Turcja: wydalenie uchodźcy starającego się o azyl niezgodne z prawem międzynarodowym – Amnesty International

Turcja: wydalenie uchodźcy starającego się o azyl niezgodne z prawem międzynarodowym

             Ahmet Muhammed Ibrahim, 21-letni syryjski Kurd, prawdopodobnie uciekł z syryjskiej armii na początku 2004 roku po tym, jak doszło do pogwałceń praw człowieka na szeroką skalę wobec Kurdów w Qamishli, w północno-wschodniej Syrii, w marcu 2004 (zob.: raport AI Kurds in the Syrian Arab Republic one year after the March 2004 events, AI Index: MDE 24/002/2005). Udał się do Turcji, gdzie został zatrzymany przez siły bezpieczeństwa 22 sierpnia w pobliżu granicy syryjskiej i trafił do więzienia w Diyarbakir w związku z podejrzeniem o członkostwo w kurdyjskiej organizacji zbrojnej Kongra Gel (dawniej znanej jako PKK). Prawnik Ahmet’a Muhammed’a Ibrahim’a doniósł o systematycznym łamaniu praw jego klienta podczas pobytu w areszcie – włącznie z tym, że był on torturowany i maltretowany oraz zmuszony do podpisania oświadczenia. Mimo wszystko, sąd uniewinnił go od wszystkich zarzutów 24 marca.



 


            Jednak następnie Ahmet Muhammed Ibrahim został przeniesiony na Wydział ds. Cudzoziemców komendy policji w Diyarbakir. 25 marca zabrano go na przejście graniczne w Nusaybin, gdzie został przekazany władzom syryjskim. Umieszczono go w więzieniu w mieście Qamishli, skąd wkrótce miał zostać zabrany do więzienia w Damaszku; nie wiadomo, o co ma zostać oskarżony. Amnesty International udokumentowała model poważnych pogwałceń praw człowieka wobec Kurdów w Syrii, obejmujący zabójstwa, nieuczciwe procesy i arbitralne uwięzienia, jak również tortury i maltretowanie zatrzymanych. W związku z tym organizacja obawia się o bezpieczeństwo Ahmet’a Muhammed’a Ibrahim’a.


 


            Ponieważ Ahmet Muhammed Ibrahim poinformował prokuraturę i sąd w Turcji, że chciał ubiegać się o azyl, biuro UNHCR w Turcji było w trakcie rozpatrywania jego prośby o azyl i ustalania, czy spełnia on warunki do uzyskania statusu uchodźcy na mocy Konwencji o Statusie Uchodźcy z 1951 roku (Konwencji o Uchodźcach) i Protokołu do niej z roku 1967. Międzynarodowy Sekretariat Amnesty International i sekcja turecka AI interweniowały w jego sprawie, zanim nastąpiła deportacja, prosząc władze tureckie o powstrzymanie się od planowanych procedur, ponieważ AI obawiała się, że Ahmet Muhammed Ibrahim będzie narażony na poważnie pogwałcenia praw człowieka w razie przymusowego powrotu do Syrii, zważywszy model łamania praw człowieka w stosunku do Kurdów w tym kraju. Prawnik Ahmet’a Muhammed’a Ibrahim’a także napisał do władz Turcji wyrażając zaniepokojenie w związku z możliwym wydaleniem. Ponadto UNHCR nalegał, by nie odsyłano go do Syrii, dopóki nie zostanie w pełni rozpatrzona jego prośba o azyl. Jednak władze zdecydowały nie odpowiadać na te wezwania, tylko postępować w sposób sprzeczny ze zobowiązaniami Turcji wynikającymi z międzynarodowego prawa i standardów dotyczących uchodźców i praw człowieka.


