Wolne Sądy, Wolni Ludzie

Sądownictwo niezależne od polityki i sędziowie wolni od nacisków władzy to najważniejsze gwarancje naszego prawa do sądu!

Kampania

sedzia konstytucja wolne sady

Nie pozwól na uciszanie i zastraszanie sędziów!

Od kilku lat władze przeprowadzają w Polsce tzw. “reformę” sądownictwa. Niestety nie skupia się na wadach naszego wymiaru sprawiedliwości, lecz na podporządkowaniu sędziów politykom sprawującym władzę.

Władza kontynuuje wprowadzanie zmian prawnych i politycznych, które podważały niezależność sądownictwa. Wobec wielu sędziów i prokuratorów, którzy wypowiadali się przeciwko tym zmianom wszczęto i prowadzono postępowania dyscyplinarne oraz karne, a niektórzy z nich zostali oddelegowani do jednostek znajdujących się z dala od ich dotychczasowego miejsca zamieszkania.

Powstrzymaj niesłuszne postępowania dyscyplinarne oraz inne formy zastraszania niezależnych sędziów!

Zdjęcie obok: Demonstracja “Wolne Sądy, lipiec 2018. © Omar Marques/SOPA/LightRocket/Getty Images

 

statystyki po polsku judiciary in Poland SM POLISH

Jak władza wykonawcza przejęła władzę sądowniczą

Zaczęło się od samej góry – od przejęcia Trybunału Konstytucyjnego. A potem poszło już lawinowo: błyskawicznie uchwalanymi ustawami rozwiązano dotychczasową i obsadzono nową Krajową Radę Sądownictwa swoimi, bo wybranymi przez polityków a nie sędziów, ludźmi, wymieniono prezesów i wiceprezesów sądów i próbowano przejąć Sąd Najwyższy usuwając część dotychczasowych sędziów (częściowo nieskutecznie z powodu interwencji Unii Europejskiej), tworząc nowe Izby i znów obsadzając je „swoimi”. Na koniec wprowadzono nowy model postępowania dyscyplinarnego – całkowicie w rękach Ministra Sprawiedliwości i wprowadzono tzw. “ustawę kagańcową” – bat na każdego nieposłusznego sędziego w kraju.

Blog: Chcemy Sądu wolnego od nacisku – komentarz Draginji Nadaždin>>

Jeszcze mamy prawo

Jakie są skutki reformy dla obywateli?

Polskie sądownictwo i prokuratura, po sześciu latach tzw. “reformy”, zmieniło się całkowicie, bo utraciło gwarancje niezależności od góry do dołu, a jednocześnie pozostało niezmienne: przeciążone, przeformalizowane, z długotrwałymi, uciążliwymi procedurami, nieprzystępne w codziennej, ludzkiej walce o sprawiedliwość.

Z chwilą gdy sądownictwo utraci swoją niezależność, powstałe szkody pozostaną na pokolenia. Jestem sędzią od 1984 roku i doświadczyłam trudnych czasów. Nie sądziłam, że znów mnie to spotka. Prawda jest taka, że obecnie jest nawet gorzej.
Alina Czubieniak, sędzia Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim
sedziowie iotr Wojcik wolne sady wolni ludzie 6

Jakie są skutki reformy dla sędziów?

Największymi ofiarami tej tzw. “reformy” sądownictwa wydają się sędziowie – zniesławiani, obrażani, dyskredytowani, przedstawiani jako komuniści, złodzieje, wariaci, łapówkarze, wręcz „kasta” żądnych przywilejów degeneratów. Ci, którzy się nie zgadzają na taką wizję polskiego sądownictwa lub krytykują nowe rozwiązania wypowiadając się publicznie, szybko dowiadują się o uruchamianych wobec nich postępowaniach dyscyplinarnych – pod jakimkolwiek pretekstem: za tweeta, za symulację rozpraw, za przyjęcie nagrody za działalność społeczną, czy nawet za treść wydanego wyroku!

To jednak tylko pierwsze złudne wrażenie, bowiem to my jesteśmy największymi przegranymi zmian wprowadzonych na przestrzeni ostatnich sześciu lat w wymiarze sprawiedliwości – na naszych oczach tracimy bowiem prawo do niezależnego sądu!

Zdjęcie obok, protest sędziów przed Sądem Najwyższym w Warszawie, Copyright Piotr Wójcik, zdjęcie z projektu “Sprawiedliwość”.
Nigdy wcześniej nie zabieraliśmy głosu. Teraz mówimy głośno… Tak, czujemy naciski, ale nie sądzę żebyśmy mieli zamilknąć
Sędzia Dorota Zabłudowska z Sądu Rejonowego w Gdańsku
Demonstracja Wolne Sądy przed Pałacem Prezydenckim w Warszawie, lipiec 2018.

Dlaczego powinno nam zależeć?

Bo największymi przegranymi tej tzw. “reformy” jesteśmy my – zwykli ludzie, których pozbawiono prawa do niezależnego sądu, jednej z podstaw sprawiedliwego procesu.

