Towarzystwo Przyjaźni Rosyjsko-Czeczeńskiej w niebezpieczeństwie – Amnesty International

Towarzystwo Przyjaźni Rosyjsko-Czeczeńskiej w niebezpieczeństwie

Amnesty International jest zaniepokojona wyraźną kampanią koordynowaną przez władze rosyjskie, a polegającą na nękaniu i oskarżaniu TPRC. Wydaje się być ona odpowiedzią na działalność Towarzystwa na rzecz praw człowieka. Od 2000 roku, kiedy zostało ono oficjalnie zarejestrowane, było kilka przypadków tortur i brutalnego traktowania, „zaginięć” i domniemanych pozasądowych egzekucji członków Towarzystwa na terenie Północnego Kaukazu. W 2005 roku kampania rozszerzyła się o dochodzenia karne w sprawie domniemanych artykułów opublikowanych przez organizację, kontrole władz skarbowych oraz starania Ministerstwa Sprawiedliwości, by zamknąć TPRC. Podobno także niżnonowogrodzkie media negatywnie relacjonowały działalność Towarzystwa, a na temat Oksany Czełyszewej, jednej z jego pracownic, kolportowano ulotki z groźbami.


 


Według TPRC, dochodzenie karne, otwarte przez regionalnego prokuratora regionu niżnonowogrodzkiego dotyczy materiałów opublikowanych w „Prawo-zaszczita” i powołuje się na art. 282 rosyjskiego kodeksu karnego (wzniecanie nienawiści lub wrogości etnicznej, rasowej lub religijnej). Materiały, których dotyczy śledztwo, to opublikowany w numerze z kwietnia i maja 2004 apel nieżyjącego lidera separatystów czeczeńskich Asłana Maschadowa do Parlamentu Europejskiego, wzywający do pomocy w znalezieniu pokojowego rozwiązania konfliktu czeczeńskiego oraz apel jego londyńskiego wysłannika Ahmeda Zakajewa z marca 2004, aby Rosjanie nie wybierali ponownie Władimira Putina na prezydenta.


 


11 stycznia 2005 r. otwarto dochodzenie karne, o czym TPRC dowiedziało się dopiero 20 stycznia, kiedy to funkcjonariusze Federalnej Służby Bezpieczeństwa najechali na jego biuro w Niżnym Nowogrodzie i zajęli dokumenty i komputery (zobacz: „Federacja Rosyjska: Służby bezpieczeństwa zagrażają organizacji praw człowieka, AI Index: EUR 46/001/2005). Od tego czasu redaktor naczelny w TPRC Stanisław Dmitriewski, wydawca Oksana Czełyszewa oraz ich koledzy z biur z Niżnym Nowogrodzie i na Północnyym Kaukazie byli wzywani przez FSB na przesłuchania w biurach FSB w Niżnym Nowogrodzie oraz w Szali (Czeczenia). Mimo iż żadnemu członkowi Towarzystwa nie postawiono formalnie zarzutów, artykuł 282 zakłada możliwość ukarania ich rokiem pozbawienia wolności.


 


 


Asłan Dawletukajew


 


16 stycznia 2004 w pobliżu Gudermesu znaleziono okaleczone ciało czeczeńskiego działacza praw człowieka Asłana Dawletukajewa. Rosyjskie wojska federalne zatrzymały go podobno 9 stycznia 2004. Tego dnia około 22:15 przed domem Dawletukajewów zatrzymało się około pięciu samochodów wojskowych. Grupa złożona z 25-30 uzbrojonych i zamaskowanych mężczyzn oświadczyła członkom rodziny, że musi sprawdzić ich paszporty, i przeprowadziła rewizję w całym domu. Zmusili Aslana Dawletukajewa do wyjścia na podwórze i postraszyli, że jeśli nie pójdzie z nimi, na oczach jego dzieci zabiją jego i jego żonę. Ojciec Asłana Dawletukajewa zapytał, czy syn popełnił jakieś przestępstwo. W odpowiedzi usłyszał, że „jest winny bycia Czeczenem”. Kiedy ośmioletni syn Asłana Dawletukajewa uczepił się ojca, jeden z mężczyzn go odepchnął. Po godzinie mężczyźni opuścili dom, zabierając ze sobą Asłana Dawletukajewa. Podobno udali się w kierunku posterunku wojskowego w Szali. Rodzina udała się na ten posterunek, a także do lokalnej prokuratury i administracji, ale nie otrzymała żadnych informacji na temat przyczyn jego zatrzymania ani miejsca pobytu. Ciało znaleziono siedem dni później przed budynkiem opuszczonej kawiarni. Rodzina Dawletukajewa opowiedziała przedstawicielom Amnesty International, że z trudem rozpoznała ciało, ponieważ miał wybite zęby i posiniaczoną twarz. Śledztwo w tej sprawie nie przyniosło żadnych rozstrzygnięć i do dziś nikogo nie uznano za winnego ani osądzono. Dochodzenie w sprawie zabójstwa rozpoczęło się w styczniu 2004 roku, ale podobno zakończyło się z powodu niemożności zidentyfikowania sprawcy lub sprawców.


