Konflikty zbrojne

Razem z wybuchem wojny przychodzą bieda i cierpienie. Nie chodzi tu tylko o ofiary śmiertelne, konflikty są źródłem masowego łamania praw człowieka: tortur, wymuszonych zaginięć i bezpodstawnych aresztowań.

Konflikty zbrojne mogą być powodowane kwestiami związanymi z tożsamością, pochodzeniem etnicznym, religią czy dostępem do zasobów.

Kobiety i dzieci są niewspółmiernie dotknięte ich skutkami – stanowią 80% wszystkich uchodźców i osób wysiedlonych. Są ofiarami gwałtów i innych form przemocy seksualnej, która jest stałym elementem wojen.

Amnesty nie zajmuje stanowiska w konfliktach. Dokumentujemy przypadki łamania praw człowieka i prawa międzynarodowego oraz walczymy przeciw tym naruszeniom niezależnie od tego, kto i gdzie się ich dopuszcza. Wspieramy tych, którzy przetrwali i domagają się sprawiedliwości.

Uwięzieni w krzyżowym ogniu

W konfliktach na całym świecie ludność cywilna pada ofiarą ataków ze strony sił rządowych jak i innych ugrupowań zbrojnych.

Silne państwa miewały groźne skłonności do manipulowania instytucjami międzynarodowymi lub stosowania podwójnych standardów. Niektóre kraje dostarczają broń grupom, o których wiadomo, że dopuszczają się masowej przemocy, a potem chronią jej sprawców. Ciągła przemoc podsycana jest nierozwiązanymi sporami, które mają swoje korzenie w długoletnich, niszczących konfliktach i niemożności pociągnięcia winnych do odpowiedzialności.

Chronić ludność cywilną

Choć brzmi to dziwnie nawet na wojnie panują zasady, których wszystkie strony powinny przestrzegać. Międzynarodowe prawo humanitarne, znane jako prawo wojenne, zostało stworzone, aby chronić cywilów przed strasznymi skutkami wojny.

Jest to zbiór zasad, które określają i ograniczają środki, jakie mogą być stosowane do przeprowadzenia operacji wojskowej. Przede wszystkim nakazują one, aby wszyscy uczestnicy konfliktu oszczędzali ludność cywilną i inne jednostki niebiorące już udziału w walce, np. żołnierzy, którzy zostali ranni lub poddali się. Poważne naruszenia tych zasad takie jak bezpośrednie ataki przeciwko cywilom uznawane są za zbrodnie wojenne.

Międzynarodowy Trybunał Karny (MTK) powstał w 2002 roku, aby ścigać oskarżonych o zbrodnie wojenne, ludobójstwo i zbrodnie przeciwko ludności. Postawiono przed sądem osoby odpowiedzialne za tego typu zbrodnie w byłej Jugosławii, Rwandzie i Sierra Leone. Pierwszy wyrok zapadł w marcu 2012 przeciwko Thomasowi Lubandze, przywódcy ugrupowania zbrojnego z Demokratycznej Republiki Konga, który został skazany między innymi za wykorzystywanie dzieci-żołnierzy.

Do czego wzywa Amnesty?

Nie ustaniemy w działaniach dopóki:

  • zbrodnie wojenne i przeciwko ludzkości nie przestaną być bezkarne
    • siły państwowe i inne ugrupowania zbrojne nie zrozumieją, że przemoc wobec cywilów nigdy nie może być usprawiedliwiona
    • nie nastąpi koniec rekrutowania i wykorzystywania dzieci-żołnierzy oraz nie dojdzie do ich demobilizacji, rehabilitacji i ponownej integracji ze społeczeństwem
    • przełomowe zapisy międzynarodowego Traktat o handlu bronią nie staną się rzeczywistością dzięki tworzeniu prawa krajowego i jego egzekwowaniu

Problem w szczegółach

Zasady…

Międzynarodowe prawo humanitarne oparte jest na trzech podstawowych zasadach:

  • Zasada rozróżniania – wszystkie strony konfliktu powinny dokonywać rozróżnienia pomiędzy celami wojskowymi a ludnością cywilną. Każdy świadomy atak na cywilów lub budynki cywilne takie jak domy, szpitale, szkoły czy budynki rządowe jest zbrodnią wojenną (pod warunkiem, że budynek nie został przejęty do celów wojskowych). Jeżeli istnieją wątpliwości co do tego, czy dany cel jest wojskowy czy cywilny, należy przyjąć, że jest cywilny.
  • Zasada proporcjonalności – ofiary wśród ludności cywilnej i zniszczenia zabudowań cywilnych nie mogą być nadmierne w stosunku do spodziewanego sukcesu wojskowego
  • Zasada ostrożności – strony konfliktu powinny stosować środki ostrożności, aby chronić cywilów. Oznacza to:

– wybieranie pory ataku w celu zminimalizowania liczby ofiar cywilnych
– dbanie o to, by gdy to możliwe, cywile byli ostrzegani o ataku z wyprzedzeniem

– przerwanie ataku, jeśli okaże się, że jest to cel cywilny lub jeśli szkody wśród cywilów są nieproporcjonalne
– jeśli broń artyleryjska lub moździerze nie mogą być wycelowane precyzyjnie nie powinno się ich używać do atakowania celów wojskowych w gęsto zaludnionych obszarach mieszkalnych
– budynki i sprzęt wojskowy, np. sklepy z amunicją, nie powinny znajdować się w gęsto zaludnionych obszarach

Krótki słownik

Zbrodnie przeciwko ludzkości – przestępstwa popełnione w ramach rozległego lub systematycznego ataku skierowanego przeciwko ludności cywilnej w czasie pokoju lub wojny. Należą do nich wymuszone zaginięcia, morderstwa, niewolnictwo, przesiedlenia i masowe, regularne gwałty.

Ludobójstwo – działania, których celem jest zniszczenie w całości lub w części danej grupy narodowej, etnicznej, rasowej lub religijnej

Zbrodnie wojenne – zbrodnie, które naruszają prawa i zwyczaje wojenne określone przez Konwencje genewskie i haskie. Należą do nich działania wymierzone w ludność cywilną, tortury, mordowanie lub maltretowanie jeńców.

Działaj teraz!

Sprawiedliwość dla ofiar ataku chemicznego w Syrii!

Powiązane tematy

Powiązany temat

Syria: Cywilne usiłujący uciec z Ar-Rakki uwięzieni w „śmiertelnym labiryncie”

Powiązany temat

„Ostatni w Aleppo” – film o syryjskich Białych Hełmach