Historyczny wyrok w sprawie programu nielegalnych transferów i tajnych więzień CIA

Dzisiejszy wyrok w sprawie aresztowania i nielegalnego transferu niemieckiego obywatela Khaleda El-Masriego przez CIA to historyczny moment, ponieważ po raz pierwszy pociągnięto do odpowiedzialności państwo europejskie za udział w tajnych programach Stanów Zjednoczonych. To kamień milowy w walce z bezkarnością, mówi Amnesty International i Międzynarodowa Komisja Prawników.

Europejski Trybunał Praw Człowieka uznał jednomyślnie, że Była Jugosłowiańska Republika Macedonii (Macedonia) jest odpowiedzialna za bezprawne zatrzymania niemieckiego obywatela, wymuszone zaginięcie, tortury i inne formy znęcania się, a także jego transfer z Macedonii do miejsc, gdzie cierpiał z powodu dalszych poważnych naruszeń praw człowieka.

Ponadto orzekł, że Macedonia nie spełniła swojego obowiązku przeprowadzenia skutecznego śledztwa.

– Wyrok ten potwierdza rolę Macedonii w programie nielegalnych transferów i tajnych więzień CIA i jest ważnym krokiem w kierunku egzekwowania odpowiedzialności Europy za współudział w transferach i torturach. – mówi Julia Hall, ekspertka Amnesty International ds. walki z terroryzmem i praw człowieka.

– Macedonia nie jest odosobnionym przypadkiem. Wiele innych europejskich rządów w zmowie ze Stanami Zjednoczonymi brało udział w porwaniach, transferach, wymuszonych zaginięciach i torturach w trakcie operacji CIA. Wyrok ten oznacza postęp, ale pozostaje jeszcze wiele do zrobienia, aby zapewnić wyegzekwować odpowiedzialność w całej Europie.

– Ten wyrok jest historyczny. Uznaje on, że program CIA obejmował tortury i wymuszone zaginięcia. Podkreśla, że zarówno ofiary jak i społeczeństwa mają prawo poznać prawdę o tych poważnych naruszeniach. To potwierdza bez wątpliwości, że Europa nie może być obszarem bezkarności, ale musi być miejscem, gdzie zadośćuczynienie, odpowiedzialność międzynarodowa i zobowiązania wynikające z międzynarodowego systemu praw człowieka, nie są pomijane, lecz wypełniane. – mówi Wilder Tayler, Sekretarz Generalny Międzynarodowej Komisji Prawników.

– Inne europejskie rządy – takie jak Polski, Litwy, Rumunii, przeciwko którym trwają sprawy w Europejskim Trybunale Praw Człowieka – powinny zwrócić uwagę na dzisiejszy wyrok i podjąć działania w celu zapewnienia, że prawda zostanie ujawniona, dokładne, skuteczne, niezależne i bezstronne śledztwo przeprowadzane a winni zostaną pociągnięci do odpowiedzialności.

Orzeczenie Trybunału służy również podkreśleniu braku odpowiedzialności i zadośćuczynienia ze strony Stanów Zjednoczonych – wniosek złożony przeciwko CIA przez Khaleda El-Masriego został odrzucony przez amerykańskie sądy po powołaniu się przez  administrację Stanów Zjednoczonych na “przywilej tajemnicy państwowej”.

31 grudnia 2003 r. władze macedońskie aresztowały El-Masriego, który udał się do Macedonii z Serbii.
Trzymano go w odosobnieniu, poddano wymuszonemu zaginięciu, wielokrotnie przesłuchiwano i maltretowano, aż do 23 stycznia 2004 r., kiedy to został przekazany agentom CIA.

W ramach amerykańskiego programu nielegalnych transferów i tajnych więzień CIA El-Masri został przetransportowany do tajnego ośrodka w Afganistanie.

Tam był przetrzymywany bezprawnie w tajemnicy – nie postawiono mu żadnych zarzutów a jego zatrzymanie nie podlegało kontroli sądowej. Nie miał dostępu do adwokata. Był przetrzymywany w odosobnieniu. Trwało to ponad cztery miesiące. Podczas pobytu w Afganistanie był poddawany torturom i innym formom znęcania się. 28 maja 2004 r. El-Masri został wprowadzony do samolotu i przewieziony do Albanii, gdzie go uwolniono.

Sprawa Al-Nashiri przeciwko Polsce

Saudyjczyk Abd al-Rahim al-Nashiri oskarżył Polskę przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka w Strasburgu o dopuszczenie do torturowania go, naruszenie prawa do życia i przewlekłość postępowania prokuratorskiego. Al-Nashiri miał być przetrzymywany na terenie Polski w okresie od 5 grudnia 2002 r. do 6 czerwca 2003 r. Zgodnie z zeznaniami al-Nashiriego w trakcie przesłuchań prowadzonych w tym okresie naruszono jego prawa człowieka. W lipcu br. Trybunał zakomunikował rządowi polskiemu skargę w sprawie Al-Nashiri przeciwko Polsce i zobowiązał go do udzielenia szeregu informacji.

Podoba Ci się to co robimy? Nasze działania są możliwe dzięki regularnym darowiznom od osób prywatnych. Włącz się! Możesz zmienić lub uratować ludzkie życie!
Pomagaj prowadzić działania edukacyjne
Pomagaj wpływać na zmianę prawa
Pomagaj wysyłać badaczy do stref kryzysu

Działaj teraz!

Obrońca praw człowieka zatrzymany i torturowany

Powiązane tematy

Powiązany temat

Stanowisko Amnesty International ws. zmiany definicji zgwałcenia

1951