Polska: Wolność zgromadzeń zagrożona

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że zapisy ustawy Prawo o zgromadzeniach w zakresie zgromadzeń cyklicznych są zgodne z Konstytucją.

Wolność pokojowych zgromadzeń stanowi podstawowe prawo człowieka zagwarantowane w Konstytucji RP i dokumentach prawa międzynarodowego. To jeden z fundamentów państwa prawa i społeczeństwa demokratycznego.

Zapisy nowej ustawy, które Trybunał Konstytucyjny uznał za zgodne z Konstytucją stanowią bezpośredni zamach na zasady wolności zgromadzeń i równości obywateli wobec prawa wyrażone w art. 57 i 32 Konstytucji RP.

Ustawa wprowadza pierwszeństwo tzw. zgromadzeń cyklicznych. Ich przeprowadzenie będzie uzależnione od wojewody – przedstawiciela Rady Ministrów w terenie, który nie tylko będzie wydawał zgodę na odbywanie zgromadzeń cyklicznych, ale w określonych sytuacjach będzie mógł zakazywać organizacji zgromadzeń zwykłych (tzw. zarządzenie zastępcze). Nowe prawo nie przewiduje zaskarżania przez organizatora zgromadzenia zarządzenia zastępczego wojewody o zakazie zgromadzenia.

Obawy Amnesty International budzi również zapis niemieszczący się w zakresie zaskarżenia nakazujący rozgraniczenie o co najmniej 100 metrów dwóch demonstracji odbywających się w tym samym czasie w niewielkiej odległości od siebie, który godzi wprost w prawo do pokojowych zgromadzeń. Europejski Trybunał Praw Człowieka w swoim orzecznictwie wielokrotnie podkreślał, że prawo do kontrdemonstracji jest częścią składową wolności zgromadzeń, a obowiązkiem Państwa jest ochrona prawa do zgromadzania się obu demonstrujących grup i poszukiwania środków najmniej restrykcyjnych, które co do zasady umożliwiłyby odbycie obu demonstracji.

Zmiany Prawa o zgromadzeniach są sprzeczne z obowiązującymi standardami międzynarodowymi wynikającymi zarówno z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, jaki i z zobowiązań wypracowanych w ramach OBWE i ONZ.

Nieprecyzyjne zapisy ustawy i nieodpowiedni tryb procedowania

Swoje zaniepokojenie nowymi zapisami ustawy wyrażały organizacje pozarządowe (w tym Amnesty International), Sąd Najwyższy, Rzecznik Praw Obywatelskich, przedstawiciele Rady Europy i OBWE. Wskazywali oni na niebezpieczeństwo wynikające z nieprecyzyjnego brzmienia pojęć ustawy oraz nieodpowiedni tryb procedowania. Procedowanie w sprawie ustawy było ekspresowe, projekt nie był poddany konsultacjom społecznym, zignorowany został głos organizacji pozarządowych, poprzez odrzucenie wniosku o wysłuchanie publiczne.

Kolejny sygnał dla Komisji Europejskiej: pogarszająca się sytuacja praw człowieka w Polsce

Zmiany Prawa o zgromadzeniach są częścią sekwencji przyjmowanych w ostatnim czasie reform, które ograniczają prawa człowieka w Polsce.

Tempo prac uniemożliwiające przeprowadzenie rzetelnych konsultacji, ignorowanie głosu organizacji społecznych oraz krajowych i międzynarodowych instytucji świadczą o silnej determinacji rządu i stanowią poważny sygnał dla całego społeczeństwa.

Od czasu kiedy obecny rząd doszedł do władzy w październiku 2015 roku, wprowadzono reformy, które stanowią poważne zagrożenie dla praw człowieka – znaczne rozszerzenie uprawnień władzy wykonawczej kosztem sądownictwa, próby ograniczania wolności słowa, wolności mediów, prawa do prywatności oraz praw seksualnych i reprodukcyjnych. Kolejne nowelizacje ustawy o Trybunale Konstytucyjnym miały negatywny wpływ na funkcjonowanie Trybunału, podważyły jego legalność i poważnie zmniejszyły zdolność do skutecznego wykonywania swojego mandatu i funkcji podstawowego gwaranta praworządności w kraju.

Dzisiejsze orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego to kolejny sygnał dla Komisji Europejskiej o pogarszającej się sytuacji praw człowieka w Polsce i konieczności pociągnięcia polskiego rządu do odpowiedzialności za jego ataki na praworządność.


Prawa człowieka w Polsce są zagrożone – przekaż 1% podatku na TWOJE PRAWA

Zdjęcie: Piotr Stasiak
Podoba Ci się to co robimy? Nasze działania są możliwe dzięki regularnym darowiznom od osób prywatnych. Włącz się! Możesz zmienić lub uratować ludzkie życie!
Pomagaj prowadzić działania edukacyjne
20 zł miesięcznie
Pomagaj organizować akcje i kampanie
30 zł miesięcznie
Pomagaj wysyłać badaczy do stref kryzysu
50 zł miesięcznie

Pomóż teraz!

Kwota może składać się jedynie z cyfr. Wartość musi być dodatnia

Powiązane tematy

Powiązany temat

Polska musi podjąć natychmiastowe działania wobec ingerencji w niezależność sądownictwa

Powiązany temat

Węgry: nowe drakońskie prawo wymierzone przeciwko organizacjom pozarządowym

Powiązany temat

Reforma systemu azylowego UE: szansa na realne zmiany dla uchodźców