“To decydujący moment w historii prawa do aborcji na świecie” – ostrzega Amnesty – Amnesty International

“To decydujący moment w historii prawa do aborcji na świecie” – ostrzega Amnesty

Amnesty International wzywa rządy państwowe na całym świecie do poszanowania i ochrony praw aborcyjnych. W Międzynarodowy Dzień Bezpiecznej Aborcji (28 września) Anna Błaszczak-Banasiak, Dyrektorka Amnesty International Polska, powiedziała:

„Jesteśmy w decydującym momencie historii prawa do aborcji na świecie”.

Na początku roku Sąd Najwyższy USA uchylił wyrok w sprawie Roe v. Wade. Był to druzgocący cios dla praw reprodukcyjnych. Powstał także niezwykle niepokojący precedens w Stanach Zjednoczonych, a konsekwencje tego historycznego zwrotu mogą być widoczne także daleko poza granicami kraju.

„Możemy znaleźć się w sytuacji, w której dekady postępu zostaną zniweczone. Od czasu wydania wyroku już kilkanaście stanów wprowadziło całkowite lub prawie całkowite zakazy aborcji, a w innych stanach wciąż trwają rozmowy na ten temat.

Ośmieliło to aktywistów antyaborcyjnych na świecie do podejmowania kolejnych kroków. Możemy się więc spodziewać ograniczenia dostępu do aborcji w niektórych krajach globalnego południa, gdzie USA ma zarówno wpływy polityczne, jak i finansowe” – zauważa Anna Błaszczak-Banasiak.

„Kryminalizacja aborcji nie zapobiega temu, że aborcje są potrzebne. Sprawia jedynie, że stają się bardziej niebezpieczne. Zakazy aborcji pozbawiają dziewczęta, kobiety i osoby zróżnicowane płciowo do podejmowania decyzji o własnym ciele, co z kolei prowadzi do pozbawiania ich wolności, do przymusowych porodów i naraża je na ryzyko śmierci. Dlatego stawka jest tak wysoka.

W tej ponurej wizji jest jednak promień nadziei. Kraje Ameryki Łacińskiej, takie jak Meksyk i Argentyna, poczyniły w ostatnim czasie ogromne postępy w zakresie ułatwienia dostępu do aborcji. Z kolei Irlandia Północna i Korea Południowa zdekryminalizowały aborcję, a Sierra Leone zapowiada podjęcie takich samych działań. Nie możemy pozwolić na to, aby ostatnie niepowodzenia w walce o prawa kobiet przyćmiły te osiągnięcia.

„Na całym świecie działa silny ruch ludzi, którzy opowiadają się za prawami reprodukcyjnymi. Wszyscy mamy do odegrania jakąś rolę – czy to poprzez poświęcanie czasu lub przekazywanie środków na fundusze aborcyjne, protestowanie na ulicach lub edukowanie ludzi w zakresie potrzeby bezpiecznej aborcji.

Państwa muszą zająć takie stanowisko, które pozwoli im znaleźć się po właściwej stronie historii i wypełnić swoje międzynarodowe zobowiązania w zakresie praw człowieka, aby chronić i promować prawa aborcyjne. Jedyna sprawiedliwa i bezpieczna przyszłość to taka, w której dostęp do aborcji będzie zagwarantowany” – przekonuje dyrektorka Amnesty International Polska.

Niebezpieczeństwa kryminalizacji aborcji

Światowa Organizacja Zdrowia szacuje, że każdego roku przeprowadzonych jest około 25 milionów niebezpiecznych aborcji (45% wszystkich aborcji na świecie), z czego zdecydowana większość (97%) w krajach rozwijających się.

Najbardziej dotknięte restrykcyjnymi przepisami aborcyjnymi są kobiety, dziewczęta i osoby zróżnicowane płciowo, które już znajdują się w niekorzystnej sytuacji ze względu na ubóstwo, wiek, niepełnosprawność, przynależność do mniejszości, doświadczenie migracji lub uchodźstwa.

Opublikowane dane dotyczące zdrowia publicznego wykazały, że kryminalizacja aborcji nie zmniejsza zapotrzebowania na aborcję, a jedynie czyni ją niebezpieczną.

Na początku września 14-letnia dziewczynka zmarła tragicznie w wyniku niebezpiecznej aborcji przeprowadzonej w Maroku, gdzie obowiązuje surowe prawo aborcyjne zezwalające na dokonanie aborcji tylko w przypadku zagrożenia życia kobiety.

