Kara śmierci na świecie: spada liczba egzekucji i wyroków

Afryka Subsaharyjska zrobiła wielki postęp w globalnej walce, której celem jest zniesienie kary śmierci; w całym regionie odnotowano znaczny spadek wyroków orzekających karę śmierci - stwierdziło Amnesty International w opublikowanym dzisiaj raporcie dokonującym całościowego przeglądu kary śmierci w 2017 r.

Gwinea jest 20. państwem Afryki Subsaharyjskiej, które zakazało orzekania kary śmierci za wszystkie przestępstwa, podczas gdy w Kenii zakazano obowiązkowego orzekania kary śmierci za morderstwo. Burkina Faso i Czad także podjęły działania w kierunku zniesienia kary śmierci, proponując nowe rozwiązania prawne.

-Postęp odnotowany w Afryce Subsaharyjskiej wzmocnił pozycję Afryki jako „przylądka nadziei” w temacie zniesienia kary śmierci. Państwa wiodące prym w regionie dają nową nadzieję, że zniesienie najwyższej, okrutnej, nieludzkiej i poniżającej kary jest możliwe – powiedział sekretarz generalny Amnesty International, Salil Shetty.

– Stan rzeczy na rok 2018 r. jest taki, że rządy państw regionu kontynuują działania zmierzające ku ograniczeniu i zniesieniu kary śmierci, co jeszcze bardziej zwiększa izolację pozostałych państw wykonujących karę śmierci.

-Teraz, gdy 20 państw Afryki Subsaharyjskiej zniosło karę śmierci za wszystkie przestępstwa, nadszedł czas, aby reszta świata poszła za nimi i odesłała tę odrażającą karę do historii.

Organizacja zarejestrowała spadek liczby egzekucji w państwach Afryki Subsaharyjskiej z pięciu w 2016 r. do dwóch w 2017 r. Wiadomo, że tylko Sudan Południowy i Somalia dalej przeprowadzają egzekucje. Wprawdzie z docierających do organizacji raportów wynika, że Botswana i Sudan w 2018 r. znowu zaczęły wykonywać egzekucje, jednak Amnesty International uważa, że fakt ten nie powinien położyć się cieniem na pozytywnych działaniach podejmowanych przez inne państwa w regionie.

W innym miejscu w Afryce Gambia podpisała traktat międzynarodowy, w którym zobowiązała się, że nie będzie przeprowadzała egzekucji i że dąży do wprowadzenia całkowitego zakazu kary śmierci. W lutym 2018 r. prezydent Gambii ustanowił oficjalne moratorium (tymczasowy zakaz) w sprawie egzekucji.

Znaczący postęp można zauważyć na całym świecie

Zmiany w całej Afryce Subsaharyjskiej w 2017 r. ilustrują pozytywny trend, który można dostrzec na całym świecie – badanie Amnesty International wskazuje na dalszy spadek wykonywania kary śmierci w 2017 r.

Amnesty International zarejestrowało przynajmniej 993 egzekucje w 23 państwach w 2017 r., co stanowi spadek o 4 % w porównaniu z 2016 r. (1 032 egzekucji) i o 39 % w 2015 r. (wtedy organizacja zarejestrowała 1 634 egzekucji, najwyższa liczba od 1989 r.). Co najmniej 2 591 wyroków śmierci w 53 państwach zostało odnotowanych w 2017 r., co stanowi znaczący spadek w porównaniu do rekordowej liczby 3 117 w 2016 r. Liczba ta nie zawiera tysięcy wyroków śmierci i egzekucji w Chinach, gdyż tam tego rodzaju dane podlegają utajnieniu jako tajemnica państwowa.

Oprócz Gwinei, Mongolia także zniosła karę śmierci za wszystkie przestępstwa co zwiększa liczbę państw abolicjonistycznych do 106 w 2017 r. Po tym jak Gwatemala stałą się państwem abolicjonistycznym w odniesieniu do określonego katalogu przestępstw np. morderstwa, liczba państw które zniosły kare śmierci w prawie i w praktyce wynosi obecnie 142. Jedynie 23 państwa dalej wykonują karę śmierci, co stanowi taką samą liczbę jak w 2016 r., pomimo że kilka państw powróciło do procederu po przerwie.

