Guantanamo: Komisje wojskowe – obserwacje Amnesty International z posiedzeń – Amnesty International

Guantanamo: Komisje wojskowe – obserwacje Amnesty International z posiedzeń

AI Index: AMR 51/014/2006 (Public)
Obawy Amnesty International

Komisje wojskowe zostały ustanowione na podstawie rozporządzenia Prezydenta Busha z dnia
13 listopada 2001 roku w sprawie postępowania wojskowego dotyczącego zatrzymania, traktowania i sądzenia pewnych osób, które nie są obywatelami USA w czasie wojny z terroryzmem. Komisje działają według Regulacji i Instrukcji dla Komisji Wojskowych, ustanowionych przez władze wykonawcze. Do stycznia 2006 dziewięć osób przetrzymywanych w Guantanamo miało być przez nie sądzonych.

Amnesty International przeciwstawia się prowadzeniu procesów przez komisje wojskowe w Guantanamo, gdyż narusza to międzynarodowe standardy sprawiedliwego precesu:

  • Komisje są zależne od władzy wykonawczej.
  • Oskarżony nie ma możliwości odparcia niektórych dowodów, uznanych za -tajne-.
  • Oskarżony może być wyłączony z niektórych części procesu.
  • Komisje mogą uznać za dowód zeznania uzyskane w drodze torturowania lub nieludzkiego traktowania.
  • Prawo apelacji w niezależnym i bezstronnym sądzie jest poważnie ograniczone.
  • Komisje dyskryminują ze względu na obywatelstwo (sądzą tylko nie-obywateli USA).
  • Prawo do reprezentowania samego siebie i do skutecznej obrony są naruszone. Zgodnie z procedurami komisji, oskarżony może być broniony tylko przez przypisanego do jego sprawy wojskowego doradcę.

W ciągu półtora roku od rozpoczęcia przedprocesowych postępowań, doszło do nich tylko trzy razy. W listopadzie 2004 roku sędzia sądu federalnego przerwał postępowanie w sprawie Salim Ahmed Hamdan, kwestionując jego rzetelność. Wyrok został odrzucony w drodze apelacji i sprawa będzie sądzona ponownie przez Sąd Najwyższy w marcu 2006.

W międzyczasie wprowadzono pewne zmiany proceduralne, które nie dotyczą jednak kwestii niepokojących Amnesty International.
 
Choć obydwaj oficerowie zajmujący się przypadkiem, sprawiali wrażenie bezstronnych i starali się, aby oskarżony w pełni uczestniczył w sprawie i rozumiał jej przebieg, ich wysiłki nie mogą zaradzić problemom leżącym u podstaw błędnego systemu. Amnesty International nie przestaje wzywać USA do przerwania prac komisji i do sądzenia wszystkich oskarżonych w sądach, których procedury spełniają międzynarodowe standardy.

Amnesty International wyraża także niepokój o sprawę Omara Khadra, który został zatrzymany jako nieletni w Afganistanie. Według zwyczajowego prawa międzynarodowego, dzieci dotknięte przez konflikty zbrojne są uprawnione do specjalnego traktowania i ochrony odpowiedniej dla ich wieku. Aresztowanie, zatrzymanie lub uwięzienie dziecka powinny być traktowane jako środki ostateczne i stosowane przez możliwie najkrótszy czas.  Dzieci pozbawione wolności należy przetrzymywać w izolacji od dorosłych. Amnesty International obawia się także, że dowody wykorzystane przeciw Omarowi Khadrowi mogły być uzyskane w okresie, gdy jako małoletni, był on przetrzymywany bez kontaktu z rodzicami, opiekunem ani prawnym przedstawicielem i w warunkach, które nie wykluczają tortur.

Sprawa Ali Hamza Ahmed Sulayman Al Bahlul’a

Ali Hamza Ahmed Sulayman Al Bahlul Ali al-Bahlul, obywatel Jemenu, został oskarżony o wielokrotne działanie w konspiracji. Jego sprawa była jako pierwsza sądzona przez komisję. Po raz pierwszy stanął on przed komisją w sierpniu 2004. Postępowanie było nadzorowane przez oficera – przewodniczącego. Ława przysięgłych nie była obecna ze względu na zmiany w początkowych regulacjach procedur komisji. 

Gdy Ali al-Bahlul po raz pierwszy stanął przed komisją w sierpniu 2004, wyraził chęć reprezentowania siebie. Jako alternatywne rozwiązanie poprosił o reprezentację prawnika z Jemenu. Gdyby żadne z jego żądań nie zostało spełnione, byłby – według własnych słów – -zmuszony uczestniczyć w procesie wyłącznie jako słuchacz-.

