Libia: Śmiertelne skutki nalotów lotniczych sił NATO muszą być rzetelnie zbadane

NATO do tej pory nie udało się zbadać rozmiarów ofiar wśród cywili w Libii po nalotach bombowych, ogłosiła Amnesty International w raporcie, wydanym w rok po pierwszym ataku lotniczym.

„Libia: Zapomniane ofiary ataków NATO” (Libya:The forgotten victims of NATO Strikes) ukazuje, jak wielu cywilów, którzy nie uczestniczyli w walce, zostało zabitych, a jeszcze więcej rannych we własnych domach, podczas nalotów lotniczych NATO. Amnesty International wykazała, że NATO nie prowadziło niezbędnych dochodzeń ani nawet nie próbowało nawiązać kontaktu z osobami pozostałymi przy życiu i krewnymi osób zabitych.

Organizacja oświadczyła, iż koniecznym jest  przeprowadzenie odpowiednich badań oraz wnikliwych dochodzeń. Adekwatne odszkodowania powinny być wypłacone ofiarom i ich rodzinom.

– Jest to bardzo rozczarowujące, że ponad cztery miesiące od zakończenia akcji militarnych, ofiary i krewni osób zabitych przez lotnictwo NATO, nie zostali poinformowani, co się stało i kto był za to odpowiedzialny – mówi Donatella Rovera, Starszy Doradca ds. Kryzysowego Reagowania w Amnesty International.

– Urzędnicy NATO wielokrotnie podkreślali swoje zaangażowanie w ochronę ludności cywilnej. Nie mogą teraz -zamiatać pod dywan- licznych ofiar wśród ludności cywilnej i składać niejasnych deklaracji ubolewania bez rzeczowego śledztwa o przyczynach tych tragedii.

Wprawdzie wygląda na to, że NATO poczyniło znaczne wysiłki, aby zminimalizować ryzyko ofiar wśród ludności cywilnej, używając sterowanych precyzyjnie pocisków, a w niektórych przypadkach wydając uprzedzające ostrzeżenia dla mieszkańców obszarów atakowanych. Nie zwalnia to jednak NATO od odpowiedzialności za zbadanie nalotów, które spowodowały śmierć i rany wśród cywilów, oraz od zapewnienia odszkodowania dla ofiar i ich rodzin.

Dochodzenia powinny rozpatrzyć czy straty cywilne powstały w wyniku naruszeń prawa międzynarodowego, a jeśli tak, winni muszą być pociągnięci do odpowiedzialności.

Amnesty International jest w posiadaniu udokumentowanych 55 przypadków z nazwiskami cywilów, włączając w to 16 dzieci i 14 kobiet, które zginęły w nalotach lotniczych w Trypolisie, Zlitan, Majer, Sirte i Brega.

Wiele ofiar było spowodowanych atakami lotniczymi na prywatne budynki, gdzie Amnesty International i inni nie znaleźli dowodów wskazujących, że domy te były wykorzystywane do celów wojskowych w czasie, gdy zostały zaatakowane.

Wieczorem dnia 8 sierpnia 2011 r. dwa domy, należące do rodzin Gafez i al-Ja’arud zostały zbombardowane w Majer, na zachód od Misraty. Zgodnie z zeznaniami członków rodziny, którzy przeżyli atak, 34 cywilów, łącznie z ośmiorgiem dzieci i ośmioma kobietami, zostało zabitych a kilkoro zostało rannych w trzech oddzielnych atakach. Rodzina zeznała, iż nie byli świadomi obecności jakichkolwiek osób lub żadnych działań w pobliżu swoich domów, które mogłyby uzasadnić wojskowe ataki na ich domostwa.

W swojej ostatniej korespondencji do Amnesty International, z 13 marca tego roku, NATO stwierdziło, że: -głęboko żałuje wszelkich szkód, które mogły być spowodowane ich atakami lotniczymi-, ale -nie mieli upoważnienia do prowadzenia działalności w Libii, po rozwiązaniu operacji wojskowej (Operation Unified Protector – OUP) w dniu 31 października 2011- oraz że -podstawowa odpowiedzialność- dochodzeń, spoczywa na władzach Libii.

– Reakcja NATO jest równoznaczna z odmową wzięcia odpowiedzialności za swoje działania. Pozostawia to w ofiarach i ich rodzinach odczucie, iż zostały zapomniane i bez szans na sprawiedliwość – powiedziała Donatella Rovera.

Co więcej NATO przed 31 października 2011 nie powzięło żadnych kroków w celu przeprowadzenia dochodzeń na podstawie raportów zgonów i uszkodzeń ciała cywili, na skutek jego ataków na obszarach, które przeszły pod kontrolę nowych organów libijskich (National Transitional Council – NTC), oraz nie zapewniło, by zostały zabezpieczone i dostępne. Wszyscy pozostali przy życiu i krewni osób zabitych w nalotach NATO, przesłuchiwani przez Amnesty International powiedzieli, że nikt nigdy nie skontaktował się z nimi, ani NATO, ani libijskie NTC.

NATO musi zapewnić, że szybkie, niezależne, bezstronne i dokładne śledztwo zostanie podjęte w sprawie zarzutów poważnego pogwałcenia prawa międzynarodowego przez uczestników operacji Unified Protector, a jego ustalenia będą publicznie ujawniane. Wszędzie tam, gdzie istnieją dopuszczalne i wystarczające dowody, winni powinni być pociągnięci do odpowiedzialności.

Tło  sprawy

Ze źródeł NATO wiadomo, że siedmiomiesięczna batalia morska i powietrzna kampanii wojskowych w Libii obejmowała ponad 9700 nalotów i zniszczono ponad 5900 wojskowych celów. Operacje wojskowe NATO musiały być zgodne z zasadami międzynarodowego prawa humanitarnego, stosowanego w odniesieniu do międzynarodowych konfliktów zbrojnych. W szczególności odpowiednie do kampanii powietrznej NATO są środki ostrożności niezbędne w celu uniknięcia, lub przynajmniej minimalizowania, strat cywilnych. Uwzględniają one:

  • zrobienie wszystkiego, co możliwe w celu weryfikacji czy cele operacji wojskowej są na pewno obiektami militarnymi;
  • obowiązek wybrania rodzajów broni i metod ataku mając na uwadze minimalizowanie ofiar wśród ludności cywilnej i obiektów cywilnych;
  • obowiązek ocenienia proporcjonalności planowanego ataku; ataki muszą być wstrzymane lub zawieszone, jeżeli staje się jasne, że są błędnie skierowane lub nieproporcjonalne;
  • przestrzeganie skutecznego ostrzegania przed atakami, które mogą mieć wpływ na ludność cywilną, chyba, że okoliczności nie pozwalają na to.

Tłumaczyła: Joanna Rayska-Miłosz

Podoba Ci się to co robimy? Nasze działania są możliwe dzięki regularnym darowiznom od osób prywatnych. Włącz się! Możesz zmienić lub uratować ludzkie życie!
Pomagaj prowadzić działania edukacyjne
Pomagaj wpływać na zmianę prawa
Pomagaj wysyłać badaczy do stref kryzysu

Działaj teraz!

Cywile w Syrii muszą być chronieni!

Powiązane tematy

Powiązany temat

Inwigilacja prowadzona przez Facebooka i Google’a to bezprecedensowe zagrożenie dla praw człowieka – raport Amnesty International

Powiązany temat

Turcja: Nielegalne deportacje Syryjczyków do tzw. „bezpiecznej strefy”

Powiązany temat

Syria: Zbrodnie wojenne i inne przestępstwa popełniane przez wojska tureckie i ich sojuszników

2122