Turcja: Więźniowie sumienia osądzeni w nieuczciwym procesie, w oparciu o zeznania uzyskane za pomocą tortur

AI Index: EUR 44/003/2007 

 Pomimo interwencji Prokuratora Generalnego w Sądzie Kasacyjnym, zalecającej unieważnienie wyroku, 25 grudnia 2006 Sąd podtrzymał swoje wcześniejsze orzeczenie, skazując tym samym Mehmeta Desde, Mehmeta Bak-ra, Hüseyina Habipa Taşk-na, Maksuta Karada-a i Şerafettina Parmaka za -przynależność do nielegalnej organizacji- oraz Metina Özgünay-a, Ömera Günera i Ergüna Y-ld-r-ma za -działanie na rzecz nielegalnej organizacji-. Skazanym za przynależność grozi trzydzieści miesięcy więzienia (z czego odbędą siedemnaście miesięcy kary, sześć już odbyli), a pozostałym trzem mężczyznom grozi dziesięć miesięcy (z czego do odbycia mają siedem i pół miesiąca) za ich domniemane powiązania z Partią Bolszewicką (Północnego Kurdystanu/Turcja). W trakcie procesu oskarżeni zaprzeczali tym zarzutom. Jak donosi prasa prawnicza, użyte przeciw nim dowody oparte były na zeznaniach wymuszonych przy użyciu tortur. Za materiał dowodowy posłużyły również ulotki i naklejki, które w imieniu Partii Bolszewickiej (Północnego Kurdystanu/Turcja) nawoływały społeczeństwo do poparcia demonstracji z okazji 1. maja ale nie promowały przemocy; za dowód w sprawie uznano też fakt, że niektórzy spośród skazanych spotkali się 8. lipca 2002. roku w mieście Kusadasi w prowincji Aydin. Zostali oni zatrzymani 9. i 10. lipca 2002 roku.

Wyrok 9. Izby Sądu Kasacyjnego aby utrzymać orzeczenie w mocy zapadł w wyniku długiego postępowania, podczas którego dwa razy odbyła się rewizja procesu, a Sąd Kasacyjny dwukrotnie uchylił orzeczenie niższej instancji. Przebieg procesu zdradza dużą niepewność sądów co do właściwego rozwiązania tej sprawy, czego dowodzi fakt, że późniejsze ich orzeczenia pozostają w sprzeczności z wcześniejszymi. Pierwsza decyzja Sądu Najwyższego z kwietnia 2004, aby unieważnić wyrok Sądu Bezpieczeństwa Narodowego w prowincji Izmir spowodowała, iż pojawiły się wątpliwości czy Partia Bolszewicka (Północnego Kurdystanu/Turcja) może być prawnie uznawana za organizację terrorystyczną skoro nie podano żadnych dowodów na popełnienie przez jej członków aktów przemocy, zastraszania, grożenia czy popieranie terroryzmu. W czasie ponownej rozprawy, sąd niższej instancji z braku dowodów wskazywał na terrorystyczny charakter działalności partii oraz uzasadniał decyzję o uznaniu partii politycznej za organizację terrorystyczną, określając jej ideologię jako opartą na -moralnej przemocy- (która nie jest tożsama z przemocą fizyczną). Zarówno w wyniku pierwszej jak i drugiej rewizji procesu izmirski prokurator zalecił uniewinnienie skazanych.

Wydane po dwóch rewizjach procesu, najnowsze orzeczenie Sądu aby podtrzymać wyrok jest  tym bardziej niepokojące, iż oddzielny proces czterech policjantów oskarżonych o torturowanie Mehmeta Dresde wciąż trwa, a decyzja 8. Izby Sądu Kasacyjnego jeszcze nie zapadła. Apelacja w tej sprawie nie została rozpatrzona od 2004 roku. Przypadek ten jest o tyle zastanawiający, że Amnesty International odnotowała wcześniej przypadki odwoływania przez instancje Sądu Kasacyjnego werdyktów innych sądów, uzasadniając to koniecznością oczekiwania na werdykt w sprawach o domniemane torturowanie.

Amnesty International uważa skazanie ośmiu mężczyzn za dowód na to, iż nieuczciwe postępowanie w sprawach kryminalnych wciąż rzuca cień na turecki system sądowniczy. Historia procesu Mehmeta Dresde oraz pozostałych skazanych jest szczegółowo udokumentowana wraz z innymi procesami w raporcie Amnesty International z 2006 roku, dotyczącym wyroków zapadłych na mocy prawa antyterrorystycznego (Turcja.  Sprawiedliwość odkładana i odmawiana: przedłużające się, nieuczciwe procesy osób oskarżonych o terroryzm.  AI Index: EUR 44/013/2006). Zgodnie z Konwencją o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz z Międzynarodowym Paktem Praw Obywatelskich i Politycznych, prawo do uczciwego procesu stanowi najwyższą wartość. Jako Państwo-Strona obu tych konwencji, Turcja jest prawnie zobligowana do zapewnienia uczciwego procesu wszystkim, którzy podlegają tureckiej jurysdykcji.

Raport Turcja. Sprawiedliwość odkładana i odmawiana: przedłużające się, nieuczciwe procesy osób oskarżonych o terroryzm w języku angielskim dostępny jest na stronie:http://web.amnesty.org/library/index/engeur440132006
Tłumaczenie: Emilia Weber

Podoba Ci się to co robimy? Nasze działania są możliwe dzięki regularnym darowiznom od osób prywatnych. Włącz się! Możesz zmienić lub uratować ludzkie życie!
Pomagaj prowadzić działania edukacyjne
Pomagaj wpływać na zmianę prawa
Pomagaj wysyłać badaczy do stref kryzysu

Pomóż teraz!

Kwota może składać się jedynie z cyfr. Wartość musi być dodatnia
3981