Prawa Człowieka w Polsce

Działania Amnesty International na rzecz praw człowieka w Polsce

Kampania

adam lach original size copyright

Wolność Zgromadzeń

POKOJOWA DEMONSTRACJA TO PRAWO CZŁOWIEKA

Amnesty International prowadzi europejską kampanię w obronie wolności pokojowych zgromadzeń w Polsce. W naszych raportach dokumentujemy stan wolności zgromadzeń w Polsce i sposób, w jaki państwo reaguje na trwające w Polsce protesty – nękaniem i ściganiem protestujących.

Chcemy opowiedzieć o  zgromadzeniach i ich uczestnikach – pokażemy ludzi z różnych środowisk, z różnymi motywacjami do uczestniczenia w demonstracjach, pokażemy, że działają oni również w imieniu tych, którym brak determinacji, czasu  czy możliwości by przyłączyć się do pokojowego zgromadzenia. Przedstawimy ludzi, którzy ponoszą konsekwencje udziału w pokojowych zgromadzeniach, wskazując jak aktualnie obowiązujące prawo można wykorzystać przeciwko każdemu z nas. Pokażemy dlaczego osoby biorące udział w pokojowych demonstracjach powinny być taktowane jak obrońcy praw człowieka. Będziemy przekonywać, że wszystkie kwestie, o których mówimy i przeciwko którym protestujemy mogą dotknąć bezpośrednio każdą osobę i, że każdy prędzej czy później odczuje ich konsekwencje. Będziemy kontynuować obserwacje zgromadzeń w Polsce i na bieżąco przestawiać naszą ocenę i rekomendacje. Przedstawimy także dotychczasowe działania Amnesty na rzecz wolności zgromadzeń w różnych państwach, aby przedstawić szerszy kontekst i wskazać na obowiązujące standardy międzynarodowe w tym zakresie.

241632

Raporty

Już teraz badamy skutki przyjętych w ostatnich dwóch latach nowelizacji prawa o zgromadzeniach, ustaw regulujących sądownictwo, jak również ustawy o policji i kodeksu postępowania karnego, które doprowadziły do rozszerzenia skali inwigilacji prowadzonej przez organy ochrony porządku publicznego.

Amnesty International udokumentowała następujące oznaki nasilającego się ograniczania możliwości korzystania z wolności zgromadzeń i wolności wypowiedzi w Polsce:

  • tłumienie protestów przejawiające się użyciem siły wobec ich uczestników, brak pociągania do odpowiedzialności winnych łamania praw człowieka oraz ściganie karne uczestników pokojowych protestów;
  • nierówne traktowanie zgromadzeń – zarówno w prawie, jak i w praktyce;
  • inwigilacja uczestników zgromadzeń
  • ograniczanie niezależności sądów, które ogrywają istotną rolę w ochronie wolności zgromadzeń i wolności wypowiedzi.

Więcej informacji dostępnych w raportach Amnesty International:

Moc ulicy. W obronie wolności zgromadzeń w Polsce, czerwiec 2018>>

Polska: Demonstracje w obronie praw człowieka. Zastraszanie, inwigilacja i ściganie uczestników protestów, październik 2017>>

247939

Czego domaga się Amnesty?

Wolność pokojowego zgromadzania się to prawo człowieka, nie przestępstwo. Władze Rzeczypospolitej Polskiej powinny powrócić do wypełniania  swoich zobowiązań międzynarodowych w zakresie ochrony wolności zgromadzeń i wypowiedzi, jak również zapewnić, by sądy orzekały w sposób w pełni niezależny i sprawiedliwy. Dzięki temu wszyscy korzystający z należnych im praw znajdą właściwą ochronę, zaś ci, którzy je łamią, pociągnięci zostaną do odpowiedzialności. Dlatego Amnesty International wzywa władze w Polsce do:

