Migranci i uchodźcy

Każdego dnia na całym świecie ludzie podejmują najtrudniejszą decyzję w swoim życiu – opuszczają dom w poszukiwaniu lepszego życia.

Migracja istnieje od zarania dziejów. Powody, dla których ludzie migrują, są zróżnicowane i często złożone. Niektórzy udają się do nowych krajów, żeby poprawić swój status ekonomiczny lub kontynuować naukę (są migrantami). Inni opuszczają swoje ojczyzny, by uciec przed łamaniem praw człowieka, jak np. torturami, przed prześladowaniami, konfliktem zbrojnym, skrajnym ubóstwem czy nawet śmiercią (są uchodźcami i ubiegającymi się o azyl).

Ich podróż bywa pełna niebezpieczeństw i strachu; niektórzy po przyjeździe zostają zatrzymani. Wielu z nich codziennie zmaga się z przejawami rasizmu, ksenofobii i dyskryminacji. Są na to wyjątkowo narażeni, jako że nie mają dostępu do zwyczajnych struktur wsparcia, które dla większości z nas są oczywistością.

Amnesty od dekad pracuje z uchodźcami i migrantami: począwszy od pomocy, by uchronić uchodźców przed ponownymi prześladowaniami, skończywszy na ochronie najbardziej narażonych migrantów przed ich wykorzystywaniem i nadużyciami, jakich mogą doznać ze strony pracodawców czy przemytników.

Tylko od początku stycznia do końca kwietnia 2015 roku około 1,7 tys. uchodźców i migrantów zginęło, próbując przedostać się przez Morze Śródziemne. 24-letni Ibrahim z Mali przeżył w lutym zatonięcie łódki: „Około godz. 19 ponton zaczął wypuszczać powietrze i napełniać się wodą – opowiadał nam. – Ludzie zaczęli wpadać do morza. Każda fala zabierała dwie czy trzy osoby. Kurczowo trzymaliśmy się liny, a woda sięgała nam brzucha”. Ostatecznie statek ładowniczy około 3 nad ranem uratował Ibrahima i już tylko drugiego ocalonego.
Ludzi w gumowym pontonie zauważyła na otwartym Morzu Śródziemnym załoga ładowniczego statku OOC Cougar, 5 lutego 2015 r. © PA/Photo: Opielok Offshore Carriers/dpa

Problem

Niebezpieczne podróże

Każdego roku tysiące ludzi przyjeżdżających z Ameryki Środkowej przez Meksyk pada ofiarą porwań, zabójstw i gwałtów.

Podróżując do Europy, wielu uchodźców i migrantów nawet nie dociera do suchego lądu. Zamykanie „Twierdzy Europy” oznacza, że jedyną do niej drogą jest podróż w przeludnionych i niezdatnych do pływania na morzu łódkach. Dowodzą nimi przemytnicy, dla których nieistotne jest, czy pasażerowie przeżyją. Tylko w 2014 roku co najmniej 3,5 tys. ludzi zginęło podczas takiej podróży. A rządzący Europą bardziej starają się powstrzymywać napływ ludzi niż ocalać życie.

Możesz teraz pomóc nam nakłonić kraje UE, by zapewnić uchodźcom podróż bez zagrożeń w bezpieczne miejsce.

Wykorzystywani

Pracujący imigranci, narażeni na nadużycia, bez dostępu do tradycyjnych systemów wsparcia, często kończą, harując za grosze. W wielu przypadkach, które badaliśmy, było to nic innego jak niewolnictwo. Wiele państw zdaje się zwyczajnie nie przejmować wystarczająco, by chronić pracujących w gospodarstwach domowych imigrantów. Na przykład w takich krajach, jak Hong Kong czy Indonezja pracownicy ci padają ofiarą wielu nadużyć – także przemocy na tle seksualnym czy pracy przymusowej.

Także Katar stanął pod ostrzałem krytyki za zaniedbania względem pracujących imigrantów, mimo obietnic reform w tej kwestii przed Mistrzostwami Świata w 2022 roku. Wciąż powszechne są opóźnienia w wypłatach, surowe i niebezpieczne warunki pracy, złe warunki bytowe oraz przypadki pracy przymusowej. Jednak nadzieja nie umiera, bo daje ją dziennie tysiąc pracowników, którzy przybywają z Indii do Arabii Saudyjskiej w poszukiwaniu lepszego życia. Ale czeka na nich tylko rozczarowanie i wykorzystywanie.

