letniego Mehdiego Ghezali (Szweda pochodzenia arabskiego) aresztowanego w Afganistanie w 2001 roku przez CIA, które podejrzewało go o działalność terrorystyczną. Ojciec Mehdi;ego koczował wiele dni w centrum Sztokholmu protestując przeciw bezprawnemu przetrzymywaniu jego syna. Okazało się, że chłopak jest więziony w Guantanamo, bo żeby tam trafić wystarczy zaledwie podejrzenie, że jest się członkiem al Kaidy.
Dla Gandiniego i Saleha pierwszym tropem był krótki artykuł w -The Wall Street Journal- w którym amerykański generał Rick Baccus wspomniał o Guantanamo. Wkrótce ekipa wyruszyła na Kubę. Szwedów bardzo zaskoczył fakt, że samo wejście do bazy okazało się bardzo proste. Filmowcy czuli się niemal jak turyści podczas wakacji na Karaibach. -To było niemal surrealistyczne doświadczenie- wspominają Gandini i Saleh. W Guantanamo pokazano im niemal wszystko z wyjątkiem tego, co ich najbardziej interesowało – więzienia. By dociec prawdy realizatorzy w ciągu dwóch lat kilkakrotnie odwiedzali bazę. Podróżom ekipy towarzyszyły liczne rozmowy telefoniczne, w których amerykańscy oficjele próbowali w dyplomatyczny sposób pozbyć się nieustępliwych filmowców.
Film zrealizowany jest w konwencji reportażu. Sekwencje z bazy wojskowej sąsiadują z wywiadami oraz archiwalnymi zdjęciami z politycznych debat i szokującymi scenami torturowanych więźniów. Reżyserom udało się namówić do rozmów nie tylko stacjonujących w Guantanamo żołnierzy, ale też uwolnionego stamtąd Mehdi’ego Ghezali i kierującego bazą generała Geoffreya Millera. Na wywiad zgodziła się również pułkownik Janis Karpinski, dowódca irackiego więzienia w Abu Ghraib. Zdjęcia torturowanych i poniżanych Irakijczyków obiegły niedawno cały świat. O podobnych -metodach śledczych- opowiadają bohaterowie -GITMO – NOWE PRAWA WOJNY-, choć wypowiedzi amerykańskich wojskowych rzadko wykraczają poza -regulaminowe- formułki.
Produkcja filmu trwała przeszło dwa lata: od 2003 do 2005 roku. Oprócz bazy w Guantanamo realizatorzy odwiedzili: Waszyngton, Sztokholm, Bukareszt i więzienie Abu Ghraib w Iraku. Zdjęcia były kręcone kamerą Super 16mm i DV-CAM.

Filmowe śledztwo Gandiniego i Saleha nie przyniosło odpowiedzi na wszystkie dręczące ich pytania. Ale o Guantanamo upominają się nie tylko filmowcy, ale też liczne organizacje humanitarne na świecie (Amnesty International określa -Gitmo- jako -gułag-) oraz politycy. O zamknięcie więzienia w Guantanamo apelują m.in. byli prezydenci USA: Bill Clinton i Jimmy Carter. Niedawno prawdziwą medialną burzę wywołało podejrzenie, że tajne więzienia CIA znajdują się również w Polsce. Czy świat pozna kiedyś całą prawdę o Guantanamo-

GŁOSY PRASY

-GITMO- to film zrobiony z pozycji lewicowych, ale pozbawiony histerii produkcji Michaela Moore’a;
Ivar Ekman -International Herald Tribune-

-Gandini i Saleh celowo budują nastrój konspiracji rodem z rasowego thrillera, co podkreśla złowieszczo brzmiąca muzyka (…).-
Geoffrey Macnab -Sreen Daily-

TWÓRCY

ERIK GANDINI (reżyser)
Erik Gandini urodził się i dorastał we Włoszech. W 1994 roku, wieku 27 lat, nakręcił swój pierwszy film dokumentalny -Raja Sarajevo- poświęcony grupie młodych ludzi ze stolicy byłej Jugosławii. Kolejne filmy -Not without Prijedor-, -Amerasians-, zdradzały polityczne i społeczne pasje reżysera. W 2001 roku wspólnie z Tarikiem Salehem nakręcił telewizyjny dokument o fenomenie Che Guevary – -Sacrificio: Who Betrayed Che Guevara-. Największą popularność – i szereg prestiżowych nagród- przyniosła mu nakręcona dwa lata później głośna -Nadprodukcja. Terror konsumpcji- (-Surplus: Terrorized Into Being Consumers-), prezentowana w Polsce podczas Warsaw Doc Review 2004. Jego najnowszą realizacją jest -GITMO-NOWE PRAWA WOJNY-, którego premiera odbyła się na ostatnim Międzynarodowym Festiwalu Filmów Dokumentalnych (IDFA) w Amsterdamie.

TARIK SALEH (reżyser)
Tarik Saleh przyszedł na świat w 1972 roku. W jego żyłach płynie krew egipska i szwedzka. Pierwsze artystyczne działania realizował jako malarz grafitti w Sztokholmie. Później wyjechał do Egiptu, gdzie pracował m.in. jako dyrektor artystyczny w magazynie -;Alive-Po powrocie do Szwecji pracował w prasie (-Atlas-) i telewizji (SVT) oraz napisał scenariusz sitcomu -;En klass för sig- wspólnie z Hampusem Jossefsonem i Pią Gradwall. Ważnym momentem w jego karierze było spotkanie z Erikiem Gandinim. Ich pierwszą wspólną realizacją był dokument –Sacrificio: Who betrayed Che Guevara-. Saleh kręci też krótkie animowane filmy dla Atmo Animation Studio.

KRISTINA ÅBERG (producentka)
Kristina Åberg jest absowentką dziennikarstwa i nauk politycznych na uniwersytecie w Sztokholmie. Zawodową karierę rozpoczęła jako reporterka i producentka radiowa w Indiach. Pod koniec lat 80. zadebiutowała w publicznej szwedzkiej telewizji SVT. Jako reporterka i producentka pracowała w Afryce Południowej, Bośni, USA i na Bliskim Wschodzie. W 2000 roku założyła Atmo Media Network, gdzie czuwa nad produkcją wielu realizacji wytwórni.

FESTIWALE (2005/2006)

IDFA, Amsterdam
MFF w Miami
FF w Sao Paolo
MFF w Singapurze
MFF w Gothemburgu

Podoba Ci się to co robimy? Nasze działania są możliwe dzięki regularnym darowiznom od osób prywatnych. Włącz się! Możesz zmienić lub uratować ludzkie życie!
Pomagaj prowadzić działania edukacyjne
Pomagaj wpływać na zmianę prawa
Pomagaj wysyłać badaczy do stref kryzysu

Działaj teraz!

Uwolnijmy zaginione i więzione osoby w Xinjiang w Chinach

4120