 


            Niestety nie jest to odosobniony przypadek. Amnesty International wielokrotnie przedstawiała rządowi tureckiemu swoje zastrzeżenia dotyczące przypadków przymusowego odsyłania osób do krajów, w których mogą im grozić poważne pogwałcenia praw człowieka. W 2003 roku władze odesłały Hojjat’a Zamani z Turcji do Iranu, gdzie następnie został on skazany na śmierć (zob.: Pilna Akcja 318/03, AI Index: EUR 44/025/2003, 5 listopada 2003, z uaktualnieniami). W styczniu 2002 roku w Iranie stracono Karim’a Tuzhali; władze tureckie odesłały go do Iranu w 1998 roku pomimo tego, że został uznany za uchodźcę przez UNHCR (zob.: Dalsze Informacje dot. EXTRA 97/98, MDE 13/002/2002, 5 lutego 2002).


 



Tło:


 


              Kurdowie w Syrii są narażeni na poważne pogwałcenia praw człowieka, tak jak inni mieszkańcy tego kraju, ale jako grupa cierpią ponadto z powodu dyskryminacji ze względu na tożsamość, w tym ograniczeń używania języka kurdyjskiego i kultury. Ponadto, znaczna część syryjskich Kurdów pozostaje bezpaństwowcami, wobec czego odmawia im się dostępu do edukacji, zatrudnienia, opieki zdrowotnej i innych praw, jakimi cieszą się obywatele syryjscy, jak również odmawia się im uznania narodowości i posiadania paszportów. Amnesty International udokumentowała poważne pogwałcenia praw człowieka w Syrii, w tym arbitralne aresztowania i „zaginięcia”, długotrwałe przetrzymywanie w odosobnieniu, rozpowszechnione stosowanie tortur i maltretowanie, nieuczciwe procesy, bezkarność członków sił bezpieczeństwa oskarżonych o łamanie praw człowieka, poważne ograniczenia wolności wypowiedzi i wolności stowarzyszeń, zastraszanie obrońców praw człowieka i stosowanie kary śmierci.


 


            Turcja ratyfikowała Konwencję o Statusie Uchodźców z 1951 roku (Konwencję o Uchodźcach), ale stosuje się do niej z zastrzeżeniem geograficznym, tj. tylko odnośnie do uchodźców z Europy. W konsekwencji pozaeuropejscy uchodźcy muszą ubiegać się o uznanie za uchodźców w tureckich biurach UNHCR. Jednak bez względu na zakres zobowiązań państwa wynikających z Konwencji o Uchodźcach, musi ono stosować się do zasady non-refoulment, która zabrania wydalania osób do kraju, gdzie mogą im grozić poważne pogwałcenia praw człowieka, i stanowi regułę prawa międzynarodowego obowiązującą wszystkie państwa. Zasady tej należy przestrzegać bez dyskryminacji; bez względu na to, czy osoba ubiegająca się o azyl jest pochodzenia europejskiego, czy nieeuropejskiego. Zasadę non-refoulment dodatkowo wzmacnia fakt, że Turcja jest stroną Konwencji ONZ Przeciwko Torturom i Innemu Okrutnemu, Nieludzkiemu lub Poniżającemu Traktowaniu lub Karaniu oraz Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Obie te konwencje zagrażają wydaleń i stosuję się bez wyjątków do wszelkich osób, pochodzenia europejskiego czy nieeuropejskiego.


 


            Rząd turecki powinien powstrzymać usuwanie z kraju osób starających się o azyl, które bądź są uznane za uchodźców przez UNHCR, bądź złożyły wniosek o azyl do tej organizacji i oczekują na decyzję. Rząd powinien stosować się skrupulatnie do międzynarodowych praw i standardów dotyczących uchodźców i praw człowieka, włącznie z zasadą non-refoulment, i zapewnić, by żadna osoba nie została odesłana do kraju, gdzie mogą jej grozić poważne pogwałcenia praw człowieka.

Podoba Ci się to co robimy? Nasze działania są możliwe dzięki regularnym darowiznom od osób prywatnych. Włącz się! Możesz zmienić lub uratować ludzkie życie!
Pomagaj prowadzić działania edukacyjne
Pomagaj wpływać na zmianę prawa
Pomagaj wysyłać badaczy do stref kryzysu

Pomóż teraz!

Kwota może składać się jedynie z cyfr. Wartość musi być dodatnia
4442