  • powstrzymania się od stosowania sankcji karnych wobec osób korzystających z wolności zgromadzeń, czego szczególnym wyrazem jest uczestnictwo w pokojowych protestach i demonstracjach. Wszystkie nieuzasadnione postępowania wytoczone przeciwko uczestnikom pokojowych protestów powinny zostać umorzone.
  • unikania stosowania siły, o ile nie jest to absolutnie konieczne podczas zabezpieczania zgromadzeń.
  • wprowadzenia stosownych poprawek lub zniesienia przepisów, których zastosowanie może naruszać prawo do pokojowego zgromadzania się, i dostosowania obowiązującego w Polsce prawa do międzynarodowego prawodawstwa z zakresu praw człowieka.
  • otwartego przyznania wkładu wnoszonego w życie społeczne przez obrońców praw człowieka, wsparcia podejmowanych przez nich wysiłków oraz stworzenia bezpiecznych i stabilnych warunków dla ich działalności, zgodnie z Deklaracją ONZ o obrońcach praw człowieka.
  • uchylenia wszystkich regulacji prawnych mających negatywny wpływ na niezależność sądownictwa oraz przywrócenia w Polsce rządów prawa.
DSCF0707

Działania Amnesty International

Amnesty International prowadzi projekt obserwacji zgromadzeń publicznych w oparciu o standardy działania zgodnie z prawem, bezpieczeństwa, neutralności, bezstronności, bezpośredniości i ograniczonego zasięgu. Sporządzamy raport z każdej obserwacji. Monitorujemy przebieg postępowań sądowych i/lub administracyjnych oraz dokumentujemy przypadki zastraszania, szykanowania lub wywierania nacisku na uczestników zgromadzeń, w postaci  dyskryminacji/dyskredytacji w miejscu pracy lub w środowisku oraz wszczynanych postępowań karnych i/lub administracyjnych.

Ponadto monitorujemy i bierzemy udział w procesie legislacyjnym dotyczącym wolności zgromadzeń. Komentujemy projekty ustaw, przygotowujemy opinie lub stanowiska, uczestniczymy w obradach Parlamentu, przygotowujemy raporty na temat konsekwencji zmian legislacyjnych.

Pokojowa
demonstracja
to nie przestępstwo!
Żądaj od polskich władz przestrzegania wolności zgromadzeń!
Warszawa_t_konstytucyjny 1366px

Niezależność sądownictwa

Niezależność sądownictwa i niezawisłość sędziów to podstawowe gwarancje rzetelnego wymiaru sprawiedliwości i konstytucyjnej zasady trójpodziału władzy.

Brak hierarchicznego podporządkowania sędziów i sądów innym rodzajom władzy publicznej, nieusuwalność, podleganie odpowiedzialności dyscyplinarnej, apolityczność, odrębne zasady powoływania i wyłączania sędziów to ustrojowe podstawy niezależności sądownictwa. Z kolei zakaz wydawania poleceń sędziom i wywierania nacisku na sędziego, aby skłonić go do orzekania w określony sposób, to podstawa niezawisłości sądów.

Pozbawianie sądów niezależności, a sędziów niezawisłości może doprowadzić do sytuacji, w której to my zostaniemy pozbawieni prawnych gwarancji, że sądy orzekną w naszej sprawie bezstronnie, wyłącznie na podstawie obowiązującego prawa i w sposób wolny od wszelkich nacisków politycznych.

Amnesty International monitoruje i bierze udział w procesie legislacyjnym dotyczącym gwarancji niezależności i niezawisłości sądownictwa. Komentujemy projekty ustaw, przygotowujemy opinie lub stanowiska, uczestniczymy w obradach Parlamentu, przygotowujemy raporty na temat konsekwencji zmian legislacyjnych, wskazujemy na rozwiązania, które wymagają kontroli Trybunału Konstytucyjnego.

Dokumentujemy również przypadki nacisku na poszczególnych sędziów ze strony władzy wykonawczej, w postaci nieuzasadnionych decyzji kadrowych, krytyki nieprawomocnych orzeczeń, dyskredytacji kwalifikacji sędziów.

