Polska pod lupą Rady Praw Człowieka ONZ – Amnesty International

Polska pod lupą Rady Praw Człowieka ONZ

Dzisiaj w trakcie sesji Rady Praw Człowieka Organizacji Narodów Zjednoczonych Polska zostanie poddana Powszechnemu Przeglądowi Okresowemu Praw Człowieka. Amnesty International przedstawiła swoje rekomendacje dotyczące przestrzegania praw człowieka w Polsce.

Rada Praw Człowieka Organizacji Narodów Zjednoczonych została powołana do życia przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 2006 roku Rezolucją nr 60/251. Rada to organ, który zajmuje się promowaniem powszechnego poszanowania i ochrony praw człowieka oraz podstawowych wolności. Jednocześnie Rada reaguje na naruszanie praw człowieka na świecie oraz wypracowuje rekomendacje, których celem jest poprawa tej sytuacji.

W skład Rady Praw Człowieka wchodzi 47 członków-państw, po 13 z regionów Afryki i Azji, 6 z Europy Wschodniej, 8 z Karaibów i Ameryki Łacińskiej oraz 7 reprezentujących Europę Zachodnią i pozostałe regiony. Rada spotyka się na regularnych sesjach i dyskutuje na temat konkretnych spraw i krajów, a także wypracowuje rekomendacje.

Rada Praw Człowieka przeprowadza również Powszechny Przegląd Okresowy Praw Człowieka (Universal Periodic Review – UPR), który dotyczy przestrzegania praw człowieka w danym kraju. UPR to mechanizm, w ramach którego każdy z krajów ONZ (tj. łącznie 192 kraje na świecie) podlega ocenie w kwestii przestrzegania praw człowieka. Przegląd przeprowadzany jest przez same kraje, a każdy z nich traktowany jest w taki sam sposób.

Przeglądu dokonuje się podczas spotkania grupy roboczej, w której skład wchodzi 47 państw. Każdego roku odbywają się 2 lub 3 sesje, a w trakcie każdej przeprowadza się ocenę 16 państw. Zatem każde z państw podlega przeglądowi średnio co 4 lata.
Przegląd okresowy realizowany jest w oparciu o 3 dokumenty:

  • raport krajowy, tj. raport na temat przestrzegania praw człowieka i wdrożenia przedstawionych przez Radę rekomendacji. Raport krajowy przygotowywany jest przez rząd każdego z krajów;
  • kompilację raportów dotyczących sytuacji w danym kraju przygotowaną przez Biuro Wysokiego Komisarza NZ ds. Praw Człowieka;
  • kompilację informacji i raportów przesłanych przez organizacje pozarządowe, m.in. również przez Amnesty International.

Dokumenty te analizowane są podczas sesji grupy roboczej Rady Praw Człowieka, która trwa średnio 3 godziny. Sesja ta jest również forum dyskusji nad sytuacją w danym kraju – każde państwo ONZ może zadawać pytania oraz przedstawiać rekomendacje.  Po sesji, w przeciągu 48 godzin od jej zakończenia, opracowywany jest raport, który obejmuje wszystkie poruszone kwestie. Grupa robocza Rady Praw Człowieka następne przyjmuje raport i przesyła go na forum Rady. Następnie ta zatwierdza raport końcowy, włącznie z odpowiedziami na pytania i rekomendacje przedstawione przez państwo, które podlegało przeglądowi.

W tym roku, Polska po raz drugi będzie podlegać Powszechnemu Przeglądowi Okresowemu Praw Człowieka podczas sesji grupy Roboczej Rady Praw Człowieka, która odbędzie się 30 maja. W kwietniu 2008 roku odbył się pierwszy Przegląd Okresowy. W rezultacie Polska przychyliła się do rekomendacji dotyczących przyjęcia ustawy antydyskryminacyjnej, przeludnienia w więzieniach, poprawienia warunków osób poddanych detencji, a także ujawnienia informacji o udziale Polski w amerykańskim programie nielegalnych transferów i tajnych więzień CIA.

Na potrzeby tegorocznego Przeglądu Okresowego Amnesty International przygotowała ocenę wdrożenia rekomendacji dotyczących Polski, które zostały przyjęte podczas sesji w 2008 roku oraz przedstawiła ocenę obecnej sytuacji przestrzegania praw człowieka w Polsce. Amnesty International porusza przede wszystkim kwestię pełnego ujawnienia informacji na temat udziału Polski w amerykańskim programie nielegalnych transferów i tajnych więzień CIA oraz zagwarantowania pełnego prawa do ochrony zdrowia oraz równego i niedyskryminującego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej, w tym przede wszystkim dostęp do praw reprodukcyjnych i praw seksualnych kobiet. Rekomendacje dotyczą również tzw. ustawy o przeciwdziałaniu dyskryminacji, rasizmu i ksenofobii, przeludnienia w więzieniach oraz poprawy warunków osób poddanych detencji.
Amnesty International wezwała polski rząd przede wszystkim do:

Wypełnienia zaleceń poprzedniego Powszechnego Przeglądu Okresowego poprzez:

  • zapewnienie odpowiedniego finansowania Rzecznikowi Praw Obywatelskich, tak aby mógł wykonywać nałożone na niego zadania, w szczególności te dotyczące pomocy prawnej ofiarom dyskryminacji, przeprowadzania niezależnych badań i wydawania rekomendacji w kwestii równego traktowania;
  • ratyfikowanie Protokołu nr 12 do Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności;
  • wdrożenie rekomendacji Europejskiego Komitetu ds. Zapobiegania Torturom oraz Nieludzkiemu i Poniżającemu Karaniu lub Traktowaniu dotyczących warunków w więzieniach, w szczególności zapewnienia przynajmniej 4mwięźniowi, który przebywa w celi wieloosobowej.

