Polki i Polacy chcą, by przestępstwa motywowane homofobią i transfobią były rozpoznawane przez państwo

To wniosek z badania, które na zlecenie Amnesty International zostało przeprowadzone w tym roku. Ale osoby LGBTI w Polsce nie są chronione przed przestępstwami z nienawiści. Codziennie doświadczają przemocy motywowanej homofobią i transfobią, lecz niestety nie mogą oczekiwać sprawiedliwości od państwa.

Jak podaje Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej, 47% osób LGBTI w Polsce w ciągu ostatnich 12 miesiącach doświadczyło dyskryminacji w kluczowych obszarach życia takich jak zatrudnienie, edukacja, opieka zdrowotna czy rozrywka. Jednocześnie, aż 15% doświadczyło ataku fizycznego lub przemocy seksualnej w ciągu ostatnich 5 lat. Jest to najwyższy wskaźnik w Europie. Te ataki pozostają jednak bez odpowiedzi ze strony państwa. Natomiast przesłanki orientacji seksualnej czy tożsamości nie pojawiają się w polskim kodeksie karnym. Osoby LGBTI zgodnie mówią, że polski rząd nieadekwatnie odpowiada na potrzebę zapewnienia im bezpieczeństwa. 81% wskazuje, że działania te są “zdecydowanie nieadekwatne”, a kolejne 15%, że są “raczej nieadekwatne”. Co więcej, aż 88% uważa, że to właśnie działania rządzących, w tym ich dehumanizujące wypowiedzi pogarszają sytuację społeczności LGBTI. Organy ścigania nie są dla osób LGBTI oparciem – 27% osób nie ufa policji, a 26% wprost mówi, że boi się, że zostanie przez nią potraktowane dyskryminująco.

Taki obraz sytuacji nie odbiega od tego, co Amnesty International opisywało w swoim raporcie w 2015 roku. Przywoływana tam historia morderstwa młodego geja w Szczecinie poruszyła całą lokalną społeczność. Ten dwudziestolatek został pobity po opuszczeniu klubu dla gejów w Szczecinie, w styczniu 2014 roku, a jego ciało znaleziono następnego dnia na podwórku obok pobliskiego placu budowy. Okoliczności tego morderstwa wskazywały na możliwy motyw homofobiczny, jednak organy ścigania nie uwzględniły tych elementów w toku prowadzonego śledztwa i przy sporządzaniu aktu oskarżenia przeciwko podejrzanym. Brak uznania tego motywu, jak i samo zabójstwo spowodowały wśród społeczności lokalnej obawę o swoje bezpieczeństwo, tym bardziej że morderstwo popełniono w centrum miasta.

Wprowadzenie do polskiego kodeksu karnego orientacji seksualnej i tożsamości płciowej, jako cech prawnie chronionych może być potrzebnym tutaj rozwiązaniem. Czym jednak są przestępstwa z nienawiści i dlaczego to ważne? Przestępstwo z nienawiści to przemoc skierowana przeciwko osobie lub grupie osób z powodu koloru skóry, pochodzenia etnicznego lub narodowego, wyznania lub bezwyznaniowości, światopoglądu, orientacji seksualnej, tożsamości płciowej, płci, niepełnosprawności czy statusu społeczno-ekonomicznego. Powinno być one szczególnie wyodrębnione w prawie, gdyż stosowanie tego typu przemocy i przyzwolenie na nią ze strony władzy prowadzi do wykluczenia i dyskryminowania całej grupy społecznej. Przestępstwa tego typu wywierają szkodliwy i często długotrwały wpływ na ofiary i społeczności, oraz powodują poczucie braku bezpieczeństwa.

Jednak, co na ten temat sądzi polskie społeczeństwo? W marcu 2020 roku, Amnesty International zleciło przeprowadzenie badania przez SW Research na reprezentatywnej próbie 1095 osób w Polsce. 59,8% badanych powiedziało, że napaść na parę dwóch mężczyzn, którzy idą ulicą trzymając się za ręce powinna być zaklasyfikowana jako przestępstwo z nienawiści, a o takich historiach słyszymy niejednokrotnie, nawet w ostatnich tygodniach. Jednocześnie 51,1% badanych już w tej chwili myśli, że orientacja seksualna jest jedną z przesłanek przestępstw z nienawiści – czemu by więc tego nie wprowadzić? Polskie społeczeństwo jednocześnie akceptuje obecność lesbijek, gejów, osób biseksualnych, transpłciowych i interpłciowych w swoim otoczeniu. Ponad 70% zgadza się, żeby osoby LGBTI mieszkały w Polsce (71,9%) czy w ich mieście (70,4%), ale też akceptują osoby LGBTI jako przyjaciół i przyjaciółki rodziny (54,6%). Jednocześnie 47,7% osób badanych zauważa, że treści dotyczące osób LGBTI w mediach są nacechowane negatywnie.

Brak zapewnienia bezpieczeństwa dla osób LGBTI jest niezgodny ze standardami międzynarodowymi. Już w 2013 roku Komitet ONZ przeciwko torturom stwierdził, że: “ani Ustawa [o równym traktowaniu], ani Kodeks karny, nie ustanawiają adekwatnej i konkretnej ochrony przed dyskryminacją z powodu orientacji seksualnej (…)”. Dlatego Polska musi jak najszybciej znowelizować kodeks karny w tym zakresie oraz przeszkolić odpowiednie organy ścigania do skutecznego i niedyskryminującego działania.

POBIERZ INFOGRAFIKI Z BADANIA >>>


Zdjęcie w nagłówku: Grzegorz Żukowski
Podoba Ci się to co robimy? Nasze działania są możliwe dzięki regularnym darowiznom od osób prywatnych. Włącz się! Możesz zmienić lub uratować ludzkie życie!
Pomagaj prowadzić działania edukacyjne
Pomagaj wpływać na zmianę prawa
Pomagaj wysyłać badaczy do stref kryzysu

Działaj teraz!

Polska wolna od nienawiści: NIE dla represji wobec osób LGBTI, TAK dla pokojowych demonstracji

81165