USA: Firmy lotnicze użyte do tajnych lotów, tortur i nielegalnego wywożenia ludzi – Amnesty International

USA: Firmy lotnicze użyte do tajnych lotów, tortur i nielegalnego wywożenia ludzi

Poza radarem. Tajne loty prowadzące do tortur i ‘zaginięć’, raport ten pokazuje, jak CIA nadużywała zasad obowiązujących w lotnictwie, które w innych okolicznościach wymagają, aby wszystkie loty były zgłoszone władzom lotniczym. Raport ten przedstawia listę miejsc na całym świecie, w których samoloty związane z lotami wywożącymi więźniów lądowały i z których startowały – oraz listy prywatnych operatorów linii lotniczych, którzy mają pozwolenie na korzystanie z wojskowych baz lotniczych na całym świecie.


 


Amnesty International jest w posiadaniu zapisów blisko 1000 lotów bezpośrednio związanych z CIA, które w większości wykorzystywały europejską przestrzeń powietrzną; są to loty samolotów wiodących firm, które wydają się być stale kontrolowane CIA. Istnieje także druga kategoria zapisów dotycząca 600 podróży samolotami, które zgodnie z potwierdzonymi informacjami, były przynajmniej tymczasowo używane przez CIA.


 


Raport szczegółowo opisuje miejsca docelowe i właścicieli poszczególnych samolotów związanych z osobami przewożonymi nielegalnie, a z którymi Amnesty International przeprowadziła wywiad. Na przykład, jeden samolot wykonał ponoć 100 lotów do Zatoki Guantánamo.  Inny przetransportował Abu Omara z Niemiec do Egiptu, po tym, jak został on porwany we Włoszech. Właściciele tego samolotu przyznają, że wypożyczyli samolot CIA i dodali, że ich samolot nie jest używany wyłącznie przez tą agencję. Zarejestrowano 488 startów i lądowań między lutym 2001 a lipcem 2005 roku.


 


„Administracja Stanów Zjednoczonych starała się na wiele różnych sposobów omijać zakaz tortur i znęcania się. Najnowsze dowody pokazują, jak administracja USA manipuluje ustaleniami komercyjnymi w celu przewożenia ludzi wbrew postanowieniom prawa międzynarodowego. Dowody ukazują, do jakich granic mogą się posunąć Stany Zjednoczone, tylko po to, aby ukryć porwania” – powiedziała Irene Khan, Sekretarz Generalna Amnesty International.


 


Raport odkrywa część tajemnicy wokół praktyki nielegalnego wywożenia więźniów. Tajność towarzysząca operacjom ekstradycyjnym uniemożliwia ustalenie dokładnej liczby osób, które zostały aresztowane lub porwane, a następnie przewiezione przez granice i przetrzymywane w tajnych aresztach lub torturowane w ramach „wojny z terroryzmem”. Informacje pochodzące od samych władz wskazują, że liczba powinna być podawana w setkach.


 


W raporcie przeanalizowano nowe informacje na temat tajnych więzień „czarnych dziur”, które Amnesty International otrzymała od trzech Jemeńczyków, wypuszczonych niedawno na wolność po 2-letniej męce związanej z ich porwaniem i przetrzymywaniem. Najprawdopodobniej byli oni przetrzymywani gdzieś w Europie Wschodniej lub Azji Centralnej.


 


Muhammad Al-Assad, Muhammad Bashmilah i Salah ‘Ali Qaru spędzili 13 miesięcy w jednym z tajnych miejsc zatrzymań, zanim przetransportowano ich do Jemenu, w maju
2005 r. i wypuszczono na wolność w ubiegłym miesiącu.


 


„Porywacze dołożyli wszelkich starań, aby ukryć przed mężczyznami miejsce ich pobytu, jednak poszlaki takie jak klimat, harmonogram modlitw czy loty na miejsce i z powrotem sugerują, iż przebywali oni w Europie Wschodniej lub Centralnej Azji” – powiedziała Anne FitzGerald. „Lecz bez dokładniejszych informacji władz USA i Europy, niemożliwe jest dokładne ustalenie miejsc więzienia mężczyzn.”


 


Wywożenie jest nielegalnym przerzutem ludzi z jednego kraju do drugiego w sposób, który omija wszelkie administracyjne i prawne bariery. Celem takiej operacji w czasie „wojny z terroryzmem” jest zwykle ułatwienie przesłuchiwania podejrzanych poza zasięgiem prawa.


 


„Wywożenie to nie tylko przewożenie osób podejrzanych o terroryzm z jednego miejsca w drugie bez odpowiednich dokumentów. Termin ten nie oddaje faktycznego znaczenia związanego z pogwałcaniem wielu praw człowieka” – dodała Khan.