DSC_9483 (1)

Fot. Piotr Stasiak

Prawa kobiet

Od całkowitego zakazu aborcji,  przez pomysł wypowiedzenia konwencji antyprzemocowej do ograniczenia dostępu do antykoncepcji awaryjnej –  polskie kobiety spotyka coraz większa dyskryminacja i przemoc ze strony państwa, społeczeństwa i rodziny.

Prawa seksualne i reprodukcyjne są prawami człowieka i przysługują każdemu i każdej z nas. Są nierozerwalnie związane z prawem do zdrowia, do życia, do wolności od dyskryminacji, wolności od okrutnego, nieludzkiego i poniżającego traktowania oraz prawem do prywatności i informacji. Państwa mają obowiązek zagwarantować nam możliwość korzystania z tych praw oraz wprowadzać mechanizmy uniemożliwiające innym osobom czy instytucjom ich naruszanie.

Z kolei przemoc wobec kobiet i przemoc domowa to nadal zjawiska powszechne. Statystyki pokazują jednak, że ogromna większość ofiar to kobiety i dziewczęta. Amnesty International działa na rzecz zmian prawa i praktyki, by zapobiec przemocy wobec kobiet i domaga się sprawiedliwości dla osób, które jej doświadczyły. Domagamy się pełnego wdrożenia ratyfikowanej przez Polskę Konwencji Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej ( Konwencji antyprzemocowej) i zaprzestania jakichkolwiek działań zmierzających do jej wypowiedzenia.

Amnesty International monitoruje sytuację w Polsce i prowadzi działania edukacyjne, aktywistyczne i rzecznicze przeciwko atakom na prawa kobiet i na rzecz podwyższania standardów ich ochrony. Dokumentujemy przypadki zastraszania i szykanowania kobiet ze względu na manifestowanie swoich poglądów lub żądanie respektowania swych praw.

Ponadto monitorujemy i bierzemy udział w procesie legislacyjnym dotyczącym praw kobiet. Komentujemy projekty ustaw, przygotowujemy opinie lub stanowiska, uczestniczymy w obradach Parlamentu, przygotowujemy raporty na temat konsekwencji zmian legislacyjnych, wskazujemy na rozwiązania, które wymagają kontroli Trybunału Konstytucyjnego.

Dostęp do bezpiecznej
i legalnej aborcji
w Polsce zagrożony!
Wezwij polskie władze do niezaostrzania przepisów dotyczących aborcji
8

Fot. Jędrzej Nowicki | www.jnowicki.com

Uchodźcy

Prawa uchodźców, w tym ich prawo do schronienia przed wojną lub prześladowaniami w bezpiecznym miejscu są zagrożone w obliczu oskarżeń, wzniecanego sztucznie strachu i niechęci wobec tych, których spotykają największe tragedie, i  którzy muszą uciekać ze swoich domów i krajów.

Polska nie tylko nie wykonuje swoich zobowiązań podjętych w ramach Unii Europejskiej, nie realizując programu przesiedleń i relokacji, ale sama uszczelnia swoje wschodnie granice nie dopuszczając do składania wniosków o ochronę międzynarodową na przejściu granicznym Brześć – Terespol. Dodatkowo, trwają prace nad zmianą przepisów wprowadzających nowy tryb przyjmowania i rozpoznawania wniosków o status uchodźcy, łączący się z automatycznym pozbawieniem wolności osób ubiegających się o ochronę.

Amnesty International monitoruje sytuację w Terespolu, gdzie codziennie odmawia się wjazdu do Polski osobom zgłaszającym prześladowana i tortury, których doświadczyły w swoich krajach. Przypominamy rządzącym o międzynarodowych zobowiązanych Polski, monitorujemy stopień ich realizacji, przygotowujemy raporty i uczestniczymy w procesie legislacyjnym dotyczącym praw uchodźców, zgłaszając uwagi i postulaty.

Amnesty International prowadzi również działania edukacyjne i aktywistyczne informując o sytuacji w krajach, z których uciekają ludzie szukający w Polsce ochrony, o ich prawach i możliwościach wsparcia ze strony Polski i Unii Europejskiej.