W Polsce orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 2020 roku spowodowało niemal całkowity zakaz aborcji, który poważnie zagraża zdrowiu i życiu kobiet i osób w ciąży potrzebujących aborcji. W listopadzie 2021 roku polska obrończyni praw człowieka Justyna Wydrzyńska została oskarżona o pomoc kobiecie w ciąży w dostępie do tabletek aborcyjnych. Za ten czyn grożą jej trzy lata więzienia. Amnesty International wzywa władze do wycofania wszystkich zarzutów wobec Justyny Wydrzyńskiej.

Ukraińskie uchodźczynie i dziewczęta uciekające przed wojną również dotknęło wysoce restrykcyjne prawo aborcyjne w Polsce. Są wspierane głównie przez lokalne organizacje, które podwoiły wysiłki, aby zapewnić im pomoc we wrogim i niebezpiecznym środowisku.

Roe v. Wade

Odkąd Sąd Najwyższy USA zdjął federalną ochronę prawa do aborcji w USA, uchylając w dniu 24 czerwca 2022 r. wyrok w sprawie Roe przeciwko Wade, aborcja została całkowicie lub prawie całkowicie zakazana w co najmniej 14 stanach, a jest poważnie zagrożona w 26 z 50 stanów. Niektóre stany dążą także do tego, by wprowadzić zakazy podróżowania w celu dokonania aborcji oraz kryminalizacji “wspomagania” aborcji.

Amnesty International wzywa gubernatorów w całych Stanach Zjednoczonych, aby zażądali powstrzymania zakazów aborcyjnych i zapewnili ochronę prawa do opieki aborcyjnej w stanach, w których sprawują swoją funkcję.

W ciągu ostatnich dekad powstał silny ruch praw człowieka walczący o prawo do aborcji i sprawiedliwość reprodukcyjną. W ciągu ostatnich 25 lat około 50 krajów zmieniło swoje prawo, aby ułatwić dostęp do aborcji.

Całkiem niedawno aborcja została zdekryminalizowana w Meksyku i Korei Południowej, władze w San Marino zagłosowały za jej legalizacją, a Sierra Leone i Hiszpania są na legislacyjnej ścieżce, której celem jest uchwalenie postępowych ustaw aborcyjnych.

W USA po wydaniu orzeczenia w sprawie Roe v. Wade doszło do masowych protestów. Kilka stanów podjęło działania, aby wzmocnić ochronę prawa do aborcji. Prezydent Biden podpisał również dwa rozporządzenia, które promują dostęp do aborcji farmakologicznej i wspierają osoby podróżujące w celu dokonania aborcji.

Obalenie mitów wokół aborcji i zdjęcie piętna z nimi związanego cechowało wszystkie udane kampanie na rzecz reformy prawa aborcyjnego, co wzmocniło prawa kobiet i osób zróżnicowanych płciowo. Od Irlandii po Koreę Południową ludzie otwarcie dzielili się swoimi doświadczeniami. W Argentynie i Polsce ponad milion kobiet wzięło udział w marszach, w których domagały się swoich praw.

Rządy muszą zdekryminalizować aborcję

Amnesty International wzywa rządy do dekryminalizacji aborcji. Władze muszą zapewnić realny dostęp do bezpiecznej aborcji w praktyce oraz stworzyć warunki społeczne, w których ludzie mogą podejmować decyzje związane z ciążą w warunkach wolnych od opresji, dyskryminacji, napiętnowania, przymusu, przemocy, braku szans czy systemu kar. Rządy muszą również rozszerzyć dostęp do bezpiecznej, legalnej i przystępnej cenowo aborcji i antykoncepcji dla wszystkich ludzi oraz potraktować to jako obowiązek państwa wynikający z prawa międzynarodowego.


Zdjęcie w nagłówku: USA, protest na przeciwko siedziby Sądy Najwyższego w Waszyngtonie w obronie prawa do bezpiecznej aborcji, grudzień 2021. Photo: (c) Amnesty International USA.
Podoba Ci się to co robimy? Nasze działania są możliwe dzięki regularnym darowiznom od osób prywatnych. Włącz się! Możesz zmienić lub uratować ludzkie życie!
Pomagaj prowadzić działania edukacyjne
Pomagaj wpływać na zmianę prawa
Pomagaj wysyłać badaczy do stref kryzysu

Działaj teraz!

Żądaj dostępu do aborcji w Polsce!

Powiązane tematy

Powiązany temat

Kara za wsparcie osoby w potrzebie. Uwagi prawne do sprawy Justyny Wydrzyńskiej

Powiązany temat

Dlaczego musimy być #jakJustyna i wspierać się w aborcjach

Powiązany temat

Polska: Zarzuty wobec aktywistki oskarżonej o „pomoc w aborcji” muszą zostać wycofane  

172832