Prawa człowieka a HIV – dotrzymajcie obietnicy – Amnesty International

Prawa człowieka a HIV – dotrzymajcie obietnicy

Głównym hasłem Światowego Dnia AIDS 2005 jest -Dotrzymajcie obietnicy-: wezwanie skierowane do rządów i społeczności międzynarodowej o honorowanie swoich własnych zobowiązań wobec walki z HIV/AIDS. Zobowiązania te są zagwarantowane obowiązkach odnośnie praw człowieka. Wypełnianie ich nie jest opcjonalnym wyborem, ale wiążącym obowiązkiem.


 


Prawa człowieka są integralną częścią walki przeciwko HIV/AIDS. Otwarte i dające wsparcie podejście do HIV/AIDS w oparciu o prawa człowieka jest niezbędne dla zapewnienia każdemu człowiekowi pełnego dostępu do środków zapobiegawczych, dobrowolnego poradnictwa i badania oraz długoterminowego leczenia podtrzymującego, opieki i wsparcia, jak również życia wolnego od strachu, przemocy i dyskryminacji. Bez takiego podejścia, coraz większa liczba ludzi będzie pozbawiona możliwości prowadzenia bezpiecznego i spełnionego życia, łącznie z prawem do zdrowia i innymi prawami człowieka. Ten cel może zostać osiągnięty przez zaangażowanie maksymalnej ilości dostępnych zasobów, łącznie z tymi dostępnymi w ramach współpracy międzynarodowej oraz pomocy, do której wszyscy członkowie Narodów Zjednoczonych są zobowiązani. Polityczne apele o międzynarodową współpracę w związku z HIV/AIDS, takie jak zawarte w Milenijnych Celach Rozwoju, dostarczają dodatkowych punktów odniesienia przy ocenie wypełniania przez rządy zobowiązań wynikających z praw człowieka. Powinny być one postrzegane i wdrażane w tym właśnie świetle.


 


W roku 2001 na specjalnych obradach Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych poświęconych HIV/AIDS (UNGASS) społeczność międzynarodowa uchwaliła Deklarację zobowiązującą je do osiągnięcia określonych celów w związku z HIV/AIDS do roku 2005. Deklaracja obejmowała konkretne obietnice, takie jak zmniejszenie występowania HIV u młodych kobiet i mężczyzn w krajach najbardziej zagrożonych, zapewnienie wdrożenia lokalnie ukierunkowanych programów zapobiegania oraz zmniejszenie o 20 procent liczby zachorowań wśród dzieci. Zawierała również konkretne obietnice dotyczące praw człowieka, łącznie z wprowadzeniem, umocnieniem i egzekwowaniem praw eliminujących wszystkie formy dyskryminacji.


 


Po upływie blisko pięciu lat od UNGASS rzeczywistość ludzi żyjących z lub zarażonych HIV/AIDS pokazuje, że cele te nie zostały osiągnięte. Tym ludziom odmawia się praw w miejscach pracy, społeczeństwie oraz w sektorze zdrowotnym, co zostało pokazane w poniższym przeglądzie nadużyć praw człowieka w kontekście pandemii.


 


Brak dostępu do informacji. Właściwa informacja jest niezbędna przy redukowaniu napiętnowania, tzn. przy promowaniu zapobiegania zależnego od jasnej, naukowo poprawnej i nie-osądzającej informacji. Pełni również istotną rolę przy uprawnianiu ludzi żyjących z wirusem HIV do dokonywania świadomych wyborów dotyczących własnego zdrowia oraz do dostępu i stosowania najlepszego dostępnego leczenia. Informacja i zrozumienie są kluczowymi narzędziami w walce z dyskryminacją wynikającą z napiętnowania. Informacja może być ograniczana przez rządy wydające się postrzegać otwartą dyskusję jako zagrożenie wspieranych przez nie wartości; przez ofiarodawców ograniczających finansowanie, i ograniczają pracę organizacji dostarczających informacje zdrowotne związane z życiem płciowym, łącznie z używaniem prezerwatywy; przez grupy religijne lub kulturalne próbujące zapobiec omawianiu tematów uważanych przez nie jako niewskazane; albo przez nieoficjalne grupy prześladujące obrońców praw człowieka próbujących dostarczać informacje o sposobach zapobiegania HIV/AIDS.


 


Nierówny dostęp do leczenia. Mniej niż 15 procent osób w rozwijającym się świecie wymagających terapii antyretrowirusowej (HAAT) otrzymuje ją. Ludziom żyjącym z HIV/AIDS potrzebne są środki zapobiegawcze oraz opieka medyczna związana z nadarzającymi się infekcjami. Nie są im one jednak zapewnianie. Wiele osób żyjących z HIV/AIDS przekonuje się, że są traktowane inaczej niż inni pacjenci oraz stykają się one z przypadkami naruszenia tajemnicy lekarskiej, zdarza się, że są otwarcie poniżane lub odmawia się im leczenia. Często nie ma właściwych mechanizmów rekompensowania przypadków tego rodzaju dyskryminacji. Sektor zdrowotny oraz personel medyczny w krajach o wysokim odsetku zachorowań na HIV/AIDS są przeciążone i nie są w stanie poradzić sobie z wyzwaniami stawianymi przez epidemię HIV nie mając środków na nowe inwestycje w sprzęt oraz zasoby ludzkie. Ludzie pozbawienie środków ekonomicznych są wśród najbardziej narażonych, ponieważ nie stać ich na opłacenie leczenia ani transportu do centrów oferujących takie leczenie.