Zakaz wydawania poleceń sędziom i wywierania w jakikolwiek sposób, bezpośrednio czy też pośrednio, nacisku na sędziego, aby skłonić go do orzekania w określony sposób, to oczywistość i podstawa wiarygodności sądów. Potrzebujemy silnego przekonania, że sądy to ostoja zdrowego rozsądku i ostania deska ratunku, a sędziowie są wolni od jakichkolwiek prób wpływania na ich decyzje – to zewnętrzy aspekt sędziowskiej niezawisłości. Ale równie ważny jest aspekt subiektywny – sam sędzia musi mieć bezwzględne poczucie wolności od jakichkolwiek nacisków.

Właśnie temu służą wszystkie gwarancje niezawisłości, aby sędziowie nie musieli być „bohaterami”, ale by mogli bez obaw i przystosowywania się do politycznych wymagań polityków będących akurat u władzy, decydować o naszych sprawach zgodnie z obowiązującym prawem, i tylko na jego podstawie. Dyskredytowanie sądów i pozbawianie ich niezawisłości może doprowadzić sytuacji, w której zabraknie bezstronnego sądu, który by zdecydował czy faktycznie istnieją podstawy, by zastosować tymczasowe aresztowanie wobec kolejnej osoby zatrzymanej o 6. rano w świetle kamer rządowej telewizji.

Po co nam te sądy – przeczytaj więcej: Niezależne i niezawisłe?>>

Rządy często uważają działania sędziów i prawników na rzecz ochrony praw człowieka i fundamentalnych wolności za ingerencję polityczną
Specjalny Sprawozdawca ds. niezależności sędziów i prawników, 2007 r.
255247

Czym są postępowania dyscyplinarne?

W praktyce za potencjalne „uchybianie godności” uznano między innymi:

  • przyjęcie Nagrody Równości (sędzia Dorota Zabłudowska),
  • zapytanie Trybunału UE o interpretację prawa (sędziowie Ewa Maciejewska i Igor Tuleya),
  • prowadzenie symulacji rozpraw na festiwalu muzycznym (sędziowie Arkadiusz Krupa i Monika Frąckowiak),
  • napisanie tweeta (sędzia Dorota Zabłudowska),
  • udział w wiecu poparcia dla sędziów (prokurator Piotr Wójtowicz),
  • uniewinnienie demonstrantów protestujących przeciwko władzy (sędzia Sławomir Jęksa).

W polskim prawie przewinienie dyscyplinarne to: oczywista i rażąca obraza przepisów prawa i uchybienia godności urzędu (art. 107 Ustawy o ustroju sądów powszechnych, art. 173 Ustawy Prawo o prokuraturze).

Ostatnie miesiące pokazują, że te postępowania mają służyć nie ściganiu osób, które dopuszczają się łamania prawa, tylko ściganiu sędziów, którzy myślą zupełnie inaczej niż obóz rządzący
sędzia Igor Tuleya
sedziowie bohaterowie

Historie sędziów niezłomnych

Ich troje: sędzia Igor Tuleya, Paweł Juszczyszyn i Beata Morawiec. Dlaczego wybrali taki zawód? Jak to jest decydować o sprawach innych ludzi, o ich życiu? Dlaczego tak walczą o niezależność? Skąd biorą siły?

Ich historie są ilustracją tego, co dzieje się w Polsce od 2015 r., czyli stopniowego ograniczania praw ludzi poprzez pozbawianie ich mechanizmów chroniących przed nadużyciami władzy. Jednym z takich “murów obronnych” są niezależni od władzy politycznej sędziowie. W Polsce nie prowadzi się “reformy sprawiedliwości”, bo reforma ma służyć ludziom, a nie obracać się przeciwko nim. Działanie władz nie na celu usprawnienia wymiaru sprawiedliwości, lecz jedynie jego podporządkowanie ludziom lojalnym wobec władzy politycznej.

Poznajcie bliżej ich historie!

Liczymy, że poznanie bliżej tych sędziów, jako zwykłych przyzwoitych ludzi, a nie tylko bohaterów nagłówków w Internecie i TV, gdzie mówi się o zawiłych procedurach prawnych, pomoże Wam w odpowiedzi na pytanie: “Czy warto być przyzwoitym?“

Więcej przypadków podobnych postępowań dyscyplinarnych w naszym raporcie.

 

    NAPISZ KILKA SŁÓW WSPARCIA SĘDZIOM WALCZĄCYM O NIEZALEŻNE SĄDY

    Pokażmy sędziom, że nie są sami! My również wierzymy, że warto być przyzwoitym! Dołącz do akcji solidarnościowej i napisz kila słów do sędziów. A my będziemy Cię informować o kolejnych wydarzeniach w ramach kampanii „Wolne Sądy, Wolni Ludzie” (wystawa zdjęć, spotkania z sędziami). Pokażemy też najciekawsze wyroki sądowe “z życia wzięte” w obronie naszych praw - może przydadzą się i Tobie!