Terespol:
granica praw człowieka?
Domagaj się przestrzegania praw uchodźców
_MG_6497 1200px

Prawo do prywatności

Inwigilacja i wzrost uprawnień służb bezpieczeństwa usprawiedliwiana względami bezpieczeństwa narodowego, rzekomo poważnie zagrożonego groźbą terroryzmu, powoduje, że w Polsce prawo do prywatności stało się iluzoryczne. Państwo gromadzi o nas coraz więcej danych i metadanych, przyznając sobie coraz szersze uprawnienia nie tylko w zakresie korzystania ze środków operacyjnych takich jak podsłuchy czy obserwacja, ale i dostępu do monitoringu miejskiego czy handlowego.

Mamy jedną z najbardziej restrykcyjnych ustaw antyterrorystycznych w Europie mimo, że Polska jest kwalifikowana jako kraj o znikomym lub żadnym zagrożeniu terroryzmem. Cudzoziemcy są z zasady podejrzani, a poszczególne osoby profilowane pod kątem ich kontaktów czy kraju pochodzenia.

Projektowane są kolejne zmiany legislacyjne w związku z implementacją prawa unijnego reagującego kwestie ochrony danych osobowych i kolejne, zwiększone uprawnienia państwa w tym zakresie.

Amnesty International przygotowuje raporty ze stosowania ustaw antyterrorystycznych, wskazując na nieproporcjonalność stosowanych środków i na powszechną inwigilację, której jesteśmy poddawani. Dokumentujemy przypadki stosowania ustawy antyterrorystycznej prowadzące do naruszeń praw człowieka oraz uczestniczymy w procesie legislacyjnym mającym znaczenie dla korzystania prawa do prywatności.

Proszę mnie
nie śledzić!
Domagamy się zmian w polskim prawie, które ochroni nas przed inwigilacją
11097998_799683406775529_1357288458892291746_n

Dyskryminacja i Przestępstwa z Nienawiści

Zarządzanie strachem, pełne nienawiści i pogardy wypowiedzi w sferze publicznej, narastający hejt prowadzą do wzrostu dyskryminacji i przestępstw z nienawiści, czyli do przemocy motywowanej uprzedzeniami. Ponieważ słowa to czyny, w konsekwencji coraz częściej dochodzi w Polsce do ataków na tle narodowości, religii, koloru skóry czy orientacji seksualnej. Już nie tylko luki w polskim prawie niedostatecznie  chroniącym przed przestępstwami z nienawiści, ale i swoiste przyzwolenie w sferze publicznej na dyskryminację i nienawiść, powodują konieczność przeciwstawiania się mowie nienawiści i przemocy.

Amnesty International uruchomiła kampanię #NIEnawiść, by oddziaływać na prawo i praktykę. Przygotowujemy raporty na temat przestępstw z nienawiści i uczestniczymy w procesie legislacyjnym mającym znaczenie dla wzmocnienia ochrony przed dyskryminacją i przemocą motywowaną uprzedzeniami.  Prowadzimy działania rzecznicze, aktywistyczne i edukacyjne. Dzięki naszym materiałom edukacyjnym i sieci edukatorów i edukatorek docieramy do młodych ludzi w całej Polsce, by wzmacniać postawy empatii i otwartości oraz pokazywać, jak działać przeciwko dyskryminacji i przemocy w ich najbliższym otoczeniu.

Manifest przeciwko nienawiści Słowa to czyny. Hejt to tylko początek...
Sejm_RP

Praworządność

Trybunał Konstytucyjny, Rzecznik Praw Obywatelskich, unijna procedura kontroli praworządności w Polsce, zagrożenia dla rządów prawa i demokracji, naruszenia podstawowych praw politycznych i obywatelskich, sposób prowadzenia debaty publicznej, unikanie konsultacji społecznych, przyjmowanie niekonstytucyjnych rozwiązań prawnych sprzecznych ze standardami międzynarodowymi, zachwianie  równowagi w ramach trójpodziału władz – to elementy problemów z przestrzeganiem zasady praworządności w Polsce.