Wyjaśnienia zaangażowania Polski w amerykański program nielegalnych transferów i tajnych więzień CIA poprzez:

  • zapewnienie, że śledztwo w sprawie domniemanej współpracy Polski w ramach tego programu będzie prowadzone z najwyższą przejrzystością i w zgodzie z międzynarodowymi zobowiązaniami prawnymi Polski. Każda osoba, która popełniła przestępstwo w świetle prawa międzynarodowego powinna zostać postawiona przed sądem i mieć zagwarantowane sprawiedliwe postępowanie sądowe;
  • pełną współpracę w ramach Specjalnych Procedur ONZ w sprawie zatrzymań związanych z operacjami przeciwko terroryzmowi, również poprzez dostarczenie istotnych informacji dotyczących tej kwestii.

Ograniczenia nadużycia siły przez funkcjonariuszy porządku publicznego poprzez:

  • zapewnienie, aby projekt ustawy o użyciu broni palnej i środkach bezpośredniego przymusu, spełniał założenia Podstawowych zasad Narodów Zjednoczonych dotyczących użycia siły oraz broni palnej przez funkcjonariuszy porządku publicznego, w szczególności wymogu ostrzeżenia przed użyciem broni palnej.

Walki z rasizmem poprzez:

  • podjęcie odpowiednich środków w celu zapobieżenia incydentom na tle rasistowskim i zbrodniom popełnionym z przyczyn rasowych, religijnych lub seksualnych, a także zbieranie danych o popełnionych przestępstwach tego typu;
  • zagwarantowanie przeprowadzania niezwłocznych, niezależnych, bezstronnych śledztw w sprawach przestępstw popełnionych z przyczyn rasowych, religijnych lub seksualnych; pociągnięcia sprawców do odpowiedzialności w ramach sprawiedliwego postępowania sądowego; zapewnienia ofiarom efektywnych środków prawnych, w tym zadośćuczynienia;
  • zapewnienie funkcjonariuszom policji i prokuratorom szkoleń na temat przestępstw popełnianych z przyczyn rasowych, religijnych lub seksualnych i roli policji w ich zwalczaniu.

Zagwarantowania kobietom praw reprodukcyjnych i możliwość przerywania ciąży poprzez:

  • zapewnienie dostępu do legalnej aborcji poprzez stworzenie jasnych i wiążących regulacji przy stosowaniu ustawy o planowaniu rodziny z 1993 roku;
  • uchylenie zapisów Kodeksu Karnego dotyczących kryminalizacji lekarzy, a w szczególności art. 152 §1 i art. 152 §2 dotyczących przeprowadzania lub udzielania pomocy w zabiegu przerwania ciąży niespełniającym wymagań zawartych w ustawie o planowaniu rodziny z 1993 roku;
  • zapewnienie dostępu do środków prawnych i do możliwości odwołania się w określonym terminie od odmowy wykonania aborcji w celach terapeutycznych, w sytuacji gdy prawo na to zezwala.

Więcej informacji:

Amnesty International,Zaangażowanie w amerykański program nielegalnych transferów i tajnych więzień CIA oraz prawa seksualne i reprodukcyjne kobiet, Amnesty International Informacje do Powszechnego Przeglądu Okresowego Praw Człowieka, maj-czerwiec 2012, listopad 2011. Amnesty International, komunikat prasowy, maj 2012:

Informacje na stronie MSZ: http://www.msz.gov.pl/Polska,w,Powszechnym,Okresowym,Przegladzie,Rady,Praw,Czlowieka,ONZ,18087.html

Informacje na temat UPR (ang.):  http://www.ohchr.org/en/hrbodies/upr/pages/uprmain.aspx

Informacje na temat sesji grupy roboczej Rady Praw Człowieka (ang.): http://www.ohchr.org/EN/HRBodies/UPR/Pages/MeetingsHighlightsSession13.aspx

Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego nr 60/251 (ang.): http://www2.ohchr.org/english/bodies/hrcouncil/docs/a.res.60.251_en.pdf

Podoba Ci się to co robimy? Nasze działania są możliwe dzięki regularnym darowiznom od osób prywatnych. Włącz się! Możesz zmienić lub uratować ludzkie życie!
Pomagaj prowadzić działania edukacyjne
Pomagaj wpływać na zmianę prawa
Pomagaj wysyłać badaczy do stref kryzysu

Działaj teraz!

Żądamy natychmiastowego zakończenia ataków na ludność cywilną Ukrainy!

Powiązane tematy

Powiązany temat

Polska: „Przyjechaliśmy tu, nie chcieli nas wpuścić”. Romowie z Ukrainy traktowani jak niechciani uchodźcy

Powiązany temat

Rosja: Ponad 1300 demonstrantów zatrzymanych po ogłoszeniu poboru wojskowego

Powiązany temat

Iran: Społeczność międzynarodowa musi pilnie podjąć odpowiednie kroki w obliczu brutalnego tłumienia demonstracji po śmierci Mahsy Amini

2082