Sposób, w jaki kwestia migracji przedstawiana jest przez polityków, urzędników i media, ma ogromny wpływ na to, jak ludzie patrzą na migrantów. Są oni często wykorzystywanymi przez polityków czy media, nazywanymi „nielegalnymi imigrantami”, „nieproszonymi gośćmi” – a nawet najeźdźcami” – którzy nadużywają hojności państw przyjmujących. Tworzy to wrażenie, że migranci nie mają żadnych praw, oraz prowadzi do rasizmu i dyskryminacji.

Fakt, że migranci dają korzyści, takie jak ich umiejętności, zasoby czy różnorodność, rzadko pojawia się na pierwszych stronach gazet. Według Banku Światowego międzynarodowa migracja jest dobra, ponieważ pracownicy mogą przenosić się do miejsc, gdzie są najbardziej produktywni. A pieniądze na rozwój kraju wysyłane przez migrantów do domów (przekazy pieniężne) są warte trzy razy więcej niż rządowa pomoc na rzecz rozwoju – szacowane na 404 mld dolarów w 2013 roku.

Amnesty wzywa

Migranci

  • Muszą mieć ochronę przed rasizmem, ksenofobią i przemocą na tym tle.
  • Muszą mieć ochronę przed wykorzystywaniem i pracą przymusową.
  • Nie mogą być zatrzymywani lub deportowani bez uzasadnienia.
  • Nie mogą być dyskryminowani.

Uchodźcy

  • Nie mogą być zmuszani do powrotu do kraju, gdzie są narażeni na łamanie praw człowieka.
  • Muszą być przesiedlani, gdy są w trudnej sytuacji.
  • Nie mogą być dyskryminowani.
  • Muszą mieć dostęp do pracy, lokum i edukacji.
  • Muszą mieć prawo do swobodnego przemieszczania się, własnej tożsamości i dokumentów.

Ubiegający się o azyl

  • Muszą mieć prawo do wjazdu do kraju, by ubiegać się o azyl.
  • Nie mogą być odsyłani do krajów, gdzie byliby w niebezpieczeństwie.
  • Muszą mieć dostęp do sprawiedliwych i skutecznych procedur ubiegania się o azyl, a jeśli są odsyłani, musi odbywać się to w sposób bezpieczny i z poszanowaniem ich godności.
  • Muszą mieć dostęp do Biura Wysokiego Komisarza ONZ ds. Uchodźców (UNHCR), jeśli tego potrzebują lub chcą.

Bardziej szczegółowo

Migrant – kto to?

Migrant przemieszcza się w obrębie własnego kraju lub z jednego państwa do drugiego, zazwyczaj w poszukiwaniu pracy; jednak mogą być też tego inne powody, jak na przykład chęć bycia z rodziną. Niektórzy przemieszczają się z własnej woli, a inni są do tego zmuszeni trudną sytuacją finansową lub innymi problemami. Ludzie migrują legalnie – kiedy mają pozwolenie na pracę i przebywanie w jakimś kraju, lub nielegalnie – bez pozwolenia ze strony państwa, w którym chcą żyć i pracować.

Najwięcej migrantów z całego świata żyje w Europie (72 miliony), następnie w Azji (71 milionów) i Ameryce Północnej (53 miliony).

Uchodźca – kto to?

Uchodźca to osoba, która uciekła z własnego kraju, ponieważ padła ofiarą łamania praw człowieka lub prześladowań z powodu tego, kim jest lub w co wierzy. Władze jej kraju nie mogą lub nie będą jej chronić, więc osoba taka jest zmuszona do ubiegania się o międzynarodową ochronę.

Ubiegający się o azyl – kto to?

Ubiegający się o azyl to osoba, która opuściła swój kraj w poszukiwaniu międzynarodowej ochrony, ale jeszcze nie nadano jej oficjalnie statusu uchodźcy.

Prawo

Niezależnie od tego, w jaki sposób migranci, uchodźcy i ubiegający się o azyl przybywają do danego kraju oraz w jakim celu to robią, są chronieni prawem międzynarodowym:

  • Powszechna deklaracja praw człowieka (art. 14) stwierdza, że każdy ma prawo do ubiegania się o azyl przed prześladowaniem w innym kraju i posiadania status azylanta.
  • Konwencja ONZ dotycząca statusu uchodźców z 1951 roku chroni ich przed odsyłaniem do krajów pochodzenia, gdy istnieje ryzyko prześladowań.

Działaj teraz!

Ahmed nie jest terrorystą!

Powiązane tematy

Powiązany temat

Mjanma: Siły bezpieczeństwa prowadzą brutalne działania wymierzone w ludność Rohingja