Iran: Naruszanie praw mniejszości kurdyjskiej

Chociaż kurdyjska kultura, np. sposób ubierania czy muzyka, są powszechnie respektowane, a władze kraju pozwalają na używanie języka kurdyjskiego w audycjach, programach i publikacjach, dyskryminacja w stosunku do mniejszości kurdyjskiej jest ciągle głęboko zakorzeniona w irańskiej kulturze i polityce.
Ograniczane są prawa socjalne i polityczne Kurdów, tłumione ich ekonomiczne aspiracje. Obszary, na których żyje najwięcej Kurdów są ekonomicznie zaniedbywane, co prowadzi do rozszerzania się biedy, podczas gdy przymusowe eksmisje i niszczenie domów spowodowało, że wielu Kurdów zostało bez dachu nad głową. Kurdyjskim rodzicom władze zabraniają nadawania dzieciom określonych imion. Uniemożliwia się używanie języka kurdyjskiego w szkołach.

Wiele działań naznacza i izoluje mniejszości religijne, do których należą wyłącznie lub częściowo Kurdowie. Dyskryminujący system, zwany gozinesh – procedura selekcjonująca, która wymaga od potencjalnych urzędników i pracowników państwowych demonstrowania wierności Islamowi i Islamskiej Republice Iranu – działa na tyle efektywnie, że łamie zasadę równości szans na zatrudnienie i uczestnictwa w życiu politycznym członków mniejszości kurdyjskiej.

Przemoc wobec kobiet jest na porządku dziennym. Kobiety muszą stawiać czoła dyskryminacji zarówno wewnątrz własnej społeczności, jak i ze strony państwa. Sprawcami mogą być urzędnicy państwowi, członkowie grup czy indywidualne osoby – także członkowie rodziny.

Walcząc o swoje prawa kobiety muszą stawiać czoła dwóm problemom – jako członkinie marginalizowanej etnicznej mniejszości i jako osoby funkcjonujące w patriarchalnym społeczeństwie. W obu przypadkach są podmiotem krzywdzących praw i praktyk, które tylko wzmacniają dyskryminację.

Kobiety i dziewczyny są podstawą aktywności ekonomicznej na obszarach zamieszkiwanych przez Kurdów, jednak ta rola nie znajduje odzwierciedlenia w ich statusie społecznym. Restrykcyjne kody społeczne, funkcjonujące pod nazwą tradycji i religii, używane są do usprawiedliwiania braku szacunku dla ich praw człowieka. Doprowadziło to do wytworzenia się obszarów w rejonach zamieszkiwanych przez Kurdów, w których niemożliwe jest nie tylko podjęcie działań w kierunku poprawy sytuacji, ale nawet społeczna dyskusja na ten temat. Najważniejsze obszary, w których przejawiają się nierówności, to:

– dostęp do edukacji,
– wczesne i wymuszane małżeństwa,
– powszechna przemoc domowa, której ofiarami są kurdyjskie dziewczyny i kobiety,
– surowe następstwa niepodporządkowania się prawom rządzącym w społeczności, do których należy zaliczyć -honorowe zabójstwa- czy samospalenie.

Władze Iranu powinny dołożyć starań, aby zlikwidować przemoc w stosunku do kobiet w domu i w społeczności.

Następstwem kierowanych przez obrońców praw człowieka do rządu apeli, aby ten respektował międzynarodowe prawa człowieka, są aresztowania i maltretowanie. Konsekwencjami, jakie grożą  aktywistom za ich działalność zmierzającą do poprawy stanu przestrzegania praw człowieka są tortury, niesprawiedliwe procesy przed Sądem Rewolucyjnym, a nawet kara śmierci.
Amnesty International informowało irańskie władze o wielu swoich obawach i przypadkach opisanych w raporcie, ale nie otrzymało zadowalającej odpowiedzi. Władze rzadko komunikowały się z organizacją i przez ponad 28 lat nie pozwoliły Amnesty International przeprowadzić w Iranie badań dotyczących przestrzegania praw człowieka.

Amnesty International wzywa władze Iranu do podjęcia natychmiastowych kroków prowadzących do zakończenia dyskryminacji i naruszania praw człowieka. W szczególności zlikwidowane powinno być krzywdzące prawo. Stowarzyszenie apeluje również o zakończenie prowadzenia polityki i stosowania praktyk dyskryminujących Kurdów i członków innych mniejszości, łącznie z systemem gozinesh. Uwolnieni muszą zostać więźniowie sumienia. Władze muszą przestać przyzwalać na stosowanie tortur i orzekać karę śmierci. Powinny także wspierać i chronić obrońców praw człowieka, wliczając w to aktywistki ruchu kobiet oraz wywiązywać się z obowiązków, które nakłada na nie prawo międzynarodowe.

Raport jest kontynuacją wcześniejszych publikacji Amnesty International dotyczących łamania praw człowieka w stosunku do etnicznych i kulturalnych mniejszości w Iranie, w tym także Arabów Ahwazi i mniejszości Baluchi.Pełna wersja Raportu

Tłumaczyła Katarzyna Byrtek

Podoba Ci się to co robimy? Nasze działania są możliwe dzięki regularnym darowiznom od osób prywatnych. Włącz się! Możesz zmienić lub uratować ludzkie życie!
Pomagaj prowadzić działania edukacyjne
20 zł miesięcznie
Pomagaj organizować akcje i kampanie
30 zł miesięcznie
Pomagaj wysyłać badaczy do stref kryzysu
50 zł miesięcznie

Działaj teraz!

Stop przemocy wobec kobiet w Polsce!