W czasie postępowania wyraził on dwie poważne obawy co do pracy komisji. Jedna dotyczyła wykorzystania tajnych dowodów, nieznanych oskarżonemu; druga zaś – dyskryminacji na tle narodowościowym. Komisje  z zasady sądzą nie-obywateli USA. Ali al-Bahlul wskazał jednak na przypadek dwóch obywateli Wielkiej Brytanii, początkowo mających stanąć przed komisją, a następnie zwolnionych bez wyroku po interwencji rządu brytyjskiego.

Ali al-Bahlul wyraził także swój brak akceptacji dla sądu i jego praw oraz zamiar bojkotowania postępowania poprzez wykonany dłonią arabski znak -bojkot-. W tym momencie zdjął słuchawki z tłumaczeniem postępowania na język arabski.
 
Gdy Ali al-Bahlul przestał uczestniczyć w postępowaniu, oficer przewodniczący stwierdził, że nie może on reprezentować siebie z dwóch różnych powodów. Po pierwsze, jego odmowa uczestnictwa w procesie czyniłaby dalsze postępowanie niemożliwym. Drugim powodem był język stosowany w procedurach. Major Tom Fleener, wojskowy doradca obrony Alego al-Bahlula, wniósł o wycofanie jego reprezentacji ze względu na życzenie jego klienta. Wniosek ten został jednak odrzucony. 

Przypadek Omara Khadr

Omar Khadr, obywatel Kanady aresztowany w wieku 15 lat, był zatrzymany przez około trzy i pół roku, przebywając w tym czasie stale we wspólnych celach z dorosłymi. Twierdzi, że był torturowany I nieludzko traktowany w trakcie uwięzienia zarówno w Afganistanie, jak i w Guantanamo. Według dokumentów sądowych przechowywanych w USA i w Kanadzie był on wielokrotnie przesłuchiwany przez śledczych obu krajów, doszło do naruszeń takich jak długotrwałe narażenie na stres, grożenie gwałtem, oblewanie rozpuszczalnikiem, używanie go jako -żywej miotły-. Kanadyjski Sąd Federalny stwierdził w sierpniu 2005, że rząd kanadyjski nie ma prawa do dalszego przesłuchiwania Omara Khadra. Nie ma informacji o próbach jego edukacji lub rehabilitacji.
 
Omar Khadr był oskarżony o cztery przestępstwa, w tym działanie w konspiracji i zabójstwo żołnierza USA. Był reprezentowany przez doradcę wojskowego i przez cywilnego adwokata. Także w jego przypadku została podniesiona kwestia prawa do wyboru obrońcy, gdy Omar Khadr zażądał specyficznego obrońcy wojskowego jako akceptowalnego według procedur działania komisji. Decyzja w tej sprawie nie została jeszcze podjęta. W międzyczasie oficer przewodniczący oświadczył, że postępowanie może być prowadzone dalej, nawet, jeśli żądanie zaakceptowania obrońcy wstrzymałoby postępowanie sądu wojennego.
 
Obrona poprosiła oficera przewodniczącego o pouczenie urzędu oskarżyciela w sprawie wydawania nieostrożnych stwierdzeń. Poprzedniego dnia, w czasie konferencji prasowej, Główny Oskarżyciel wypowiadał się m.in., że Omar Khadr -musi się czuć samotny w czasie Święta Eid bez swojego przyjaciela Osamy bin Ladena-.
 
 
Inne obawy
 
Pomimo znaczącej poprawy w kwestii tłumaczeń sądowych, problem ten wciąż wymaga uwagi. Zdarzały się przypadki niedokładnych i niepełnych tłumaczeń.

Zespół obrońców wymaga wsparcia osobowego. Major Fleener został wezwany do ponownego objęcia tej sprawy niecałe trzy miesiące temu, a w grudniu 2005 został wyznaczony także do innego przypadku. Oskarżycieli jest zaś trzech, a liczba ta może wkrótce wzrosnąć.

Podoba Ci się to co robimy? Nasze działania są możliwe dzięki regularnym darowiznom od osób prywatnych. Włącz się! Możesz zmienić lub uratować ludzkie życie!
Pomagaj prowadzić działania edukacyjne
Pomagaj wpływać na zmianę prawa
Pomagaj wysyłać badaczy do stref kryzysu

Działaj teraz!

Uwolnijmy zaginione i więzione osoby w Xinjiang w Chinach

4192