 


 


Oksana Czełyszewa


 


14 marca 2005 roku w sąsiedztwie Niżnego Nowogrodu, w którym mieszka wydawca w TPRC Oksana Czełyszewa, kolportowano ulotki zawierające groźby w stosunku do niej. Ulotki były podpisane przez „Młody Front Patriotyczny” (A.P. Iwanow) i nazywały Oksanę Czełyszewę zdrajczynią, oskarżały ja o pomaganie i wspieranie działań „terrorystycznych” bojowników czeczeńskich oraz twierdziły, że jest przez nich opłacana. Na ulotce zamieszczono jej domowy adres z komentarzem: „Zasługuje na wstyd i pogardę! Jesteśmy gotowi ją zwalczyć.” Po tym jak Towarzystwo Przyjaźni Rosyjsko-Czeczeńskiej wniosło skargę do prokuratora, biuro prokuratora regionu niżnonowogrodzkiego 30 marca rozpoczęło dochodzenie karne w sprawie ulotek na mocy artykułów 129 (zniesławienie) i 130 (zniewaga).


 


 


Co możesz zrobić-


 


Prosimy o pisanie uprzejmych listów po polsku, rosyjsku lub angielsku, wzywając władze rosyjskie, aby:


 


          zobowiązały się do wyraźnego i publicznego promowania szacunku dla praw człowieka i do ochrony obrońców praw człowieka;


          podjęły efektywne działania i środki, aby zapewnić, że aparat państwowy i państwowi urzędnicy na każdym szczeblu będą szanowali prawomocność działalności obrońców praw człowieka i pozwolą im pracować bez nękania i przeszkód; dotyczy to także Stanisława Dmitriewskiego (ang. Stanislav Dmitrevskii), Oksany Czeliszewej (ang. Oksana Chelysheva) i innych członków Towarzystwa Przyjaźni Rosyjsko-Czeczeńskiej;


          zapewniły, że zasady zawarte w Deklaracji o obrońcach praw człowieka ONZ będą w pełni wcielone w krajowe prawo i mechanizmy chroniące prawa człowieka, i będą w pełni implementowane w praktyce;


          współpracowały z obrońcami praw człowieka i organizacjami pozarządowymi w utworzeniu Planu Działania dla wprowadzenia w życie Deklaracji o obrońcach praw człowieka oraz zapewniły, że prawa zawarte w tej deklaracji są przestrzegane wobec obrońców praw człowieka, organizacji pozarządowych oraz innych aktorów społeczeństwa obywatelskiego – tak aby mogli działać bez strachu o swoje bezpieczeństwo.


 


W listach w sprawie Asłana Dawletukajewa wezwij władze rosyjskie do:


          zapewnienia, że w sprawie morderstwa Asłana Dawletukajewa (ang. Aslan Davletukaev) zostanie przeprowadzone dokładne i bezstronne dochodzenie, a jego wyniki zostaną podane do wiadomości publicznej;


          postawienia osób odpowiedzialnych za to morderstwo przed sądem, w zgodzie z międzynarodowymi standardami sprawiedliwego procesu;


          ustalenia dat i ułatwienia wizyt specjalnego sprawozdawcy ONZ ds. tortur oraz specjalnego sprawozdawcy ONZ ds. pozasądowych, doraźnych i arbitralnych egzekucji.


 


W listach w sprawie Oksany Czełyszewej wzywajcie władze rosyjskie do:


          Wyrażenia obaw, że dochodzenie karne w sprawie ulotek atakujących Oksanę Czełyszewę podobno obecnie nie odzwierciedla dokładnie jej zagrożenia.


          zapewnienia, że zostanie przeprowadzone dokładne i bezstronne dochodzenie karne w sprawie ulotek atakujących Oksanę Czełyszewę, jego wyniki zostaną podane do publicznej wiadomości, a sprawcy postawieni przed sądem;


          publicznego potępienia wszystkich gróźb i ataków na obrońców praw człowieka oraz osoby prywatne.


 


 


ADRESY:


 


Prezydent Federacji Rosyjskiej


Vladimir PUTIN


Kreml, Moskwa, Federacja Rosyjska


Fax: + 7 095 206 85 10 / 206 51 73 / 230 24 08 (poprosić o sygnał faksu)


Email: president@gov.ru


Zwrot grzecznościowy: Szanowny Panie Prezydencie


 


Procurator Generalny Federacji Rosyjskiej


Vladimir USTINOV


Ul. B. Dimitrovka 15a, 103793 Moskwa K-31, Federacja Rosyjska


Fax: + 7 095 292 8848 / 921 4186 (poprosić o sygnał faksu)


Zwrot grzecznościowy: Szanowny Panie Prokuratorze


 


Minister Sprawiedliwości Federacji Rosyjskiej


Yurii CHAIKA


Ul. Vorontsovo pole, 4, 109830 Moskwa, Federacja Rosyjska


Fax: +7 095 916 29 03 / 209 6138 (poprosić o sygnał faksu)


Zwrot grzecznościowy: Szanowny Panie Ministrze

Podoba Ci się to co robimy? Nasze działania są możliwe dzięki regularnym darowiznom od osób prywatnych. Włącz się! Możesz zmienić lub uratować ludzkie życie!
Pomagaj prowadzić działania edukacyjne
Pomagaj wpływać na zmianę prawa
Pomagaj wysyłać badaczy do stref kryzysu

Pomóż teraz!

Kwota może składać się jedynie z cyfr. Wartość musi być dodatnia
4405