Ważne kroki mające na celu ograniczenie stosowania kary śmierci zostały podjęte przez państwa, które stanowczo ją popierają. W Iranie liczba egzekucji zmniejszyła się o 11 % zaś tych wynikających z przestępstw narkotykowych, o 40 %. Zmiany zostały wprowadzone co do ilości narkotyków, które decydują o obowiązkowym stosowaniu kary śmierci. W Malezji znowelizowane zostały ustawy antynarkotykowe, które wprowadzają dowolność przy orzekaniu kar w sprawie przestępstw związanych z handlem narkotykami. Bardzo możliwe, że w przyszłości wskutek tych zmian spadnie liczba wyroków orzekających karę śmierci w tych dwóch państwach.

– Fakt, że państwa w dalszym ciągu stosują karę śmierci za przestępstwa narkotykowe jest niepokojący. Jednakże działania podjęte przez Iran i Malezję zmierzające ku nowelizacji ustaw antynarkotykowych wskazują na możliwe dalsze pozytywne zmiany, nawet jeśli dotyczą one mniejszości państw, które wciąż wykonują karę śmierci – stwierdził Salil Shetty.

Indonezja, gdzie w wyniku źle przemyślanej próby walki z przestępstwami narkotykowymi w 2016 r. wykonano wyroki śmierci wobec czterech osób, w ubiegłym roku nie przeprowadziła żadnych egzekucji i poinformowała o nieznacznym spadku liczby wydanych wyroków orzekających karę śmierci.

Niepokojące trendy

Jednak alarmujące trendy były dalej obecne w 2017 r. w kwestii stosowania kary śmierci.

Piętnaście państw orzekło karę śmierci lub dokonało egzekucji za przestępstwa narkotykowe, co jest sprzeczne z prawem międzynarodowym. W regionie Bliskiego Wschodu i Ameryki Północnej odnotowano największą liczbę egzekucji w związku z przestępstwami narkotykowymi w 2017 r., podczas gdy w regionie Azji-Pacyfiku najwięcej państw stosowało karę śmierci za tego rodzaju przestępstwa (10 z 16).

Amnesty International wskazuje, że kara śmierci za przestępstwa narkotykowe była wykonywana w czterech państwach: w Chinach (gdzie dane na ten temat są tajne bowiem stanowią tajemnicę państwową), Iranie, Arabii Saudyjskiej i Singapurze. Tajemnica, która spowija karę śmierci w Malezji i Wietnamie spowodowała, że nie jest możliwe ustalenie czy egzekucje za przestępstwa narkotykowe miały miejsce. W Singapurze powieszono osiem osób w 2017 r., wszystkich w związku z przestępstwami narkotykowymi, podczas gdy w 2016 r. liczba egzekucji była dwa razy wyższa. Podobna tendencja była widoczna w Arabii Saudyjskiej gdzie egzekucje przez powieszenie osób skazanych za przestępstwa narkotykowe w 2017 r. wzrosły drastycznie z 14 % wszystkich egzekucji do 40 %.

-Chociaż podejmowane są działania w kierunku zniesienia tej okrutnej kary, dalej jest wiele krajów, w których stosuje się karę śmierci na zasadzie rozwiązania doraźnego. Przywódcy tych państw nie zastanawiają się, w jaki sposób należy podejść do problemu z uwzględnieniem jego przyczyn i stosując ludzką, skuteczną i opartą na potwierdzonych badaniach politykę. Tymczasem silni przywódcy stosują sprawiedliwość, zamiast egzekucji na ludziach – powiedział Salil Shetty -Drakońskie przepisy antynarkotykowe stosowane na Bliskim Wschodzie i w regionie Azji-Pacyfiku całkowicie zawiodły jako środek rozwiązania problemu przestępstw narkotykowych..

