Karanie zbrodni wojennych w Chorwacji – Amnesty International

KLIKNIJ ABY WYSŁAĆ PETYCJĘ

Ściganie zbrodniarzy wojennych miało miejsce w Chorwacji, Serbii, Bośni i Hercegowinie oraz przed Międzynarodowym Trybunałem Karnym dla byłej Jugosławii w Hadze.

W wielu przypadkach osądzenie sprawców było możliwe wyłącznie dzięki odwadze świadków, którzy z determinacją mówili o tym co wydarzyło się w czasie wojny. Ich świadectwa miały ogromne znaczenie w doprowadzeniu sprawców zbrodni wojennych przed wymiar sprawiedliwości.

Świadkowie jednak często byli ofiarami gróźb i zastraszania, niektórzy zostali zamordowani. Władze chorwackie nie były w stanie zapewnić odpowiedniej ochrony świadkom przyczyniając się tym samym do potęgowania atmosfery strachu uniemożliwiającej osądzenie sprawców zbrodni.

Milan Levar był Chorwatem. Był jednym z tych odważnych, którzy nie bali się mówić prawdy
o zbrodniach wojennych popełnianych zarówno przez chorwackich Serbów jak i armię chorwacką. Zginął w wyniku eksplozji bomby podłożonej pod jego samochód w miejscowości Gospić, w Chorwacji w dniu 28 sierpnia 2000. Pomimo iż minęło prawie 11 lat od tej zbrodni, sprawcy do tej pory nie zostali ujęci.

Milan Levar został zamordowany ponieważ publicznie domagał się sprawiedliwości i osądzenia sprawców zbrodni wojennych popełnianych podczas wojny w Chorwacji w okresie 1991-1995. Na początku wojny, w 1991 sam zaciągną się do armii chorwackiej. Z jego zeznań wynika, że w 1992 roku dostał rozkaz przygotowania grupy chorwackich Serbów do egzekucji, odmówił jednak wykonania rozkazu. Po zakończeniu wojny Międzynarodowy Trybunał Karny dla Byłej Jugosławii w Hadze nawiązał kontakt z Milanem, w 1997 i 1998 był przesłuchiwany jako potencjalny świadek zbrodni wojennych popełnionych w regionie Gospić. Pomagał w gromadzeniu dowodów i szukaniu innych świadków. Zginął, zanim zdążył złożyć swoje zeznania.

Śledztwo w sprawie śmierci Milana Levar jak na razie utknęło w martwym punkcie. Władze zaprzestały informowania jego żony na temat postępu w śledztwie. Ona sama była kilkakrotnie zastraszana i obrażana.

Brak postępów w śledztwie wskazuje na brak woli politycznej w Chorwacji do rozliczenia się
z przeszłością. To sprawia, że świadkowie niechętnie składają zeznania przed Trybunałem i sądami krajowymi w Chorwacji. W wielu przypadkach świadkowie odmówili składania zeznań podając za główny powód obawy o swoje bezpieczeństwo.

Jedną z ważniejszych kwestii podnoszonych przez świadków jest bezkarność wysokiej rangi urzędników. Pomimo istnienia publicznie dostępnych informacji, dowodów, w tym z jawnych postępowań sądowych, zarzuty wobec wielu urzędników sprawujących urząd w okresie trwającej wojny w Chorwacji nie były nigdy badane.

Bez dowodów dostarczonych przez świadków nie jest możliwe ściganie wielu wciąż nie zamkniętych spraw o zbrodnie wojenne pozostawiając ofiary i ich rodziny bez możliwości uzyskania sprawiedliwego procesu i zadośćuczynienia.

Tekst petycji w języku polskim:

Szanowny Prokuratorze Generalny,
Jestem zaniepokojony/zaniepokojona faktem, że chorwackiemu wymiarowi sprawiedliwości do tej pory nie udało się skutecznie przeprowadzić śledztwa dotyczącego zbrodni wojennych popełnionych w czasie wojny w Chorwacji w okresie  1991-1995. Zastanawiający jest fakt, że 16 lat po zakończeniu wojny liczba przeprowadzonych dochodzeń w tych sprawach jest tak niewielka. Konsekwencją tej sytuacji jest bezkarność dla wielu popełnionych zbrodni wojennych, co powoduje iż ofiary i ich bliscy są pozbawieni możliwości otrzymania odszkodowania.

Zdaję sobie sprawę z tego, że wiele zbrodni wojennych pozostaje niewyjaśnionych z powodu braku dowodów. Z drugiej jednak strony, świadkowie, którzy mogliby dostarczyć niezbędnych dowodów niechętnie zeznają, ponieważ narażeni są na represje oraz groźby.

Uważam, że sprawa zabójstwa Milana Levara w sierpniu 2000 roku nie została jeszcze wyjaśniona, a jest to sprawa wielkiej wagi. Fakt, ze mordercy Levara pozostają wciąż na wolności jest bardzo negatywnym sygnałem dla innych potencjalnych świadków.

Co więcej, brak dochodzenia w sprawie zarzutów w stosunku do wysokich rangą wojskowych oraz urzędników państwowych, którzy byli u władzy w czasie wojny, wzmacnia poczucie bezkarności dla zbrodni wojennych. W konsekwencji świadkowie boja się zeznawać, a ofiary zbrodni wojennych i ich rodziny nie mają szans na długo oczekiwaną sprawiedliwość.

Dlatego wzywam pana do przyjęcia zdecydowanego stanowiska w kwestii bezkarności dla zbrodni wojennych poprzez:

– zapewnienie, że osoby odpowiedzialne za zamordowanie Milana Levara staną przed sądem,

– niezwłoczne zbadanie zarzutów przeciwko wysoko postawionym urzędnikom państwowym, którzy mogli być zaangażowani w popełnienie zbrodni wojennych,

– zapewnienie, ze świadkowie zeznający w sprawach zbrodni wojennych w Chorwacji dostaną odpowiednią ochronę i wsparcie,

– rozpatrzenie wszystkich zaległych spraw zastraszania świadków.

Podoba Ci się to co robimy? Nasze działania są możliwe dzięki regularnym darowiznom od osób prywatnych. Włącz się! Możesz zmienić lub uratować ludzkie życie!
Pomagaj prowadzić działania edukacyjne
Pomagaj wpływać na zmianę prawa
Pomagaj wysyłać badaczy do stref kryzysu

Działaj teraz!

Żądamy natychmiastowego zakończenia ataków na ludność cywilną Ukrainy!

Powiązane tematy

Powiązany temat

Armenia/Azerbejdżan: Konflikt o Górski Karabach przyczyną wieloletniego cierpienia osób starszych – nowe raporty 

Powiązany temat

Konkurs filmów o prawach człowieka i debata “Obcy w swoim domu. Palestyńczycy a Izrael” – Amnesty na festiwalu filmów dokumentalnych Millennium Docs Against Gravity

Powiązany temat

Izrael/OTP: Rośnie liczba bezprawnych zabójstw i innych przestępstw. Apartheid Izraela wobec Palestyńczyków musi się skończyć

2353