Polski Trybunał Konstytucyjny odbiera prawa reprodukcyjne

Orzeczenie polskiego Trybunału Konstytucyjnego o unieważnieniu konstytucyjności dostępu do aborcji ze względu na „ciężkie i nieodwracalne upośledzenie płodu albo nieuleczalną chorobę zagrażającą jego życiu”* dodatkowo zaszkodzi kobietom i dziewczętom oraz narusza ich prawa człowieka, mówią dziś Amnesty International, Centre for Reproductive Rights i Human Rights Watch.

Amnesty International, Centre for Reproductive Rights i Human Rights Watch wysłały obserwatorów na rozprawę przed polskim Trybunałem Konstytucyjnym w celu monitorowania procedury i analizy orzeczenia.

Dzisiejszy wyrok naraża zdrowie i życie kobiet w Polsce na wielkie ryzyko, narusza też zobowiązania Polski wynikające z traktatów międzynarodowych dotyczących praw człowieka w zakresie powstrzymania się od środków regresywnych cofających prawa kobiet do opieki w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego – powiedziała Leah Hoctor, dyrektor regionalny ds. Europy w Centre for Reproductive Rights.

„Polska musi teraz podjąć działania, aby dostosować swoje prawo do prawa w pozostałych państwach członkowskich UE i zalegalizować aborcję na wniosek kobiety lub ze względów społecznych, a także zagwarantować kobietom pełny i skuteczny dostęp do opieki w sytuacjach, w których ich zdrowie fizyczne lub psychiczne jest zagrożone”.

“Ten wyrok jest wynikiem skoordynowanej, systematycznej fali ataków na prawa człowieka kobiet ze strony polskich ustawodawców – to ich najnowsze działanie w celu zakazania aborcji w Polsce. Prawne zakazy aborcji nie powstrzymują aborcji ani nie zmniejszają ich liczby; powodują jedynie szkodzenie zdrowiu kobiet poprzez spychanie aborcji do podziemia lub zmuszanie kobiet do podróżowania do innych krajów w celu uzyskania dostępu do opieki aborcyjnej, której potrzebują i do której mają prawo. Choć ten okrutny wyrok może dotknąć wszystkich kobiet, to szczególnie nieproporcjonalne konsekwencje decyzji sędziów poniosą kobiety z grup marginalizowanych, których nie stać na podróżowanie.” Esther Major, starszy doradca ds. Badań w Amnesty International

Zamiast zabezpieczyć i chronić prawa ludzi, polski Trybunał Konstytucyjny przyczynił się do ich łamania – powiedziała Hillary Margolis, starsza badaczka zajmująca się prawami kobiet w Human Rights Watch.

„Komisja Europejska i państwa członkowskie UE powinny pilnie zająć się naruszeniami praworządności i ich wpływem na prawa podstawowe w Polsce. Zapewnienie kobietom praw człowieka, w tym praw reprodukcyjnych, ma zasadnicze znaczenie dla przestrzegania wartości UE. Rażące lekceważenie tych wartości przez Polskę jest niebezpieczne nie tylko dla kobiet i dziewcząt w Polsce, ale w całej Europie. Kobiety w Polsce wielokrotnie padały ofiarą ataków na ich prawa i nie przestaną walczyć o swoje prawo do aborcji. Jesteśmy z nimi na każdym kroku”.

Tło:

W Polsce obowiązuje jedno z najbardziej restrykcyjnych przepisów dotyczących aborcji w Europie. Jest jednym z zaledwie dwóch z 27 państw członkowskich Unii Europejskiej, które nie zezwalają na aborcję na żądanie lub z szerokich powodów społecznych. Zgodnie z polskim prawem aborcja jest dozwolona tylko w celu ochrony życia lub zdrowia kobiet lub gdy ciąża jest wynikiem gwałtu. Przed wczorajszym orzeczeniem była również legalna w sytuacjach „ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia płodu albo nieuleczalnej choroby zagrażającej jego życiu”. Nawet w sytuacjach, w których aborcja jest legalna, istnieje wiele barier, które w praktyce poważnie ograniczają dostęp do opieki.

Rządząca partia Prawo i Sprawiedliwość wielokrotnie dążyła do dalszego ograniczania zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego, w tym poprzez ustawę mającą wprowadzić całkowity zakaz aborcji. Takie próby spotkały się z masowymi protestami publicznymi i potępieniem ze strony międzynarodowych organów praw człowieka i instytucji europejskich.

Od dojścia do władzy w 2015 r. Rząd PiS podważał niezależność Trybunału Konstytucyjnego i jego skuteczność w kontrolowaniu władzy wykonawczej. Organ doradczy Rady Europy – Komisja Wenecka oraz Komisja Europejska potępiły ingerowanie polskiego rządu w Trybunał. W swoim raporcie na temat praworządności z września 2020 r. Komisja zauważyła, że „obawy dotyczące niezależności i legitymacji Trybunału Konstytucyjnego” pozostają nierozwiązane. W 2017 r. Komisja Europejska wszczęła przeciwko Polsce postępowanie na podstawie art. 7 ust. 1 TUE w 2017 r. w związku z naruszeniem praworządności, w tym obawami dotyczącymi braku niezależnej i uprawnionej kontroli konstytucyjności.

22 października 2020 r. Amnesty International, Center for Reproductive Rights and Human Rights Watch wysłały obserwatorów, aby obserwowali rozprawę przed polskim Trybunałem Konstytucyjnym i analizowali decyzję dotyczącą konstytucyjności dostępu do aborcji na podstawie „ciężkiej i nieodwracalnej wady płodu lub nieuleczalnej choroby, która zagraża życie płodu”.

* Art. 4a. 1. 2) Ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży

Zdjęcie w nagłówku: Grzegorz Żukowski (Żoliborz, Warszawa, 22.10.2020)

ABORCJA – pytania i odpowiedzi >>>
ABORCJA – najważniejsze fakty >>>

Podoba Ci się to co robimy? Nasze działania są możliwe dzięki regularnym darowiznom od osób prywatnych. Włącz się! Możesz zmienić lub uratować ludzkie życie!
Pomagaj prowadzić działania edukacyjne
Pomagaj wpływać na zmianę prawa
Pomagaj wysyłać badaczy do stref kryzysu

Działaj teraz!

Nie dla zaostrzania prawa aborcyjnego!

88320