 


Dyskryminacja w miejscu pracy. Ludzie dotknięci HIV/AIDS mogą zetknąć się z dyskryminacją w miejscu pracy, łącznie z odmową przyjęcia do pracy oraz zwolnieniem, jeżeli byli gdzieś zatrudnieni. W niektórych przypadkach, zanim zostanie się zatrudnionym, trzeba poddać się testom na obecność HIV lub przedstawić zaświadczenie o negatywnym statusie wirusa HIV. Zdarza się też, że ubiegający się o pracę są badani na obecność wirusa przez potencjalnego pracodawcę bez ich zgody. Bieda w powiązaniu z brakiem zatrudnienia są główną siłą napędową pandemii, jak również blokują zdolność do opłacenia kosztów związanych z leczeniem, takich jak dojazd czy jedzenie, nawet jeżeli samo leczenie jest bezpłatne. Również opiekunowie i rzecznicy praw ludzi żyjących z HIV/AIDS mogą być narażeni na dyskryminację.


 


Inne przejawy dyskryminacji i napiętnowania. Ludzie żyjący z HIV/AIDS w rezultacie ich statusu stykają się z wykluczeniem z wielu dziedzin życia – takich jak podróżowanie, mieszkanie, kształcenie oraz udział w życiu społeczeństwa. Podobna dyskryminacja dotyka również ich rodziny. Środki pozwalające szukać prawnej rekompensaty takiej dyskryminacji są często niewystarczające lub nie istnieją. Dyskryminacja na bazie orientacji seksualnej jest rozpowszechniona i stanowi silną barierę pod względem dostępu do leczenia, środków zapobiegawczych oraz zdolności walczenia o równe prawa dla lesbijek, gejów, osób biseksualnych i transpłciowych. W wielu krajach ludziom używającym narkotyków oraz pracownikom branży seksualnej odmawia się dostępu do informacji i do środków zapobiegawczych przeciwko HIV. Taka polityka naraża te osoby na podwyższone ryzyko infekcji oraz pomaga szerzyć epidemię.


 


Nadużywanie praw dzieci. Dzieci mogą zarazić się wirusem na przykład w łonie matki, przy zastrzykach wykonywanych brudnymi igłami oraz w czasie kontaktu seksualnego, łącznie z molestowaniem seksualnym. Potrzebny jest im dostęp do informacji dostosowanej do ich wieku, odpowiedniego poradnictwa, badania oraz leczenia, jak również do wsparcia i opieki, zwłaszcza w przypadku, gdy rodzice również żyją z wirusem lub zmarli. W wielu miejscach dzieci dotknięte HIV/AIDS stykają się z dyskryminacją w szkołach i przedszkolach, a czasem nawet odmawia się im prawa do edukacji oraz wydala się je ze szkoły.


 


Dyskryminacja i przemoc wobec kobiet. Kobiety są szczególnie podatne na HIV/AIDS. Większość nowych zakażeń wirusem HIV dotyczy kobiet, zwłaszcza że biologiczne i społeczne czynniki kwalifikują je do grupy podwyższonego ryzyka. Kobiety obarczone są również szczególnym ciężarem jako opiekunki, matki i osoby żyjące z HIV/AIDS. Kobiety mają zazwyczaj mniejszy dostęp i kontrolę nad środkami zapobiegawczymi, takimi jak prezerwatywa, oraz do informacji z powodu przemocy w oparciu o płeć, używania wobec nich siły i dyskryminacji. Ponadto mogą zetknąć się z przemocą ze strony partnera, w momencie gdy ujawniają mu swój status. W wielu krajach zarówno kobiety i mężczyźnie nie mają dostępu do informacji i usług medycznych związanych z ich zdrowiem płciowym i rozrodczym, co naraża ich na ryzyko infekcji takich jak HIV/AIDS oraz zwiększające się prawdopodobieństwo nieplanowanej ciąży. Praktyka wczesnego zamążpójścia dziewcząt oraz przemoc w rodzinie lub społeczności naraża kobiety i dziewczynki na wyższe ryzyko narażenia na wirusa.


 


Mimo że podjęto pewne kroki, a konkretne rządy zajęły się wdrażaniem środków wyznaczonych w Deklaracji UNGASS, w ogólnej skali większość rządów na świecie nie dotrzymała obietnic złożonych w 2001 roku – szanować, chronić i przestrzegać praw wszystkich ludzi żyjących z oraz cierpiących na HIV/AIDS.


 


Podczas przeglądu UNGASS w 2006 roku rządy muszą ponownie zobowiązać się do walki z HIV/AIDS oraz zagwarantować pełne prawa człowieka wszystkim ludziom, łącznie z tymi żyjącymi z i cierpiącymi na HIV/AIDS. Muszą również przejść od zobowiązań do działania, od obietnic do praktyki.


 

Podoba Ci się to co robimy? Nasze działania są możliwe dzięki regularnym darowiznom od osób prywatnych. Włącz się! Możesz zmienić lub uratować ludzkie życie!
Pomagaj prowadzić działania edukacyjne
Pomagaj wpływać na zmianę prawa
Pomagaj wysyłać badaczy do stref kryzysu

Pomóż teraz!

Kwota może składać się jedynie z cyfr. Wartość musi być dodatnia
4227