Amnesty International na bieżąco obserwuje i komentuje wydarzenia publiczne, wypowiedzi polityków, działania sił porządkowych mające znacznie dla rządów prawa w Polsce. Ponadto monitorujemy i bierzemy udział w procesie legislacyjnym dotyczącym kluczowych rozwiązań ustrojowych. Komentujemy projekty ustaw, przygotowujemy opinie lub stanowiska, uczestniczymy w obradach Parlamentu, przygotowujemy raporty na temat konsekwencji zmian legislacyjnych, wskazujemy na rozwiązania, które wymagają kontroli Trybunału Konstytucyjnego, występujemy z apelami do władz. Amnesty International przygotowuje również raporty i informacje o sytuacji w Polsce dla organizacji międzynarodowych.

UN_Human_Rights_Council_03

Procedury międzynarodowe

Polska jest stroną wielu umów międzynarodowych z zakresu praw człowieka. Jako państwo – strona jest zobowiązana nie tylko przestrzegać wiążącego ją prawa międzynarodowego, ale i poddawać się międzynarodowej kontroli ze strony różnych organów powołanych specjalnie w celu monitorowania stanu realizacji przyjętych zobowiązań. Taka kontrola najczęściej przybiera formę rozpatrywania raportów rządowych bądź procedury kontroli czy doszło do naruszenia ze strony państwa. W przypadkach trybunałów międzynarodowych może też zostać wydany przeciwko Polsce wyrok, jeśli trybunał stwierdzi, że Polska naruszyła swoje międzynarodowe zobowiązania.

Amnesty International bierze udział w procedurach międzynarodowych przygotowując jako międzynarodowa organizacja pozarządowa tak zwane shadow reports (raporty cienie), uczestnicząc w spotkaniach organizowanych przez organy międzynarodowe i informując o sytuacji praw człowieka w Polsce.  Dokumentujemy przypadki naruszania prawa międzynarodowego poprzez przyjmowanie niezgodnych z nim rozwiązań legislacyjnych bądź złej praktyki lub braku działań ze strony państwa koniecznych dla realizacji przyjętych zobowiązań.

Amnesty International Poland AGM 1992

Historia Amnesty Polska

Polska sekcja Amnesty International nie działa w Polsce od dziś! Dokładnie od 6 czerwca 1990r., kiedy sąd w Gdańsku zarejestrował Stowarzyszenie Amnesty International. Ponad 25 lat temu powstanie organizacji wspierali m.in. działacze demokratycznej opozycji, budujący w Polsce podstawy społeczeństwa obywatelskiego.

Jednak pierwsze akcje miały miejsce już w czasach PRL. W 1975 r. Emil Morgiewicz i Adam Wojciechowski (b. więźniowie sumienia) zostali członkami Amnesty International i założyli pierwszą, nieformalną grupę Amnesty w Polsce. Dołączyły do nich osoby związane z ROPCiO i KOR. Grupa organizowała akcje podpisywania petycji za zniesieniem kary śmierci i zaprzestaniem tortur na świecie. W latach 80. w kontakcie z międzynarodową Amnesty byli prawnicy broniący działaczy demokratycznej opozycji. W Trójmieście amnestyjne czasopismo „Amnesty Newsletter” dystrybuował Ruch Wolność i Pokój. Później osoby związane z tym ruchem tworzyły polską sekcję Amnesty, razem z byłymi działaczami Solidarności i innymi osobami, które chciały w Polsce budować społeczeństwo obywatelskie.

Poniżej znajdziecie więcej informacji dotyczących historii Amnesty w Polsce oraz materiały, w tym część raportów przygotowywanych dawno, dawno temu… (choć niektóre nazwiska i problemy wciąż są aktualne). I mimo że tak wiele się zmieniło, wciąż mamy co robić.

Powiązane tematy

Powiązany temat

POLSKA: sprawa użycia chemicznych środków drażniących przez policję powinna zostać pilnie wyjaśniona