 


„Po pierwsze, wiele ofiar wywożenia zostało nielegalnie aresztowanych i więzionych. Wielu z nich zostało porwanych, odmówiono im dostępu do pomocy prawnej, w ten sposób ‘znikali’. Wszyscy informatorzy Amnesty International twierdzą, że byli torturowani lub w inny sposób źle traktowani.”


 


„Przybliżona liczba przypadków bezwzględnych nadużyć jest szokująca. Schwytani ludzie byli narażani na szereg przypadków łamania ich praw człowieka przez władze działające ze sobą w zmowie, a wszystko to było owiane tajemnicą i pogrążone w kłamstwie” – powiedziała Khan.


 


„Raport ten pokazuje, nie tylko w jaki sposób procedury zatrzymań i ekstradycji były ignorowane przez władze oraz jak lekceważono zakazy tortur i znęcania się, ale również w jaki sposób podważono zasady obowiązujące w lotnictwie: w istocie rządy prawa zostały zepchnięte na dalszy plan.”


 


Amnesty International ostrzega, że kraje, które wyrażają zgodę, aby samoloty z więźniami lądowały na terytorium ich państw oraz firmy zajmujące się przewozem mogą czuć się współwinne poważnych nadużyć praw człowieka.


 


Organizacja nawołuje, aby wszystkie transporty zatrzymanych były przeprowadzane formalnie, zgodnie z regulaminem, łącznie z nadzorem sądowym oraz przy użyciu samolotów służbowych.


 


„Władze muszą powstrzymać, zbadać i skazać osoby odpowiedzialne za potajemne przetrzymywanie osób, a także za wywożenie ich z kraju” – oświadczyła Irene Khan.


 


Amnesty International wzywa także sektor lotniczy do podjęcia szczególnych i natychmiastowych działań w celu zapewnienia, że firmy lotnicze nie wypożyczają swoich samolotów w okolicznościach, które mogą wskazywać na to, iż będą one wykorzystane do nielegalnego przewozu więźniów. Obowiązek upewnienia się, w jakim celu samoloty są wypożyczane spoczywa na firmach, które muszą sprawdzić, czy nie przyczyniają się do pogwałcania praw człowieka.


 


Amnesty International wzywa władze, aby:


·         dopilnowały, by wszystkie samoloty lub helikoptery użyte do misji służb wywiadowczych były oznaczone jako loty ‘państwowe’, nawet jeżeli służby te posługują się samolotami prywatnych linii.


·         zakazały korzystania z przestrzeni powietrznych i lotnisk w celu nielegalnego przewożenia zatrzymanych, a także prowadziły efektywne dochodzenia w celu zbadania przypadków, w których istnieje podejrzenie nielegalnych lotów.


·         ujawniły pełen zakres tych praktyk, a także los osób, których miejsce pobytu jest w dalszym ciągu nieznane.


 


Informacje dodatkowe


 


Szacowana liczba ofiar nielegalnych przewozów:


 


Egipski premier zauważył, że do samego tylko Egiptu władze USA przywiozły 60-70 zatrzymanych w 2005 roku, a były agent CIA z wieloletnim doświadczeniem zdobytym w tym regionie twierdzi, że Amerykanie mogli przewieźć „setki” osób do więzień w krajach Bliskiego Wschodu. Stany Zjednoczone przyznają się do uwięzienia około 30 „cennych” osób, których miejsca pobytu nie są znanie. CIA jest podobno w trakcie prowadzenia kilkudziesięciu spraw „błędnego wywożenia więźniów”, w których osoby te zostały zatrzymane bezpodstawnie z powodu niewystarczających dowodów lub z powodu pomyłki w nazwiskach.


 


Zobacz także także: USA: Ludzka godność zakazana: Tortury i odpowiedzialność w „wojnie z terroryzmem” (AI Index: AMR 51/145/2004)


http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAMR511452004


 


Pełny tekst raportu dostępny na stronie:


http://web.amnesty.org/library/index/ENGAMR510512006


 


Zobacz także wywiady ze osobami zwolnionymi z tajnych miejsc zatrzymań:


http://web.amnesty.org/pages/stoptorture-050406-feature-eng


 


Amnesty International toczy kampanię przeciwko torturom i złemu traktowaniu w „wojnie z terroryzmem”. Więcej informacji na stronach domowych kampanii:


http://web.amnesty.org/pages/stoptorture-index-eng


www.amnesty.org/stoptorture


www.amnesty.org.pl/stoptorturom

Podoba Ci się to co robimy? Nasze działania są możliwe dzięki regularnym darowiznom od osób prywatnych. Włącz się! Możesz zmienić lub uratować ludzkie życie!
Pomagaj prowadzić działania edukacyjne
Pomagaj wpływać na zmianę prawa
Pomagaj wysyłać badaczy do stref kryzysu

Pomóż teraz!

Kwota może składać się jedynie z cyfr. Wartość musi być dodatnia
4106