    Dane osobowe przetwarzamy na podstawie obowiązujących przepisów prawa (m.in. Rozporządzenia UE 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016) w celu wysłania wiadomości solidarności dla sędziów w ramach kampanii "Wolne Sądy, Wolni Ludzie" na czas realizacji działań statutowych. Pamiętaj, że masz prawo dostępu do swoich danych. Możesz zwrócić się do nas z prośbą o ich sprostowanie, usunięcie lub ograniczenia ich przetwarzania. Możesz też wycofać swoją zgodę, a także złożyć skargę do organu nadzorczego. W sprawie danych osobowych kontaktuj się z nami pod adresem: dane@amnesty.org.pl.

    Chcemy Cię informować o sile Twojego działania oraz sytuacji praw człowieka na świecie. Wiadomości, które od nas otrzymasz, będą dopasowane do Twoich zainteresowań.

    nowe postepowania schemat10

    Jak wyglądają nowe postępowania dyscyplinarne?

    Nowe postępowania dyscyplinarne są całkowicie w rękach Ministra Sprawiedliwości. To on:

    • wybiera sędziów, którzy orzekają w sprawach dyscyplinarnych
    • może sprzeciwić się KAŻDEJ decyzji rzecznika (prokuratora) dyscyplinarnego
    • może zaskarżyć KAŻDE rozstrzygniecie sądu dyscyplinarnego.

    Dodatkowe informacje na temat postępowań dyscyplinarnych znajdują się w raporcie Komitetu Obrony Sprawiedliwości od roku organizującym wsparcie dla sędziów i prokuratorów podlegających pokazowym postępowaniom dyscyplinarnym.

    Sąd5

    Jakie są reakcje na świecie?

    Pozbawianie polskiego sądownictwa niezależności i zastraszanie sędziów nie uszło uwadze organizacji międzynarodowych. Krytyczne stanowisko w tej sprawie wyraziła m.in. Komisja Wenecka, Specjalny Sprawozdawca ONZ ds. niezależności sędziów i prawników, Komisarz Praw Człowieka Rady Europy.

    Europejska Sieć Rad Sądownictwa (ENJC) wykluczyła ze swojego grona nową polską KRS uznając, że nie spełnia ona wymagań niezależnego organu.

    Szczególnie ostro zareagowała Unia Europejska uruchamiając pod raz pierwszy w historii procedurę art. 7 Traktatu o Unii Europejskiej mogącą doprowadzić do zawieszenia praw członkowskich Polski w Unii Europejskiej. Komisja Europejska stwierdziła, że polska reforma sądownictwa naruszyła prawo unijne i uruchomiła przeciwko Polsce trzy różne postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości UE w Luksemburgu.

    31 marca 2021 r. Komisja Europejska (KE) skierowała do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) kolejną skargę przeciwko Polsce. Celem skargi jest ochrona niezawisłości polskich sędziów. Zdaniem KE Polska narusza prawo UE, pozwalając Izbie Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego w dalszym ciągu podejmować działania, które mają wpływ na sędziów.

    Wyjaśniamy jakie postępowania unijne toczą się przeciwko Polsce za naruszenia praworządności i zamach na niezależność sądownictwa>>

    Amnesty International wzywa polskie władze do:

    Wykonania postanowienia TSUE z dnia 8.04.2020r. o tymczasowym zawieszaniu działalności Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego (sprawa C-791/19). 

     

    Podjęcia konkretnych kroków w celu przywrócenia i zagwarantowania niezależności Sądu Najwyższego podważonej przez nowelizację ustawy o Sądzie Najwyższym, która weszła w życie w kwietniu 2018 r., oraz dokonania przeglądu zgodności z zasadą podziału władzy ustanowienia i funkcjonowania dwóch nowych izb Sądu Najwyższego: Nadzwyczajnej i Dyscyplinarnej.

     

    Znowelizowania ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa tak, by członkowie Rady będący sędziami byli wybierani przez innych sędziów, a nie przez przedstawicieli władzy wykonawczej i/lub ustawodawczej oraz posiadali wymaganą prawem liczbę popierających ich sędziów.

     

    Znowelizowania systemu odpowiedzialności dyscyplinarnej, który obecnie koncentruje władzę nad postępowaniami dyscyplinarnymi w rękach Ministra Sprawiedliwości oraz uchylenie przepisów rozszerzających zakres odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów wprowadzony ustawą kagańcową.

     

    Zaprzestanie oddelegowania bez uzasadnienia prokuratorów do odległych jednostek prokuratury oraz wszczynania odwetowych procesów dyscyplinarnych oraz karnych wobec sędziów i prokuratorów, którzy sprzeciwiają się podporządkowaniu sądownictwa i prokuratury władzy wykonawczej.

    Działaj teraz! Nie pozwól na uciszanie i zastraszanie sędziów!

    Powiązane tematy

    Powiązany temat

    List otwarty organizacji pozarządowych do KE w sprawie Krajowej Rady Sądownictwa

    Powiązany temat

    List Komitetu Obrony Sprawiedliwości KOS do Komisji Europejskiej ws. KPO

    Powiązany temat

    Wspólny list organizacji pozarządowych do ministrów UE w sprawie praworządności i praw człowieka w Polsce