W 2017 r. rządy naruszyły także kilka innych zakazów wynikających z prawa międzynarodowego. Co najmniej pięć osób zostało straconych w Iranie za przestępstwa popełnione w wieku poniżej 18 lat a przynajmniej 80 innych osób oczekuje na egzekucje; osoby upośledzone umysłowo lub intelektualnie zostały stracone lub oczekują na egzekucję w Japonii, Malediwach, Pakistanie, Singapurze i Stanach Zjednoczonych. Amnesty International zarejestrowało wiele przypadków osób skazanych na karę śmierci po tym jak „przyznali się” do popełnienia przestępstw wskutek tortur lub innego nieludzkiego traktowania w Bahrajnie, Chinach, Iraku i Arabii Saudyjskiej. W Iranie i Iraku, niektóre przypadki “przyznania się do winy” były transmitowane na żywo w telewizji.

Wprawdzie ogólna liczba państw, w których wykonywane są kary śmierci pozostała taka sama, Bahrajn, Jordania, Kuwejt i Zjednoczone Emiraty Arabskie zaczęły wykonywać karę śmierci po przerwie. W Egipcie zanotowano wzrost wyroków orzekających karę śmierci o
70 % w porównaniu z 2016 r.

Patrząc w przyszłość

W chwili obecnej na świecie jest co najmniej 21 919 osób, wobec których orzeczona została kara śmierci. Dlatego nie można tego problemu odpuścić.

Wprawdzie w 2017 r. zostały przedsięwzięte pozytywne działania, to jednak ich pełen efekt będzie widoczny w najbliższych miesiącach i latach. Jednak mając na uwadze, że wiele państw cofa się lub grozi, że się wycofa z wprowadzonych ograniczeń w stosowaniu kary śmierci, kampania przeciwko karze śmierci pozostaje w dalszym ciągu sprawą fundamentalną.

-Przez ostatnie 40 lat zaobserwowaliśmy ogromną zmianę na lepsze w ogólnoświatowym podejściu do kary śmierci, niemniej jednak należy podjąć pilne środki w celu powstrzymania okrutnej praktyki zabójstw dokonywanych przez państwo – powiedział Salil Shetty -Kara śmierci jest symptomem kultury przemocy a nie odpowiedzią na tę kulturę. Poprzez mobilizację i wsparcie ludzi z całego świata możemy przeciwstawić się tej okrutnej karze i doprowadzić do tego, że nie będzie ona  już nigdzie stosowana.

Kluczowe trendy w 2017 roku:

  • Pozytywne zmiany można zaobserwować w Afryce Subsaharyjskiej: Gwinea jest 20. państwem, w którym zakazano orzekania kary śmierci, zaś w całym regionie znacznie zmniejsza się liczba wyroków skazujących na karę główną, wprowadzane są także zmiany w ustawodawstwie;
  • Liczba egzekucji i wyroków śmierci odnotowanych na świecie spadła po sporym wzroście w ostatnich latach;
  • Iran i Malezja wprowadziły zmiany w prawie, które ograniczają możliwość orzekania kary śmierci w odniesieniu do przestępstw narkotykowych;
  • Niepokojące tendencje są wciąż powszechne bowiem wiele państw narusza prawo międzynarodowe.

Więcej informacji znajduje się w raporcie i statystykach z podziałem na regiony.

Amnesty International sprzeciwia się karze śmierci we wszystkich przypadkach bez wyjątku, niezależnie od charakteru przestępstwa, cech przestępcy lub metody wykorzystywanej przez państwo do przeprowadzenia egzekucji.

Podoba Ci się to co robimy? Nasze działania są możliwe dzięki regularnym darowiznom od osób prywatnych. Włącz się! Możesz zmienić lub uratować ludzkie życie!
Pomagaj prowadzić działania edukacyjne
20 zł miesięcznie
Pomagaj organizować akcje i kampanie
30 zł miesięcznie
Pomagaj wysyłać badaczy do stref kryzysu
50 zł miesięcznie

Działaj teraz!

Stop karze śmierci na Białorusi!

Powiązane tematy

Powiązany temat

Sudan: uchylenie wyroku śmierci wobec Noury Hussein musi doprowadzić do zmian w prawie

Powiązany temat

Kara śmierci: Chiny muszą ujawnić „groteskowy” poziom stosowania kary śmierci